Tayyip Erdoğan iktidarının enflasyonla ve bütçe açığıyla ilgili bu yıla dair verdiği sözleri tutacağına ne kadar güveniyorsunuz?
Eğer güveniniz tamsa, Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi’nin dün ihraç ettiği son iç borçlanma tahvili tam size göre.
Türkiye’de 2025 enflasyonunun yüzde 30,89 olduğu daha dün açıklandı. İktidarın 2026 için enflasyon tahmini veya hedefi ise resmen yüzde 16 ama fiilen “Yüzde 20’nin altı” yani yüzde 19,99’a razı iktidar.
Oysa yine dün, tam da enflasyon rakamlarının açıklandığı saatte yapılan bir iç borçlanma ihalesinde Hazine 464 gün vadeyle 27 milyar 919 milyon lira borç aldı, bu ihalede faiz yüzde 36,64 olarak gerçekleşti.
Bu kağıdı Hazine’den alan bankalar bugünden itibaren müşterilerine satmaya başlayacaklar. Eğer iktidarın enflasyon hedefine güveniyorsanız, bu kağıt inanılmaz yüksek bir getiri vaat ediyor. Ama tabii güveniyorsanız.
İki ihale
Hazine ve Maliye Bakanlığı dün iki ayrı borçlanma ihalesi yaptı. Bunlardan ilkinde 12 ay (364 gün) vadeli, kuponsuz devlet tahvilinin ilk ihracı gerçekleştirildi. İhalede hem basit hem de bileşik faiz yüzde 36,64 oldu.
Nominal teklifin 86 milyar 764,4 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 38 milyar 149,8 milyon lira, net satış 27 milyar 919 milyon lira olarak hesaplandı. Kamudan gelen 2,4 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 39 milyar 560,3 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 16 milyar liralık satış yapıldı.
İkinci ihalede ise 4 yıl (1456 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, değişken faizli devlet tahvilinin ilk ihracına imza atıldı. İhalede dönemsel faiz yüzde 19,49 oldu. Yani bu tahvil 6 ayda bir yüzde 19,49’luk faiz ödemesi yapacak. Oldukça yüksek bir faiz bu.
Nominal teklifin 71 milyar 905 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 8 milyar 915 milyon lira, net satış 8 milyar 505,7 milyon lira olarak belirlendi.
Kamudan gelen 5 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 51 milyar 100,2 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 18 milyar liralık satış yapıldı.
Böylece, Hazine gerçekleştirdiği iki tahvil ihalesinde 77 milyar 824,7 milyon lira borçlandı.
Faiz neden yüksek?
Enflasyonun düşüyor olmasına rağmen Hazine oldukça yüksek bir reel faiz vererek ancak borç para bulabiliyor. Bunun başlıca sebebi borç verenlerin iktidarın enflasyonla mücadele programına tam olarak güvenmemesi.
Bu güvensizliğin sebebi ise ülkedeki yüksek siyasi gerilim. Ekrem İmamoğlu’nun hapiste olması, muhalefet partisine karşı yargı sopasının sürekli sallanıyor olması siyasi gerilimi arttırıyor bu da piyasanın “Tam enflasyonla mücadele programının ortasında seçime karar verilebilir, o zaman da bütün program çöpe gidebilir” endişelerine neden oluyor.
Nitekim aynı endişeler yüzünden Merkez Bankası da politika faizini istediği hızda düşüremiyor. Merkez Bankası faizi düşmeden Hazine borçlanma maliyetlerinin düşmesi ise çok zor.