Yurt dışından online alışverişte uygulanan 30 euro sınırının 6 Şubat itibarıyla kaldırılacağının açıklanmasının ardından, Çin merkezli e-ticaret platformu Temu Türkiye pazarında köklü bir strateji değişikliğine gitti. Belki yine ucuz ürünler satacak ama bu kez o ürünlerin ithalatını kendisi veya ilişkili şirketleri yapacak, eğer bulursa yerli üretim ürün de satacak.
E-ithalatta sınırın kargo fiyatı dahil 30 Euro’ya düşürülmesi aslında fiilen Temu ve Shein gibi şirketletlerin iş modellerini Türkiye’de kullanışsız hale getirmişti ancak son olarak bu 30 euroluk sınırın da sıfıra indirilmesi, bu iki dev Çinli şirketi zor bir kararın eşiğine getirdi: Ya Türkiye’den tamamen çıkacaklardı ya da Türkiye ile ilgili iş modellerini değiştireceklerdi.
Her ikisi de Rekabet Kurulu incelemesinde olan, bu sebeple ofisleri basılıp bilgisayarlarına el konulan şirketlerden Shein şimdilik Türkiye’deki bütün operasyonlarını durdurmuş durumda. Temu’nun ise Türkiye için iş modelini tamamen değiştirdiğine dair haberler var.
Anlaşıldığı kadarıyla Temu bundan böyle Çin’den ithalatı ya doğrudan kendisi yapıp depolarına getirecek veya ilişkili olduğu şirketler aracılığıyla bu ithalat yapılacak, ardından da yine belirli bir fiyat avantajıyla Türkiye’de satılacak.
İddiaya göre Temu yerli üreticilerden de ürün alıp pazarlayacak.
E-ithalat katlandı, e-ihracat düştü
Türkiye’de e-ticaret yoluyla yapılan ithalat, son altı yılda hem işlem adedi hem de işlem değeri açısından hızlı bir büyüme kaydetti. Buna karşılık e-ihracatta işlem değeri artmaya devam ederken, işlem sayısında son iki yılda belirgin bir gerileme yaşandı. Veriler, e-ticarette ithalatın ivme kazandığını, ihracatın ise daha yüksek tutarlı ancak daha sınırlı sayıda işlemlerle ilerlediğini ortaya koyuyor.
2020 yılında 121 milyon adet olan e-ithalat işlem sayısı, 2025 itibarıyla 372 milyon adedi aşarak yaklaşık üç katına çıktı. Aynı dönemde işlem değeri 13,5 milyar TL’den 368,4 milyar TL’ye yükseldi. Böylece e-ithalatta işlem başına ortalama değer 111 liradan 990 TL’ye çıkarak dikkat çekici bir artış gösterdi. Bu tablo, hem ürün fiyatlarındaki yükselişe hem de daha yüksek bedelli ürünlerin e-ticaret yoluyla ithal edilmeye başlandığına işaret ediyor.
E-ihracatta ise farklı bir eğilim öne çıkıyor. 2020’de 13,6 milyon olan işlem adedi, 2023’te 40,2 milyonla zirve yaptıktan sonra 2025’te 30,2 milyona geriledi. Buna karşın işlem değeri 14,3 milyar TL’den 192,9 milyar liraya yükseldi. İşlem başına ortalama değer ise aynı dönemde 1.055 liradan 6.384 liraya çıktı. Uzmanlar bu durumu, e-ihracatta “daha az sayıda ama daha yüksek tutarlı satış” eğiliminin güçlenmesi olarak değerlendiriyor. E-ithalattaki hızlı artış, tüketicilerin yurt dışı e-ticaret platformlarına ilgisinin güçlü seyrini koruduğunu gösterirken, veriler önümüzdeki dönemde e-ticaret politikalarında ithalat ve ihracat dengesinin daha fazla tartışılacağına işaret ediyor.