01|Bilim Teknoloji

Bir an için ekonomiyi, siyaseti unutun, Neptün’e yakından bakın

  Güneş sistemimizin en büyük ve en uzak gezegenlerinden biri olan Neptün’ü en son 1989 yılında Voyager 2 uzay aracı onun yakınından geçerken bu kadar yakından görmüştük. Şimdi, uzaydaki James Webb teleskopu tarafından gönderilen ve kızıl ötesi mercekle çekilmiş bu görüntüler, bugüne kadar gördüğümüz en detaylı Neptün resmini ortaya koyuyor. Örneğin ilk kez Neptün’ün halkalarını bu kadar net görebiliyoruz. Ayrıca bu dev gezegenin 14 uydusu da ilk kez gezegenle birlikte görüntüleniyor. Neptün, dünyadan 4 kat daha büyük.

02|Dış Haberler

Putin’den korkutan karar: Seferberlik açıkladı, bütün dünyayı nükleer savaşla tehdit etti

  Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dün yaptığı çıkış tüm dünyayı ayağa kaldırdı. Daha önce Ukrayna’ya yönelik saldırıları ile ABD ve Avrupa Birliği’nin başını çektiği Batı dünyasını karşısına alan Putin, kısmi seferberlik ilan etti. Bu çağrı ile 300 bin yedek askerin orduya katılacağı belirtildi. Rus lider, tüm devlet kanallarından yayınlanan ulusal sesleniş konuşmasında “Batı’nın amacı Rusya’yı bölmek ve yok etmek. Ülkemizi, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini korumak, vatandaşlarımızı ve özgürleştirilmiş bölgelerdeki insanları korumak için kısmi seferberlik kararnamesini imzaladım” dedi. Putin, Ukrayna’daki Donbas, Zaporijya ve Herson bölgelerindeki bağımsızlık referandumunu da destekleyeceklerini söyledi. Daha önce Ukrayna’yı destekleyen Batı’ya karşı elindeki en güçlü iki silahtan biri olan enerji kartını çeken Putin, dünkü konuşmasında diğer silahı olan ‘nükleer tehdit’i de masaya sürdü. Rus lider “Bize karşı saldırgan söylemler kullananlara hatırlatmak isterim ki, bu ülkenin çeşitli silahları var, bazıları NATO ülkelerinin sahip olduğundan daha modern. Toprak bütünlüğümüz tehdit edilirse Rusya mevcut tüm yolları kullanacak, bu bir blöf değil” dedi.

03|Ekonomi

FED faiz arttırdı, dolar-TL rekora koşuyor

  ABD Merkez Bankası (Fed) gösterge faizleri beklentilere paralel olarak 75 baz puan artırarak yüzde 3 – 3,25 aralığına yükseltti. Fed üst üste 3’üncü toplantısında da faizleri 75 baz puan gibi yüksek bir oranda artırarak durgunluk endişelerine rağmen enflasyonu aşağı çekme konusunda kararlı olduğunu gösterdi. Fed Başkanı Jerome Powell, “Faizleri indirmeden önce enflasyonun yüzde 2’ye gerilediğinden emin olmalıyız. Enflasyonun yüzde 2’ye doğru gittiğinden emin olduğumuzda faiz artırımı hızını yavaşlatacağız” dedi. FED’in bu hamlesi doların çok güçlenmesine neden oldu. Geçen yıl aralık ayında görülen 18.3674 liralık rekoru zorlamaya başlayan dolar/TL kuru, dün 18.3433 lirayı test etti. Bugün Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz indirmesi dolar kurundaki yükselişin hızlanmasına yol açabilir. TCMB, geçen yıl eylülde başlanan faiz indirimine bu yıl ara verilmişti, ancak yüzde 80’lik enflasyona rağmen ağustosta faiz indirimine devam kararı aldı. Fitch, TCMB’nin Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrasına kadar faizleri sabit tutmasını bekliyor. ABD ve Avrupa Birliği’nden Türkiye’ye uygulanabilecek olası yaptırımların da döviz piyasalarında 2’inci 21 Aralık şokuna yol açabileceği öngörülüyor.

