Statin kullandığı hâlde kalp krizi riski yüksek kalan hastalar için umut veren yeni bir kolesterol ilacı gündemde. Deneysel aşamadaki günlük hap enlicitide, damarlarda plak birikimine yol açan LDL (“kötü” kolesterol) seviyesini belirgin şekilde düşürdü.
Eğer ABD’de onay alırsa bugün çoğunlukla enjeksiyonla yapılan güçlü bir tedavinin hap formunda alternatifi olabilir.
Statinler karaciğerin kolesterol üretiminin bir kısmını baskılıyor ve tedavinin temelini oluşturuyor. Ancak en yüksek dozlarda bile birçok kişi hedeflenen LDL seviyesine inemiyor ve ek ilaca ihtiyaç duyuyor.
Büyük bir çalışmada 2 bin 900’den fazla yüksek riskli hasta, standart tedavilerine ek olarak her gün enlicitide ya da plasebo (etkisiz) alacak şekilde rastgele gruplara ayrıldı. Sonuçlara göre enlicitide kullananlarda LDL kolesterol 6 ayda yüzde 60’a kadar düşüş gösterebildi.
Araştırmayı yöneten kardiyolog Dr. Ann Marie Navar statinlere eklenebilen başka haplar olsa da “LDL düşüşünde enlicitide’e yaklaşan bir seçenek görmediklerini” vurguladı.
Etkinin bir yıl sonunda da büyük ölçüde korunduğu, güvenlik açısından ise hap ile plasebo arasında belirgin fark görülmediği bildirildi. Çalışmadaki önemli bir detay ise ilacın aç karnına alınması gerektiği.
Bugün statinlere ek olarak en güçlü seçeneklerden biri PCSK9 adlı bir karaciğer proteinini hedefleyen enjeksiyon ilaçları. Bu grup kandaki kolesterolün temizlenmesini kolaylaştırarak LDL’yi ciddi oranda düşürebiliyor.
Ancak birçok hasta iğne kullanmayı sevmiyor; hekimler açısından da reçete ve takip süreçleri daha karmaşık olabiliyor. Bu yüzden, uygun hastaların sadece küçük bir kısmının bu iğne tedavilerinden yararlandığı belirtiliyor.
Enlicitide’in öne çıkan iddiası da burada: PCSK9 hedefli enjeksiyonlara benzer düzeyde LDL düşüşünü, hap formunda sunmak.
Kalp-damar hastalıklarında LDL, en kritik risk faktörlerinden biri. Sağlıklı kişilerde LDL’nin 100 civarında olması genelde sorun sayılmazken, yüksek riskli hastalarda hedef 70’in altı, çok yüksek risk grubunda ise daha da aşağısı önerilebiliyor.
Yine de uzmanlar temkinli. LDL’nin düşmesi önemli ama bunun kalp krizi, inme ve ölüm riskini gerçekten azaltıp azaltmadığını göstermek daha uzun süreli takip gerektiriyor.
Bu nedenle, enlicitide’in “sonuçları gerçekten değiştirdiğini” kanıtlamak için 14 binden fazla hastayı izleyen daha büyük bir çalışma yürütülüyor.