Tarihte bir ilk: NATO ülkeleri Amerika’yı caydırmak için Grönland’a asker yolluyor

Amerikan Başkanı Donald Trump’ın ülkesinin ve Atlantik okyanusunun güvenliği için Danimarka’ya ait Grönland’a el koyma konusundaki ısrarı, tam da o Atlantik okyanusunun kuzey kesimlerini korumak için kurulmuş olan Kuzey Atlantik ittifakı NATO içinde bugüne kadar görülmemiş türden bir krize yol açıyor. Çok sayıda NATO ülkesi, Amerika’yı Grönland’a el koymaktan caydırmak için adaya sembolik de olsa asker yollamaya başladı.

Bugün The Wall Street Journal gazetesinin derlediği habere göre Fransa, Almanya, İngiltere, İsveç gibi ülkeler Grönland’a asker konuşlandırıyor. Adanın sahibi olan Danimarka Krallığı da adadaki askeri varlığını arttırıyor. Bütün bunlar Amerika’nın askeri yollarla adayı ilhak etmesini caydırmak için yapılıyor.

Amerika’nın 1951 yılında danimarka ile yaptığı ve Grönland’ı ilgilendiren savunma işbirliği anlaşması aslında Amerika’ya ada üzerinde neredeyse sınırsız askeri tesis kurma imkanı veriyor. Ancak Başkan Trump “Sahip olmak önemli” diyerek adayı tamamen almak istiyor.

Bu amaçla Danimarkalı yetkililer önceki gün Beyaz Saray’da Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlığındaki bir heyetle görüşmeler yaptılar. Amerika şimdilik adayı parayla satın alma seçeneği üzerinde duruyor. Ancak bu görüşmelerde Danimarkalıların açıklamasına göre bir ilerleme sağlanamadı, Beyaz Saray ise konuya “olumlu” tarafından yaklaşıp “Görüşmelerin teknik aşamaya geçtiğini” öne sürdü.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, Beyaz Saray’da ABD’li yetkililerle yaptığı görüşmede, Grönland konusunda “Amerikan pozisyonunu değiştirmeyi başaramadıklarını” belirtti.

Rasmussen, Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği temasların ardından düzenlediği basın toplantısında konuştu.

Danimarka Dışişleri Bakanı, “Bizim için Danimarka Krallığı’nın toprak bütünlüğüne ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı duymayan fikirler elbette kesinlikle kabul edilemez.” dedi.

“Amerikan pozisyonunu değiştirmeyi başaramadık.” diyen Rasmussen, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Grönland’ı ele geçirme arzusunun açık” ve bunun Danimarka’nın çıkarına aykırı olduğunu muhataplarına “çok net şekilde” belirttiklerini söyledi.

Buna karşılık Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt, düzenlediği basın toplantısında Beyaz Saray’da Başkan Yardımcısı JD Vance ve Danimarkalı yetkililer arasındaki toplantıyı “verimli” olarak nitelendirdi. Leavitt, “Toplantıda, iki taraf, Grönland’ın satın alınması konusunda teknik görüşmeler yapmaya devam edecek bir çalışma grubu kurma konusunda anlaştı. Bu görüşmenin 2 ila 3 haftada bir yapılacağı kaydedildi.” diye konuştu.

Leavitt, “Başkan Trump, Grönland’in ABD’ye katılmasını istiyor ve bunu bir ulusal güvenlik önceliği olarak görüyor.” değerlendirmesini yaptı.

ABD’li Sözcü, bazı Avrupa ülkelerinin Grönland’e asker gönderme planının, Trump’ın kararını etkilemeyeceğini de sözlerine ekledi.

Anket: Amerikalıların yüzde 75’i karşı

CNN’in bağımsız araştırma şirketi SSRS tarafından 1209 kişiyle yapılan ankette katılımcılara, ABD’nin Grönland’ı kontrol altına almaya çalışmasını destekleyip desteklemeyecekleri soruldu.

Katılımcıların yüzde 75’inin söz konusu duruma karşı çıktığını gösteren ankette, yüzde 25’lik kısmın ise buna destek verdiği görüldü.

Ankete göre, desteklemeyenlerin oranı Demokratlarda yüzde 94 olurken, Cumhuriyetçilerde ise yüzde 50 olarak kayda geçti.

ABD’nin Venezuela’da askeri aksiyon alması sorulduğunda ise katılımcıların yüzde 52’si bunu desteklemediğini söylerken, yüzde 48’i ise desteklediğini belirtti.

Trump’ın Grönland söylemleri

ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin “ulusal güvenlik amacıyla Grönland’a ihtiyacı olduğunu” ve bunun “inşa edilen Altın Kubbe için hayati önem taşıdığını” ifade etmişti.

Washington’da bir araya gelen ABD, Danimarka ve Grönland Dışişleri bakanlarının görüşmesi sonrasında da temel anlaşmazlıkların devam ettiği belirtilmiş, ABD’nin Grönland’ı “ele geçirme arzusunun açık” olduğu kaydedilmişti.

Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland, daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.