04|Ekonomi

Borsa şoktan çıkamadı, düşüş sürüyor

  İstanbul Borsasında BİST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 31,74 puan azalırken, toplam işlem hacmi 59 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Bankacılık endeksi yüzde 3,99, holding endeksi yüzde 0,47 değer kaybetti. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 6,95 ile madencilik, en çok kaybettiren ise bankacılık oldu. Hisse senedi piyasasında sular durulmuyor. 13 Eylül’den bu yana düşüş trendini devam ettiren dün piyasa aktörlerinin iddiasına göre büyük bir alıcının girmesiyle nefes alan Borsa İstanbul endeksleri dün yeniden satışla karşı karşıya kaldı. Teminat tamamlama çağrısı önceki günlerdeki 1.5 milyar lira seviyesinden dün 861.8 milyon liraya gerilerken bugünden itibaren ise daha düşük teminat oranları uygulanacak. Piyasa aktörleri ve regülatörler durumu çözüme ulaştırabilmek için çalışmalarını sürdürürken edinilen bilgiye göre çözüm önerileri de ilgili kurumlara iletiliyor. Bankalar ise kendi imkanları dahilinde hisse geri alımlarıyla çıkış yolu arıyor.

05|Siyaset

Kılıçdaroğlu her gün iman tazeliyor: 6’lı masada kriz falan yok

  CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, basının bir kesiminde körüklendiğinin tersine 6’lı masada bir kriz olmadığını söyledi. Kılıçdaroğlu, “Hiç kriz yaşamadık, böyle bir şey olmadı, olsa zaten meydana çıkar” dedi. Kılıçdaroğlu, anketlerden memnun olduğunu, partisinin oylarının istikrarlı bir şekilde arttığını kaydetti.

06|Dış Haberler

İranlı kadınlar başörtülerini yakıp saçlarını kesiyor

  Geçen hafta 22 yaşındaki Mahsa Emini, “başörtüsü saçını tam kapatmadığı için” gözaltına alınmış ve daha sonra ağır işkence izleri ile hastaneye kaldırılmıştı. Polis cuma günü ölen Emini’nin kalp krizi geçirdiğini öne sürdü. Ancak bu iddiayı inandırıcı bulmayan binlerce kişi sokağa döküldü. Haftasonu başlayan eylemler tüm ülkeye yayıldı. Protestoların başını çeken kadınlar, başörtü zorunluluğuna da isyan ediyor. Kadınların meydanlarda başörtülerini yakmaya başlamasının ardından aynı hareket sosyal medyada da yayıldı. Birçok İranlı kadın başörtülerini yakarken ve saçlarını keserken görüntülerini paylaşıyor. Emini’nin ölümü dün İstanbul’daki İran Başkonsolosluğu önünde protesto edildi. Türkiye’de yaşayan İranlıların çoğunlukta olduğu grup, Tahran yönetimine karşı sloganlar attı. Eylem sırasında bazı kadınlar da saçlarını kesti. Protestoların büyümesi ve yaygınlaşması sonrası İran interneti kesmeye de başladı. Reuters’ın internet gözlemcisi NetBlocks’a dayandırdığı habere göre ülkede kalan son sosyal ağlardan Instagram ve WhatsApp’a erişim kesildi.

07|Gündem

Peker’in basın danışmanı Olur: O tweet’leri cahilliğimden attım

  Arnavutluk’ta yakalandıktan sonra Türkiye’ye iade edilen suç örgütü lideri Sedat Peker’in basın danışmanı Emre Olur’un İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ndeki ifadesi ortaya çıktı. Olur, savcılık ifadesinde sosyal medyadaki Sedat Peker paylaşımları için “Cahilliğimden yaptım” dedi. Emniyet’e kendisiyle iletişime geçen gazetecilerin isimlerini verdi. Peker’in yurtdışına kaçmasından sonra Karadağ ve Makedonya’da 7.5 ay beraber kaldıklarını anlattı. Olur suç işlemek amacıyla örgüte üye olmak suçundan tutuklanndı. Olur’un soruşturmasını yürüten Savcı Alim Yaşar, Sedat Peker’in “Silahlanın” çağrısı sonrası İYİ Parti lideri Meral Akşener’in yaptığı suç duyurusuna takipsizlik veren isimdi. Ayrıca yeniden görülen Balyoz davasındaki isimlere ceza talep etmişti. Akşam saatlerinde Sedat Peker avukatı Ersan Barkın aracılığıyla bir açıklama yaptı ve emre Olur’a “Cahillikten” şeklinde ifade vermesini kendisinin tavsiye ettiğini söyledi.

