Japonya dünyanın en hızlı yaşlanan ülkesi. Nüfusun yüzde 30’u 65 yaş üstünde. Ayrıca yalnız yaşayanların sayısı da hızla artıyor.
Ailelerin küçülmesi ve geniş ailelerin azalması nedeniyle yalnızlık ülkenin en acil çözülmesi gereken sorunlarından.
‘Yakult’ adlı yoğurt ürünlerini kapı kapı satıp dağıtan kadınlarsa evde yalnız yaşayan yaşlılar için yolu gözlenen insanlar. ‘Yakult Lady’ler gayri resmi sosyal güvenlik ağının bir parçası olarak da kabul görülüyor. Her yoğurt teslimatı yalnızlık sorununu azaltmaya biraz da olsa yardımcı oluyor.
90 yıl önce ülkede piyasaya sürülen Yakult marka ürünleri satıp dağıtan kadınlar markanın kendisi kadar önemli. ‘Yakult Lady’ler 1963’ten bu yana evlere teslimat yapıyor. Kırmızı ekose etekli mavi üniformalarıyla genelde bisikletle mahallelerde dolaşıyor.
25 yıldır bu işte çalışan Satoko Furuhata “Pazartesi, salı, perşembe cuma teslimata çıkıyorum” diyor. Çarşambaysa izinli. Kadın böylelikle iş ve özel hayatı arasında denge kurduğunu söylüyor: “Her gün farklı rotam olsa da günde 40-45 evi ziyaret ediyorum.”
Çeyrek asırdır her pazartesi aynı kişiye teslimata gittiğini belirten Furuhata 83 yaşındaki bu muhatabının ziyaretleri değerli bulduğunu belirtiyor. İsmini söylemek istemeyen o yaşlı kişi de şöyle diyor:
“Her hafta birinin beni mutlaka görmeye geleceğini bilmek büyük rahatlık. Kendimi iyi hissetmediğimde bile kapıda ‘Bugün nasılsınız’ diye soran biri bana güç veriyor.”
Verilere göre Japonya’da 65 yaş üstü yalnız yaşayanların sayısı 2050’ye kadar 11 milyonu bulacak. Aylarca hatta yıllarca kimse fark etmeden yalnız yaşayıp tek başına ölenleri tanımlayan ‘kodokushi (yalnız ölüm)’ diye bir terim bile var.
Japonya’daysa yoğurt dağıtan bu kadınlar yalnızlık sorununu hafifletmek için ellerinden geleni yapıyor.
Yoğurt dağıtan 47 yaşındaki Asuka Mochida “Yakut Lady’ler sadece ürün satıcısı değildir. Gözetmenleriz, başkalarına göz kulak olan kişileriz. Sağlık veya yaşam tarzındaki değişiklikleri fark ederiz” diyerek işinin önemli olduğunu vurguluyor:
“Yalnız yaşayanlar için tanıdık bir yüz görmek inanılmaz derecede önemli. Bazen bir dakika konuşabildiğim yoğun günlerde bile bir müşteri bana ‘Sadece yüzünü görmek bile bana enerji veriyor’ demişti.”
31 bin Yakult Lady
Ülkede yaklaşık 31 bin kişinin bu işte çalıştığı biliniyor. Bu modeli taklit eden Çin, Endonezya, Malezya, Brezilya ve Meksika gibi ülkelerde de 50 binden fazla kadın çalışıyor.
Yalnızlıkla boğuşan bir ülkede kapıda teslimat sırasında edilen kısa sohbet belki de bir yoğurttan daha fazla anlam taşıyor.