Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Suriye’nin Deyrizor bölgesinden çekilmesi sonrası petrol kuyularının hükûmetin denetimine geçmesi, kuyulardan pay alan aşiretleri rahatsız etti. Petrolden pay isteyen aşiretlerin kuyuları yaktığı ileri sürülürken Ürdün’e mal taşıyan kamyon ve tırlara da el konduğu iddia edildi.
Anlaşma kapsamında Haseke bölgesinde sınır kapıları ve havaalanlarını devralmaya hazırlanan Suriye İçişleri Bakanlığı’ndan bir heyet Mardin’in Nusaybin ilçesi karşısındaki Kamışlı Uluslararası Havalimanı’nda inceleme yaptı. Merkezî Şam yönetiminin denetimine geçmesi sonrası havaalanında bir ay içinde uçuşlara başlanması öngörülüyor.
ABD güçlerinin Fırat’ın doğusundan Irak’a doğru çekilme planı kapsamında SDG’ye verilen nitelikli ve ağır silahların büyük bir kısmının ABD tarafından alınacağı, hafif silahların ise örgüte bırakılacağı belirtiliyor.
Aşiretlerle petrol gerilimi sürüyor
SDG’nin Rakka ve Deyrizor’un yanı sıra petrol kuyuları ve üretim sahalarını Suriye hükümetine devretmesi sonrası bölgede Arap aşiretleri ile merkezi yönetim arasında krize neden oldu. Daha önce bölgeyi kontrol eden SDG ile yapılan anlaşma kapsamında petrolden pay alan Arap aşiretlerinin aynı yöndeki talebi Şam tarafından kabul görmedi.
Bölgedeki petrol kontrol altına almaya çalışan Şam yönetimi güçlerine karşı Deyrizor ilinin kuzey kırsalında, Tayeb el-Fal köyü ve İzba bölgesinde petrol kuyularının ateşe verilmesi ile başlayan gerginlik, ekonomik kaynakları kontrol altına almak isteyen Şam’la aşiret güçlerini karşı karşıya getirdi.
Aşiretlerden Şam’a sert mesaj
Bölgedeki petrol kuyularının yakıldığına dair haberlerin sayısında artış yaşanırken bu, Arap aşiretlerinin Şam yönetimine verdiği sert bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Petrol kuyularındaki yangının söndürülmesinde hükümetin yetersiz kaldığı ileri sürülürken bölgede yaşananların önümüzdeki günlerde daha geniş çatışmalara yol açacağına yönelik endişeler var.
“Silahlarla yol kesiyorlar, araçlara el koyuyorlar” iddiası
Bölgede silahlanan ve sayıları yüzlerce ifade edilen silahlı Arap aşiret mensuplarının, karayollarını kontrol altına alarak araçlara el koyduğu iddia edildi.
Bölgeden ulaşan görüntülerde, Ürdün’e yük taşıyan çok sayıda kamyon ve tır aracına silahlı Arap aşiretleri tarafından durdurularak el konulduğu görülüyor.
Arabulucular devrede
Deyrizor’da petrol üzerinden başlayan güç mücadelesi yalnızca askeri ve siyasi olarak değil aynı zamanda bölge halkının günlük yaşamı ve genel güvenliğiyle ilgili de sonuçlar yaratıyor.
Aşiret kalkışmalarını kontrol altına almak için Şam yönetiminin arabulucularla aşiretlerin liderleriyle görüşmeler yapıldığı bildirildi. Aşiretlere petrolden pay verip verilmeyeceğinin görüşmeler sonrası netlik kazanması bekleniyor.
Şam, Kamışlı havalimanını devralmaya hazırlanıyor
SDG’nin Şam yönetimi ile 20 Ocak’ta yaptığı anlaşma kapsamında dün İçişleri Bakanlığı’ndan bir heyet Mardin’in Nusaybin ilçesi karşısındaki Kamışlı kentine geçip uluslararası havaalanında inceleme yaptı.