08|Bilim Teknoloji

Bu akşam bilimsel olarak da sonbahara giriyoruz

  Dünyamızın güneş etrafındaki dönüş hareketinde bu akşam yeni bir evreye geçeceğiz ve dünyanın kuzey yarım küresinin güneşe olan açısı değişecek, böylece kuzey yarım küreye daha az güneş ışığı düşmeye başlayacak. Bu da beraberinde önce sonbaharı ardından da kışı getirecek. Ayrıca günler kısalacak, geceler uzayacak. Sonbahar ekinoksu ile birlikte artık güneş Güney yarım küreye daha dik açıyla isabet edecek, yani dünyanın o tarafında da ilkbahar başlayacak.

09|Gündem

Yaşanabilir kentler liginde İstanbul Avrupa sonuncusu

  İngiltere merkezli Economist yayın grubunun araştırma birimi Economist Intelligence Unit’in (EIU) Yaşanabilir Şehirler 2022 raporuna göre, Avrupa’da yaşam uygunluğu bakımından incelenen 38 şehir içinde İstanbul son sırada yer aldı. Avrupa’da değerlendirmeye alınan 38 şehir içinde en yaşanılabilir kent Viyana 99.1 puanla olurken, İstanbul 57.7 puanla bu listenin sonuncusu oldu. Sosyal ve kültürel hayat, eğlence, sağlık hizmetleri, suç oranları, geçim şartları, siyasi istikrar ve altyapı gibi çeşitli faktörlere göre hazırlanan listede bu yıl savaş nedeniyle Ukrayna’dan değerlendirme alınmadı. Rusya’nın başkenti Moskova ile tarihi şehri St. Petersburg bir önceki yıla göre puan kaybetti ancak yine de İstanbul’un üzerinde yer aldı. Moskova 71.4 puan alırken, St. Petersburg ise 68.2 puan aldı. İstanbul’un düşük puan almasında, son yıllarda şehre gelen ve sayıları milyonu aşan mültecilerle birlikte hayat pahalılığının artmasının etkili olduğu ifade ediliyor. Bir önceki yıla göre Macaristan’ın başkenti Budapeşte ve Polonya’nın başkenti Varşova, listede alt sıralara geriledi. EIU Yaşanabilir Şehirler 2022 raporu, Avrupa’da batıda yer alan şehirlerin üst sıralarda yer aldığını ortaya koyarken, Bulgaristan ve Romanya gibi Doğu Avrupa ülkelerinin şehirleri alt sıralarda yer aldı. Raporun küresel bölümünde de Viyana ilk sırada yer alırken, listenin son sıralarını Asya ve Afrika ülkeleri oluşturdu. Listenin sonuncusu Suriye’nin başkenti Şam olurken, onu Nijerya’nın Lagos kenti ve Libya’nın başkenti Trablus takip etti.

10|Dış Haberler

Hangi cenazenin reytingi daha yüksek? Elizabeth mi, Diana mı?

  Pazartesi günü dünyanın dört bir yanında insanlar Kraliçe 2. Elizabeth’in saatlerce süren cenaze töreninin canlı yayınını seyretti. Benzer bir dev cenaze de 1997 yılında yaşanmıştı, Prenses Diana’nın cenazesi. Şimdi Elizabeth’in cenazesinin TV izlenme rakamları belli oldu; bunlara bakılacak olursa Elizabeth’in cenazesini Diana’ya göre daha az insan izlemiş. Ancak bu karşılaştırma yanıltıcı; çünkü Diana toprağa verildiğinde internet üzerinden TV yayını seyretme imkanı yoktu. Bugün Elizabeth’in cenazesini milyonlarca insanın mobil cihazları dahil internet üzerinden izlediği tahmin ediliyor.

Diğer Haberler