ABD Başkanı Donald Trump, Fed’in bir sonraki başkanı için Kevin Warsh’ı aday gösterdiğini açıkladı.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı: “Kevin’i uzun zamandır tanıyorum ve onun en büyük Fed başkanlarından biri, belki de en iyisi olarak tarihe geçeceğinden hiç şüphem yok.”
Mevcut Fed Başkanı Jerome Powell’ın görev süresi Mayıs ayında doluyor. Başkanın Fed için önerdiği isim olan Kevin Warsh, Senato’da o zamana kadar onay almaya çalışacak.
Amerikan Merkez Bankası Başkanlığına kimin geldiği ve onun ekonomik görüşleri bütün dünyada merak edilen bir konu. Amerika’nın önde gelen ekonomi gazetesi The Wall Street Journal, ayrıntılı bir Kevin Warsh portresi yayımladı. Nick Timiaros imzalı bu yazıyı tam metne yakın bir çeviriyle sunuyoruz:
***
Kevin Warsh, on yıldan fazla bir süredir Federal Rezerv’in başına geçmek için hazırlanıyordu.
2017’de görevi aldığını düşünüyordu, ancak Başkan Trump’ın şüpheleri vardı. Warsh çok genç görünüyordu ve enflasyon konusundaki endişeleri, faiz oranlarını Trump’ın istediği kadar düşük tutamayacağı izlenimini veriyordu. Trump onun yerine Jerome Powell’ı seçti.
Warsh pes etmedi; Powell’ı kamuoyu önünde eleştirdi, Trump’ın çevresiyle bağlar kurdu ve başkanın ekonomik gündemini övdü. Şimdi, 55 yaşında, nihayet görevi alıyor.
Senato tarafından onaylanırsa, Warsh, faiz oranlarını düşürmediği için başkanın sürekli saldırılarının hedefi olan Powell’ın yerini alacak. Powell’ın başkanlık görevi Mayıs ortasında sona eriyor.
Warsh, Fed’in yönetim kurulunda beş yıl görev yaptı ve merkez bankasının 2008-09 mali krizine verdiği yanıtı yönetmeye yardımcı oldu. 15 yıl önce ayrıldı ve bu sürenin büyük bir bölümünü kurumu eleştirerek geçirdi.
Eski meslektaşları, söylemlerinin katılıkla karıştırılmaması gerektiğini söylüyor. 2006-2009 yılları arasında Warsh ile birlikte Fed yönetim kurulunda görev yapan Randall Kroszner, “O bir ideolog değil,” dedi. “Onu tanıdığımdan beri, işleri halletmeye çalışan biriydi. Yaklaşımı, ‘Hedefleri olabildiğince açık bir şekilde ifade edelim ve sonra bu hedeflere olabildiğince yaklaşmanın en iyi yolunu bulalım’ şeklindeydi.”
Fed, 2025 yılının sonunda faiz oranlarını üç kez düşürdü, ancak yetkililer bunun en iyi hareket tarzı olup olmadığı konusunda alışılmadık derecede bölünmüştü. Powell, işgücü piyasasının yüzeyde göründüğünden daha kırılgan olabileceği endişeleri nedeniyle, geçen yıl bölünmelere rağmen merkez bankasını faiz indirimine yönlendirdi. Diğerleri ise varlık piyasalarının canlı olması ve işletmelerin gümrük vergisi kaynaklı maliyet artışlarını sürdürmesi nedeniyle Fed’in faiz indirimine gitmemesi gerektiğini düşünüyor.
Warsh, televizyon röportajlarında ve kamuoyu önündeki konuşmalarında bu dengeleri nasıl ele alacağı konusunda ayrıntı vermekten kaçındı. Bunun yerine, daha genel olarak, 1990’ların ortalarında enflasyon baskıları hafif olduğu için ekonominin istikrarlı bir şekilde büyümesine rağmen faiz oranlarını yükseltmekten kaçınan eski Fed Başkanı Alan Greenspan örneğini kullandı. Greenspan yönetimindeki Fed daha sonra, o on yılın sonunda dot-com balonunun şişmesiyle birlikte faiz oranlarını yükseltti.
Warsh, yakın zamanda, 2021’de, Fed’in büyük miktarlarda Hazine tahvili ve ipotek destekli menkul kıymet satın almaya devam ederek daha büyük bir enflasyon sorununun tohumlarını ektiği konusunda uyardı.
