Amerikan Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik Gazze barış planının ikinci aşaması için “Gazze Barış Kurulu”nu oluştururken İsrail’e danışmadığı ve önceden haber vermediği ortaya çıktı. Trump, kurula aralarında Türkiye, Katar, Mısır gibi İsrail’in istemediği ülkelerin devlet başkanlarının da bulunduğu 60 ülkeyi birden davet etti. Barış Kurulu’nun “İcra Komitesi”nde Türkiye dışişleri Bakanı hakan Fidan’ın bulunması İsrail’de büyük tepkiye neden oldu. İsrail Başbakanlık Ofisi “Barış Kurulu’nu kabul etmiyoruz” diye açıklama yaptı. Gazze’yi yönetecek Filistinli teknokrat hükümeti de açıklandı.
The New York Times gazetesinin haberine göre İsrail, Trump yönetimiyle bu son Gazze Barış Kurulu v Gazze’nin gelecekteki yönetiminde kimlerin rol alacağı konusunda fena halde ters düşmüş durumda.
Cuma günü Beyaz Saray, hem bir Gazze Barış Kurulu hem de bu kurulun altında görev yapacak bir “İcra Kurulu” ilan etti. Üst kurul gibi duran Barış Kurulu’nda ismi ilan edilenlerin biri hariç tamamı Amerikalıydı. Ama dün itibarıyla ortaya çıkmaya başladı, bu kurula Başkan Trump 60’a yakın devlet ve hükümet başkanını mektup yazarak davet etmişti. Mektup yazılıp davet edilenler arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Katar şeyhi El Temim, Mısır Cumhurbaşkanı Sisi gibi isimler de var. Ayrıca örneğin Kanada Başbakanı da davetli.
‘İcra Kurulu’nda ise Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar istihbarat şefi Ali El Tavadi gibi isimler ilan edildi bile.
İsrail’e haber vermemiş
Dün biraz daha netleşti, Trump yönetimi Gazze ile ilgili ilan edilen kurullarda hangi ülkelerin ve kimlerin yer alacağı konusunda daha önce İsrail’le temas etmemişti. İlan edilen isimler İsrail’de ciddi bir sürpriz sebebi oldu, kurullarda Türkiye’nin varlığı ise bu ülkenin iç politikasında bir çeşit krize sebep olmuş durumda.
İsrail muhalefet liderlerinden Yair Lapid, Netanyahu hükümetini eleştirmek için bu fırsatı kaçırmadı, Türkiye’nin kuruldaki varlığını “Büyük bir diplomatik başarısızlık” olarak niteledi.
İsrail daha önce defalarca Türkiye’nin Gazze’nin geleceğinde rol oynamasını istemediğini duyurmuştu. Muhalefetin de sıkıştırmaları sonrası İsrail Başbakanlık Ofisi dün bir açıklama yayınlayıp “Kurulları kabul etmediğini” duyurdu ancak henüz Başbakan Binyamin Netanyahu çıkıp kendi ağzından br şey söylemiş değil.
İsrail Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklama ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından kurulması planlanan Gazze Barış Kurulu’nun kabul edilmeyeceği duyuruldu.
Başbakan Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada Trump yönetiminin bu hafta Gazze’de kurulması planlanan bir yürütme kurulunun yapısına ilişkin duyurusunun İsrail ile koordinasyon içinde yapılmadığını ve hükümet politikasıyla çeliştiğini bildirdi. Açıklamada, Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın konuyu ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşeceği belirtildi.
Açıklamada, kurulun yapısının hangi yönünün İsrail politikasına aykırı olduğu ise belirtilmedi. İsrail hükümetinden bir sözcü konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti.
Amerikalı general
Amerikan Başkanı Trump, Gazze’de bir çeşit “barış gücü” olarak görev yapacak askeri birliklerin başına da bir Amerikalı generali, Jasper Jones’u atadı. Bu askeri birliğin hangi ülkelerin katkısıyla oluşacağı, içinde Amerikan askeri olup olmayacağı henüz bilinmiyor. Benzer şekilde Türk askeri olup olmayacağını da bilmiyoruz. Bu askeri birlik için BM Güvenlik Konseyi’nden karar çıkması bekleniyor.
Filistinli hükümet belli oldu
Başkan Trump tarafından cuma günü Gazze’deki Filistin yönetiminin başına Ali Şaas’ın getirileceği açıklanmıştı. Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi Başkanı Ali Şaas teknokratlardan oluşan komite üyelerini açıklayarak Mısır’ın başkenti Kahire’de çalışmalarına başlayacaklarını duyurdu.
Şaas Mısır’daki “El-Kahire el-İhbariye” televizyon kanalına yaptığı açıklamada kendisinin bir akademisyen olarak Gazze Yönetimi Ulusal Komitesine liderlik ettiğini söyledi.
Gazze Şeridi’nde ekonomi, ticaret ve sanayi alanında sorumluluklar üstlenmek üzere mühendis Aid Ebu Ramazan’ın komitede yer aldığını dile getiren Şaas “Abdülkerim Aşur da tarımdan sorumlu üyemizdir. Doktor Aid Yagi de sağlıktan sorumlu üye olurken mühendis Usame es-Sadavi de konutlardan sorumlu üyemizdir. Adaletten sorumlu üyemiz de Adnan Ebu Verde oldu.” dedi.
Gazze’de içişleri ve güvenlikten sorumlu üyenin de Sami Nesman olduğunu aktaran Şaas, Ali Berhum’un su ve belediye işlerinden, Beşir er-Rays’ın maliyeden, Hena Terzi’nin sosyal işlerden, Cebr ed-Daur’un eğitimden ve Ömer eş-Şimali’nin iletişimden sorumlu üyeler olduklarını kaydetti.
Gazze Şeridi’ndeki Filistin halkına hizmet edecek komiteyi Kahire’de oluşturduklarını belirten Şaas, teknokratlardan oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin Gazze’deki Filistinlilerin acılarını hafifletmek için kurulduğunu ifade etti.
Refah Sınır Kapısı’nın açılması öncelikli çalışmaları olacak
Gazze’de ateşkesin sağlanması için arabuluculuk rolünü üstlenen ülkeler Türkiye, Mısır ve Katar’a teşekkür eden Şaas “Komitemiz oluşturulduktan sonra Kahire’de bazı toplantılar da yaptı. Gazze’de halkımıza neler sunabileceğimizi belirlemek için çalışıyoruz.” diye konuştu.
Gazze Şeridi’nin yeniden imarı için Mısır tarafından sunulan plan doğrultusunda çalışmalar yapacağına işaret eden Şaas, “Mısır’ın yeniden imar planı, Gazze’de İsrail’in evlerini yıktığı Filistinlilere yeni evler inşa edilinceye kadar ilk aşamada acil geçici konutları temin etmekle başlıyor. Gazze’de halihazırda kullanılan çadırlar da yetersiz kaldığı için Refah Sınır Kapısı’ndan konteyner evlerin ulaştırılmasına ihtiyaç var.” ifadelerini kullandı.
Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının öncelikli çalışmalarından biri olduğunu dile getiren Şaas, Gazze’ye insani yardımların girişi ve seyahat için Refah Sınır Kapısı’nın önemine dikkati çekti.
Gazze Şeridi’ndeki çocukların, 2 yıldan fazla süre boyunca eğitimden mahrum bırakıldığını hatırlatan Şaas, Filistinli çocuklar için yoğun bir eğitim programı planladıklarını vurguladı.