Heyet havalimanında SDG’liilerle bir araya gelerek havalimanının geleceği ve işleyişine dair görüşmeler yürüttü. Suriye hükümetine ait resmi araçlarla havalimanına geçen heyetin temasları yaklaşık bir saat sürdü. Erbil merkezli Rudaw TV’nin Kürt kaynaklardan elde ettiği bilgiye göre bazı temel başlıklarda uzlaşı sağlandı. Buna göre Kamışlı Uluslararası Havalimanı’nın güvenliği SDG’ye bağlı Asayiş güçleri tarafından sağlanmaya devam edilecek. Suriye geçiş hükümetine bağlı Genel Güvenlik biriminden bir koordinasyon ofisinin de havalimanı içinde yer alması konusunda mutabakata varıldı.
Eski personel göreve dönecek
Toplantı sonrası taraflardan resmi bir açıklama yapılmadı.
Ancak toplantı içinden edinilen özel bilgilere göre şu başlıklarda anlaşmaya varıldı:
-Havalimanının güvenliği Asayiş güçleri sağlanmaya devam edecek.
-Koordinasyon amacıyla ortak bir güvenlik odası kurulacak.
-Daha önce görev yapan tüm personel eksiksiz biçimde işlerine geri dönecek
İlk uçuş ay başında
Önümüzdeki hafta Suriye Sivil Havacılık Kurumu’ndan bir teknik heyetin inceleme ve hazırlık çalışmalarını tamamlamak üzere Kamışlı’ya gitmesi bekleniyor. Hazırlık ve teknik denetim sürecinin tamamlanmasının ardından uluslararası uçuşların başlatılmasının planlandığı, ilk uçuşun ise ay başından itibaren gerçekleşmesinin öngörüldüğü kaydedildi.
Suriye İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise Kamışlı Havalimanı’nın Haseke İl İç Güvenlik Komutanı Tuğgeneral Mervan El Ali başkanlığında bir heyetin ziyaret ettiği, heyette Havalimanları ve Sınır Kapıları Güvenliği Müdürü Albay Ahmed El Ahmed ile Sivil Havacılık Kurumu Başkan Yardımcısı Emced Nehhal’in de yer aldığı belirtildi.
Bakanlık açıklamasında ziyaretin, Suriye hükümeti ile SDG arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde havalimanının devralınmasına hazırlık ve yeniden işletmeye alınması için gerekli çalışmaların takibi amacıyla yapıldığı kaydedildi.
Ağır silahlar alınacak, hafif silahlar SDG de kalacak
Lübnan merkezli El-Modon gazetesinin haberine göre Washington yönetimi Suriye’nin kuzeydoğusundaki askerî varlığını ve SDG ile olan silahlı iş birliğini yeniden yapılandırıyor.
Habere göre ağır silahlar müzakere masasında değil; Washington SDG’ye teslim ettiği ağır silahları tamamen kendi kontrolünde tutuyor. Bu silahların geleceği, Şam yönetimiyle SDG arasındaki hiçbir müzakerenin parçası olmayacak. ABD bu envanteri doğrudan kendi inisiyatifinde yönetiyor.
ABD güçlerinin Fırat’ın doğusundan Irak’a doğru çekilme planına paralel olarak, SDG’nin elindeki nitelikli ve ağır silahların büyük bir kısmının ABD birlikleri tarafından geri çekileceği belirtiliyor.
Silah ve mühimmatın bir kısmı daha sonra kademeli olarak bölgeden çıkarılmak üzere halihazırda ABD denetimindeki depolarda toplanmaya başlanacak. Plana göre bölgedeki tüm silahlar geri çekilmeyecek. SDG güçlerinin elinde bulunan kişisel silahlar “Humvee” tipi araçlar, hafif zırhlı araçlar bulundukları yerde kalacak. Bu teçhizatın ilerleyen süreçte Suriye Savunma Bakanlığı’na bağlı tugayların çekirdek silahlanma yapısını oluşturması hedefleniyor.