Cenevre Uluslararası İnsani Hukuk ve İnsan Hakları Akademisi tarafından hazırlanan, son 18 ayda yaşanan 23 silahlı çatışmayı kapsayan kapsamlı bir araştırma, savaşın etkilerini sınırlamayı amaçlayan uluslararası hukukun çökme noktasına geldiği sonucuna vardı. Araştırmaya göre 100 binden fazla sivil hayatını kaybederken, işkence ve tecavüz neredeyse cezasız kalıyor.
The Guardian’da yer alan haberde aktarılan rapor, Gazze’de 18 bin 592 çocuğun ölümünü, Ukrayna’da artan sivil kayıpları ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde cinsel şiddette yaşanan bir “salgını” gözler önüne seriyor.
War Watch başlıklı çalışma, ihlallerin ölçeği ve ihlalleri önlemeye yönelik tutarlı uluslararası çabaların eksikliğini vurgulayarak, uluslararası hukukun “kritik bir kırılma noktasında” olduğu sonucuna varıyor.
Çalışmanın başyazarı Stuart Casey-Maslen, “Vahşet suçları tekrarlanıyor çünkü geçmiştekilere göz yumuldu. Eylemlerimiz ya da eylemsizliğimiz, uluslararası insani hukukun tamamen ortadan kalkıp kalkmayacağını belirleyecek” dedi.
Silahlı çatışmalar hukuku, 1949 Cenevre Sözleşmeleri de dâhil olmak üzere, ikinci dünya savaşının sona ermesinin ardından kapsamlı biçimde geliştirildi. Temel amaçlardan biri, sivilleri iç savaşların ve devletler arası çatışmaların sonuçlarından korumaktı.
War Watch, Temmuz 2024 ile 2025 sonu arasında dünya genelinde 23 silahlı çatışmayı inceledi. Araştırmanın sonucuna göre, son iki yılda yaşanan silahlı çatışmalarda kaç sivilin öldürüldüğü tam olarak bilinemiyor ancak her iki yılda da bu sayının 100 binin çok üzerinde olduğu tespit edilebiliyor.
Rapora göre, uluslararası insani hukukun (IHL) ciddi ihlalleri, “çok büyük ölçekte ve yaygın bir cezasızlıkla” gerçekleşti. Buna karşılık savaş suçlarının kovuşturulmasına yönelik çabalar ise sınırlı kaldı.
Rapora göre, en ölümcül savaşlardan biri Gazze’de yaşandı. İsrail, Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırısıyla başlayan iki yıllık savaş boyunca Filistin topraklarını hava saldırıları ve kara harekâtlarıyla aralıksız hedef aldı. Araştırmaya göre Gazze’nin toplam nüfusu, çatışma öncesi tahminlere kıyasla yaklaşık 254 bin kişi, yani yüzde 10,6 oranında azaldı. Ekim 2025’te bir ateşkes üzerinde anlaşmaya varılmış olsa da, o tarihten bu yana yaşanan çatışmalarda yüzlerce Filistinli daha hayatını kaybetti. 2025 sonu itibarıyla toplamda 18 bin 592 çocuk ve yaklaşık 12 bin 400 kadın öldürüldü.