Warsh, adaylığının merkezine, Fed’in 6,6 trilyon dolarlık varlık portföyünün toptan bir revizyonunu koydu. Warsh’a göre bu portföy çok büyüktü ve Hazine Bakanlığı ile yapılacak, merkez bankasının para piyasalarındaki ayak izini azaltacak yeni bir anlaşmanın parçası olmalıydı. Son yıllarda Warsh, özel kripto para birimlerinin daha sıkı düzenlenmesi çağrısında da bulundu; bu, bu on yılda birçok Cumhuriyetçiden sert bir direnişle karşılaştı.
Warsh ile konuşan birçok kişi, Fed liderlerine yönelik eleştirilerinin sertliğinden dolayı şaşırdıklarını söyledi. Eski Fed yetkilileri, Warsh’ın Trump’ın merkez bankasına yönelik saldırılarını nasıl geçiştirdiği göz önüne alındığında, yeni meslektaşlarından şüpheyle karşılanabileceğini öne sürdü.
Warsh’ın yönetim kurulunda görev yaptığı dönemde Dallas Fed’in başkanı olan Richard Fisher, “Bu gerçekten büyük bir sorun olacak,” dedi. “Kevin, Federal Rezerv Kurulu personeli arasında Fed’e saldırması ve ayrıldıktan hemen sonra neredeyse sırtını dönmesiyle ilgili hissettiğim şeyi aşmak için çok çalışmak zorunda kalacak.”
2010 yılında, Warsh hala Fed yöneticisi iken ve bazı Cumhuriyetçiler düşük faiz oranlarının Obama yönetiminin daha büyük bütçe açıklarını finanse etmesine yardımcı olmasından mutsuzken, Warsh sadece Fed’in bağımsızlığını savunmakla kalmadı, “Bağımsızlığa Bir Övgü” başlıklı bir konuşmanın tamamını bu konuya ayırdı.
“Fed politikasının yürütülmesini uygunsuz bir şekilde etkileme girişimleri, hem Fed yetkilileri hem de piyasa katılımcıları tarafından güçlü ve sert bir kınamayla karşılanacaktır,” dedi para politikası uzmanlarından oluşan bir dinleyici kitlesine. “Merkez bankacılarının arayacağı tek popülerlik, eğer varsa, tarih kitaplarında yer almaktır.”
Warsh, hükümetlerin “borcu finanse etmek için para politikasını daha uzun süre gevşek tutması için merkez bankasını etkilemeye çalışacakları” konusunda uyardı. Fed’in güvenilirliğinin “Washington’ın kaprislerinden tamamen bağımsız olmayı” gerektirdiğini söyledi.
Warsh, daha yakın zamanlarda Fed liderlerinin bağımsızlığı, politika hataları için uygun hesap verebilirlikten kendilerini korumak için kullandıklarını öne sürdü. Geçen yıl yaptığı bir konuşmada Warsh, Fed’in temel misyonunda başarısız olarak bağımsızlık iddiasını kaybettiğini savundu. “Merkez bankacıları şımartılmış prensler olmamalıdır,” dedi Warsh.
Geçen sonbaharda Warsh, hayatta olan tüm eski Fed başkanları ve bir grup Hazine Bakanı tarafından imzalanıp Yüksek Mahkeme’ye sunulan bir dilekçeyi eleştirdi. Dilekçede Başkanın Fed yöneticisi Lisa Cook’u görevden alma girişiminde başarılı olması halinde Fed’in Beyaz Saray’dan bağımsızlığının kaybedileceği konusunda uyarılar yer alıyordu. Warsh, Wall Street Journal’a, “Hazine ve Federal Rezerv’deki üst düzey ekonomi yetkililerinin uzmanlığının anayasal içtihatlara kadar uzandığını bilmiyordum” dedi.
Şimdi, Warsh’ın bu görevdeki başarısı, Fed’in kendi liderliğini takip etmesini bekleyen bir başkanı ve yıllarca eleştirilerinin hedefi olan meslektaşlarını memnun etmesine bağlı olabilir. Fed başkanı muazzam bir etkiye sahip ancak tek başına hareket edemez. Para politikası bir komite tarafından belirlenir ve her biri ekonomiye dair kendi yorumuna sahip 19 güçlü iradeli politika yapıcı arasında fikir birliği oluşturmak, işin temel bir parçasıdır.
