İranlı ve ABD’li yetkililere göre, ABD ve İran hafta sonu Pakistan’da yapılan görüşmelerde İran’ın nükleer faaliyetlerinin askıya alınmasına ilişkin tekliflerde bulundular, ancak herhangi bir anlaşmanın süresi konusunda hâlâ çok uzaktalar.
The New York Times gazetesinin haberine göre İran Pazartesi günü, uranyum zenginleştirmeyi beş yıla kadar askıya alabileceğini söyledi; Trump yönetimi ise bu teklifi reddederek 20 yıl konusunda ısrar etti. Yine de, görüşmeler, ABD ordusunun Pazartesi günü İran limanlarına abluka uygulayarak yaklaşık bir haftalık ateşkesi tehdit etmesine rağmen, bir barış anlaşmasına giden bir yolun olabileceğini gösterdi.
Yetkililer, ikinci bir yüz yüze görüşme turunu görüştüklerini söylediler, ancak ayrıntı vermediler.
Başkan Trump, İran ile üst düzey görüşmelerin hafta sonu başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından ablukayı ilan etti ve diğer ülkelerin de katılacağını söyledi. Ancak Pazartesi günü, birçok Avrupalı lider bu fikri reddetti ve İran’la bağlantılı en az bir tanker gemisi ablukaya meydan okumuş gibi göründü.
Pazartesi sabahı abluka yürürlüğe girdikten kısa bir süre sonra İran misilleme sözü verdi. Devrim Muhafızları’nın sözcüsü “yeni savaş yöntemleri” uygulamakla tehdit ederken, İran askeri sözcüsü İbrahim Zolfağhari, İran limanları tehdit edilirse “Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki hiçbir limanın güvenli olmayacağını” söyledi.
Ablukanın amacı, İran’ın petrol ihracatından kar elde etmesini engellemek ve İran’a bir aydan fazla süren savaşı sona erdirmek için Amerikan koşullarını kabul etmeleri yönünde baskı uygulamak. ABD ordusu, “İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya çıkan” gemileri engelleyeceğini söyledi. Öteki ülke limanlarına giden veya oradan ayrılan gemiler abluka kapsamında değil.
Amerika Birleşik Devletleri boğazdan geçişi kısıtlamadan önce, esasen İran boğazı kapatmıştı. İran güçleri, dünyanın deniz yoluyla taşınan petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği Basra Körfezi su yolu olan boğazdan Batılı tankerlerin ve gemilerin geçişini büyük ölçüde engellemişti.
Petrol fiyatları, Şubat sonlarında başlayan savaştan bu yana zaman zaman yüzde 50’den fazla arttı. Pazartesi günü, küresel petrol göstergesi olan Brent petrolün fiyatı varil başına 102 dolara ulaştı ve daha sonra yaklaşık 99 dolara yerleşti.
Günün diğer önemli gelişmeleri şöyle:
İsrail: İki yeni ankete göre, İran ile 40 günlük savaş ve Hizbullah ile devam eden savaş, birçok İsrailliyi, özellikle kendilerine vaat edilenlerle karşılaştırıldığında, savaşın ne kadar az şey başardığına dair umutsuzluğa düşürdü.
Lübnan: İsrail ordusu, güçlerinin iki ülke arasındaki sınıra yakın en büyük yerleşim yerlerinden biri olan Lübnan’ın Bint Jbeil kasabasını kuşattığını ve baskın düzenlediğini söyledi. İsrail’in buradaki saldırıları, İran’ın ateşkesin Lübnan’ı da kapsamasını talep etmesi nedeniyle ateşkes görüşmelerinde bir sorun haline geldi. İsrail ve Lübnan’ın ABD büyükelçilerinin Salı günü Washington’da nadir görülen doğrudan görüşmeler için bir araya gelmesi planlanıyor.