Türkiye, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçilen 2018 yılından beri yüksek enflasyonla mücadeleye çalışıyor; yer yer bu “mücadele” adına atılan adımlar tam tersine enflasyonu daha da yükseltiyor.
8 yıldır devam eden yüksek enflasyonda ekonomi yönetimi daha yüksek kupürlü banknot basmayı reddederek sadece piyasada değil vatandaşın cüzdanında da ciddi bir nakit para sıkıntısına neden oldu.
Bu sıkıntı, bankaların dağıttığı milyonlarca kredi kartı yoluyla aşılmaya çalışıldı, Türkiye’de birden bie kredi kartlı harcamalarda büyük bir patlama yaşandı.
Ancak kredi kartı demek, adı üstünde bankalar tarafından vatandaşa “kredi” verilmesi demek. Bu da tüketici kredilerinin miktarını patlattı, vatandaşın borçluluğunu arttırdı. Üstüne, dar gelirli vatandaşların kredi kartı borçlarının tamamını ödeyemeyip asgari ödeme ile yetinmesi eklenince konu bir sosyal soruna doğru hızla evrilmeye başladı.
İki yıl önce bu sorun çok büyüdü diye devlet önlem almak istedi, kredi kartı borçları biraz daha düşük faizli olan “tüketici kredisi”ne dönüştürülerek yapılandırıldı. Yani borçlar takside bağlandı.
Ancak bu da yetmedi, vatandaşın borçluluğu bir kez daha arttı. Bu arada kredi kartı kullanımına da sınırlar getirilerek bu borçlar azaltılmaya çalışıldı, örneğin geçmişte var olan kredi kartına taksit imkanları büyük ölçüde daraltıldı, artık pek çok ürün ve hizmet için taksit yapılamıyor.
Ama bu da yetmedi ki dün sabah Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu BDDK iki yeni kararı daha devreye soktu.
Bunlardan birincisi milyonlarca kredi kartı borçlusuna bir ölçüde nefes aldıracak nitelikte. Kronikleşmiş kredi kartı borçlarına yeniden yapılandırma imkanı getirildi. Böylece vatandaşın borçlar için ödeyeceği faiz miktarı bir ölçüde azalacak. Yeniden yapılandırmada vade 48 aya kadar uzayabilecek.
Tam nasıl uygulanacağı belli olmamakla birlikte yeniden yapılandırmada bir kez daha bankaların vatandaşın kredi kartı borcunu tüketici kredisi borcuna dönüştürmesi bekleniyor. Benzer şekilde ödemesi geciken tüketici kredisi borçlarına da yeniden yapılandırma imkanı getirildi. Yapılandırma otomatik devreye girmeyecek, borçluların 3 ay içinde başvurması gerekiyor.
BDDK’nın göz boyama adımı
BDDK’nın dün sabah açıkladığı ikinci karar ise tam olarak ne işe yarayacağı belli olmayan bir karar. BDDK, vatandaşın bütün kredi kartlarına toplam bir limit belirledi: 400 bin lira.
Yani cebinizde kaç ayrı bankadan kaç kredi kartınız olursa olsun bunların hepsinin toplam limiti 400 bin lirayı aşamayacak.
BDDK’nın bu sihirli rakamı nereden bulduğu ve hangi hesaba dayandırdığı bilinmiyor ama dün bu konuda çıkan tartışma üzerine kendilerinin açıkladığı gibi Türkiye’deki kredi kartlarının zaten yüzde 75’i bu limitin altında. Yani 400 bin liradan daha az limite sahip. Daha da ötesi, kredi kartlarının yüzde 90’ı da 750 bin liranın altında limite sahip.
Bakın dün akşam BDDK ne dedi:
“Aralık 2025 verilerine göre sektörde yaklaşık 13,3 trilyon lira bireysel kredi kartı limiti bulunmakta olup toplam limitin sadece yüzde 21’i kullanılmakla beraber, yüzde 79’u kullanılmamaktadır. Sektörde Aralık 2025’te 40,7 milyon tekil kredi kartı kullanıcısı bulunmakta olup, bunun 30,6 milyonu yani yüzde 75’i 400 bin lira altında kredi kartı limitine sahiptir. Yani kredi kartı kullanıcılarının yüzde 75’i söz konusu karardan etkilenmemektedir. 750 bin lira altında kredi kartı kullanıcısının toplam kredi kartı sahipliği içerisindeki oranı ise yaklaşık yüzde 90 düzeyindedir. 750 bin lira üzerinde limite sahip olanların kredi kartı toplam limitinden aldıkları pay yüzde 48 seviyesinde olup, bu kullanıcıların kredi kartı doluluk oranları yaklaşık yüzde 20’dir.”
Aslında açıklama çok net: Evet ülkede yüksek limitli kart sahipleri var ama bunlar da zaten limitlerini kullanmıyor.
Peki öyleyse böyle bir karara neden gerek duyuldu? Bu sorunun cevabı yok.