Genç yönetici
Babası okul üniforması üreten Warsh, New York’un kuzeyinde büyüdü. Stanford Üniversitesi’nde, kendisine yardımcı olabilecek insanlarla bağlantı kurma ve oraya ulaştığında onları etkileme konusunda bir yetenek geliştirdi. 2002’de, bir Bush Beyaz Saray danışmanı, zeki bir genç eleman arayan bir Stanford ekonomistini aradığında, profesör hemen Warsh’ı önerdi: “Çalıştığım en zeki öğrenci.”
Ben Bernanke 2005 yılında Beyaz Saray’a katıldığında (bu, Alan Greenspan’in yerine Fed başkanı olarak geçmek için bir tür deneme süreci olacaktı), Warsh kendini faydalı hale getirdi. Bernanke’nin Senato onay oturumlarına hazırlanmasına yardımcı oldu ve ardından 2006’da Fed yönetim kuruluna atandı. 35 yaşında, bu görevi üstlenen en genç kişi oldu.
Piyasa bilgisi ve siyasi bağlantıları, finansal kriz sırasında paha biçilmez olduğunu kanıtladı ve onu birçok daha deneyimli meslektaşından daha çok olayların merkezine yerleştirdi. Wall Street’in önde gelen isimleri ve Cumhuriyetçi Parti liderleri arasında aracı olarak Bernanke için o kadar vazgeçilmez hale geldi ki, Fed çalışanları arasında tanıdık bir ifade oluştu: “Warsh’a danıştınız mı?”
Eski bir çalışan, kendi başına bir Fed yöneticisi olan Warsh’ın, yasama organına kendisini Bernanke’nin yardımcısı olarak tanıttığını ve rolünü büyük ölçüde küçümsediğini hatırladı.
Ekonomi politikası konusunda Warsh, genellikle daha zayıf büyümeden ziyade daha yüksek enflasyon riskleriyle daha çok ilgileniyordu. Yanlış olduğu ortaya çıkan bir şekilde, finansal krizin hemen ardından gelen yıllarda ultra düşük faiz oranlarının ve yüksek bütçe açıklarının yüksek enflasyona yol açacağından endişeleniyordu.
2010 yılında Warsh, uzun vadeli faiz oranlarını düşürmeye çalışarak, Fed’in Kongre ve Beyaz Saray’ın ABD’yi daha güçlü bir ekonomik temele oturtmak için almaları gerektiğine inandığı kararlardan kaçınmasına izin verdiğini savundu. Kasım 2010’daki gergin bir politika toplantısında, Bernanke’nin savunduğu tahvil alım programına karşı özel olarak tartışırken, Warsh meslektaşlarına “Yükü onlara bırakmalıyız” dedi.
Bernanke, Warsh’ın tavsiyesine uymadı. Bernanke, 2015 tarihli anılarında, “Gerçek şu ki, Fed tek seçenekti. Araçlarımız ne kadar kusurlu olursa olsun, elimizden gelenin en iyisini yapmak bize kalmıştı” diye yazdı.
Warsh, Bernanke’ye olan sadakati nedeniyle niceliksel gevşeme olarak adlandırılan teşvik programına oy verdi, ancak günler sonra Wall Street Journal’da yayınlanan bir görüş yazısında programı kamuoyu önünde sorguladı. Bu hamlesi, Bernanke’ye karşı düşmanca bir tavır takınan Cumhuriyetçi Parti içinde içeriden biriyken dışarıdan biri haline gelmesini sağladı. Ancak bu durum, Fed’in programı ne kadar süreyle sürdüreceği konusunda şüphe yaratarak politikanın etkinliğini baltalayacağına inanan meslektaşlarını da kızdırdı.
Warsh, 2011’de Fed’den ayrıldı ve Stanford’daki Hoover Enstitüsü’nde araştırmacı oldu, United Parcel Service’in yönetim kuruluna katıldı ve hedge fon yatırımcısı Stanley Druckenmiller ile çalıştı. Kozmetik devi Estée Lauder’in torunu ve önemli bir Cumhuriyetçi bağışçı ve Trump’ın eski sınıf arkadaşı Ronald Lauder’in kızı Jane Lauder ile evli.
Warsh, Fed’de görev yaparken, Fed’in Kongre veya o dönemde Demokratların kontrolündeki Beyaz Saray tarafından dayatılan potansiyel olarak yanlış politikalar da dahil olmak üzere ekonominin tüm sorunlarını çözemediğinden yakınıyordu. Fed’den ayrılmadan birkaç ay önce, “Federal Rezerv, bozuk mali, ticaret veya düzenleyici politikalar için bir tamir atölyesi değildir” demişti.