Son 20 yılda gırtlak kanseri vakalarında büyük bir artış görüldü. Britanya’daki Birmingham Üniversitesi’nden Profesör Dr. Hisham Mehanna’nın iddiasına göre bunun nedeni bademciklerin bulunduğu boğazın arka kısmındaki belirli bir gırtlak kanseri türündeki artış.
Araştırmalara göre bu gırtlak kanserinin başlıca nedeni rahim ağzı kanserinin de başlıca nedeni olan HPV (insan-human papilloma virusu). Orofanringeal kanser olarak da bilen bu tür ABD ve Britanya’da rahim ağzı kanserinden daha yaygın hale geldi.
HPV cinsel yolla bulaşıyor. Dolayısıyla orofaringeal olarak bilinen gırtlak kanseri türünün de ana risk faktörü de yaşam boyu cinsel partner sayısıyla birlikte özellikle oral seks. Yaşam boyu altı veya daha fazla oral seks partneri olan kişilerde oral seks yapmayanlara göre orofaringeal kanser olasağılığı sekiz buçuk kat daha yüksek.
‘Yetişkinlerden yüzde 80’i bir dönem oral seks yaptı’
Bademcik ameliyatı geçiren kişilerle yürütülmüş bir çalışma yetişkinlerin yüzde 80’inin hayatlarının bir döneminde oral seks yaptığını söylüyor.
Yine de bu yüksek orana rağmen çok az kişide orofaringeal kanser görülüyor. Yaygın teoriye göre çoğu kişi HPV kapıyor. Fakat enfeksiyonu atlatıyor. Bazı kişilerse bağışıklık sistemlerindeki bir kusur nedeniyle bu enfeksiyondan kurtalamıyor.
Bu da hastalığın yayılmasına ve bazılarında kansere dönüşmesine neden oluyor.
HPV aşısı herkes için gerekli
Rahim ağzı kanserine karşı birçok ülkede kadınlara HPV aşısı uygulanıyor.
Türkiye’de de Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu Haziran 2025’te TRT Haber’de HPV aşısının 2025 sonu itibarıyla ulusal aşı takvimine alınacağını, yani ücretsiz uygulanacağını açıklamıştı. Fakat henüz somut bir adım .
Kadınlarda aşılamanın yüksek olduğu ülkelerde (yüzde 85 ve üstü) erkeklerin de ‘sürü bağışıklığı’ sayesinde korunduğunu gösteren bazı deliller var.
Dolayısıyla HPV aşısının oral seks nedenli gırtlak kanserine karşı çözüm olduğu düşünüldüğünde aşılama programının genişletilmesi gerektiği bir zorunluluk olarak ülkelerin karşısında duruyor.
Fakat bazı ülkeler bunu yeterli bulmayıp HPV aşılamasına erkek çocukları da dahil etti. Britanya, Avustralya ve ABD dahil bazı ülkelerde buna ‘cinsiyet ayrımı gözetmeyen aşı politikası’ deniyor. Dolayısıyla ne kadar karşı çıkılırsa çıkılsın toplum sağlığı için HPV aşılaması şart.