ABD Başkanı Donald Trump’ın çağrılarına rağmen Hürmüz Boğazı’nın ‘yakında açılmayacağı’nın hem ABD hem de Batılı ülkeler tarafından altı çizildi.
Dünya petrol sevkiyatının beşte birinin geçtiği Boğaz’ın kontrolünü ele geçiren İran’ın etkisiz hale getirilmesi ABD istihbaratına göre mümkün değil. Savaş bitse bile Boğaz kapalı kalacak.
Müttefiklerin de Boğaz’ı ABD adına açması mümkün görünmüyor. Batılı ülkelerin askeri uzmanları tankerlere eşlik ederek İran’ın kontrolünü delmenin imkansız olduğunu savunuyor.
Boğazın güvenli şekilde açılması ancak ateşkes sonrasında diplomasiyle mümkün görülüyor.
WSJ’nin haberine göre Uluslararası baskı süreci belirleyecek temel faktör niteliğinde. ABD Başkanı’nın sürekli tekrar eden tehditleri ise bu durumu imkansız hale getiriyor.
İran ABD’nin 2 uçağını düşürdükten sonra ABD’nin 48 saatlik ateşkes teklifini reddettiğini duyurmuştu. Savaşta istediği başarıyı elde edemeyen ABD diplomaside de geride kaldı.
ABD istihbarat raporuna göre İran’ın ABD üzerindeki en büyük kozu Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü.
ABD’nin tüm gücüne dayanan ve Boğazı kapayan İran savaştan sonra bir tehdit olarak kendisini kanıtladı.
ABD bu bölgeden ayrılsa bile Başkan Trump’ın uğrayacağı siyasi zarardan dolayı Boğaz şu an olduğu gibi büyük oranda kapalı kalacak. Diğer yandan İran Boğaz’dan kısıtlı geçişlerden kar elde edecek.
Bloomberg’in haberine göre İran bazı gemilerin geçişine para karşılığında izin veriyor. Çin, Hindistan, Pakistan, Türkiye, Japonya ve Fransız şirketlerine bağlı gemiler Boğaz’dan geçmeyi başardı.
Ancak ABD ve Asya’daki müttefikleriyle birlikte diğer Avrupa ülkelerine ait gemilerin Hürmüz’den geçişine izin verilmiyor. Geçen gemiler de iddiaya göre İran’a 2 milyon dolara kadar ücretler ödüyor.
Bu durum ABD ile ilişkileri iyi olan ülkelerin doğrudan zarar görmesi anlamına geliyor. Bu sebeple Asya’da büyük bir petrol krizi yaşanırken Avrupa’daki enerji fiyatlarını bir hayli yükseldi.
Euro Bölgesi’nde enerji fiyatları Mart ayında 2026’da 100.16 puandan 106.97 puana yükseldi. Euro Bölgesi’nde enerji fiyatları 1996’dan 2026’ya kadar ortalama 64,04 puan olarak gerçekleşti, Ekim 2022’de 117,62 puan ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı ve Şubat 1999’da 35,82 puan ile rekor düşük seviyedeydi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron boğazı askeri güç kullanarak açmanın gerçekçi olmadığını belirtti: “Bu yöndeki bir girişim gemileri süresiz şekilde İran saldırılarına açık hale getirecektir.”
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da İran’ın küresel ekonomiyi rehin aldığını söyledi.
Kırktan fazla ülke temsilcisi siyasi adımları ve olası yaptırımları görüşmek üzere toplandı. Askeri müdahale seçeneği çözüm listesinde yer almıyor.
İran tarafından ateşkes teklifi geri çevrilen Trump ise İran’a yönelik saldırıların iki haftadan fazla süreceğini açıkladı, İran’ı ‘taş devrine’ döndüreceklerini söyledi.
ABD ve İsrail saldırıları İran’ın düzenli deniz gücüne ağır hasar verdi. Ancak asıl tehdit İran’ın asimetrik cephaneliğinden kaynaklanmaya devam ediyor.
Kara tabanlı gemisavar füzelerle insansız hava araçları büyük tehlike oluşturuyor. Süratli saldırı tekneleri ve küçük denizaltılar trafiği felç etti.