15 yaşa sosyal medya yasağı yasasına oyun meraklılarından tepki: #oyunumadokunma

Halen Meclis gündeminde olan, 15 yaş altı çocuklara sosyal medyayı yasaklarken oyun platformlarına da Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getiren yasa taslağı oyun meraklılarının ciddi tepkisini çekti. Yasanın Türkiye’de temsilcilik açmayan platformlara para cezası ve yüzde 90’a varan bant daraltma uygulamayı öngörmesine gençler sosyal medyada #oyunumadokunma etiketiyle tepki gösteriyor.  

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı ve Meclis gündemine çok yakında gelmesi beklenen yasa taslağı, çevrimiçi oyun dünyasında büyük değişiklikleri beraberinde getiriyor. 15 yaş altına sosyal medya yasağı öngören taslak, Steam, Epic Games, PlayStation Store ve Xbox Store gibi dijital oyun mağazalarını da doğrudan hedef alıyor.

DW Türkçe’den Alican Uludağ’ın haberine göre yeni düzenleme ile internet üzerinden dağıtılan, oynanan ya da güncellenen dijital oyunlar çok daha sıkı denetime tabi tutulacak. Yasaya ilk kez “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” kavramları eklenecek. Oyunları üreten şirketler içeriklerini yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü olacak, ancak asıl sorumluluk bu oyunları kullanıcıya sunan dağıtıcı platformlarda olacak. Yeni sisteme göre yaş derecelendirmesi usule uygun şekilde yapılmamış hiçbir oyun platformlarda yer alamayacak.

Oyun platformlarına tıpkı sosyal ağlarda olduğu gibi ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu getiriliyor. Bu araçlar sayesinde aileler hesap ayarlarını yönetebilecek, oyun içi harcamalara onay sistemi koyabilecek ve çocuklarının oyun süresini sınırlandırabilecek.

Temsilci zorunluluğu geliyor

Taslakta dikkat çeken bir diğer önemli madde ise yurt dışı merkezli büyük oyun platformlarını ilgilendiriyor. Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yabancı oyun dağıtıcıları artık ülkede resmi bir temsilci bulundurmak zorunda olacak, bu temsilcinin bilgileri BTK’ya bildirilecek ve kamuoyuyla paylaşılacak.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) gerekli gördüğü durumlarda oyun şirketlerinden algoritmalar, veri işleme sistemleri ve kurumsal yapı dahil olmak üzere her türlü bilgiyi talep edebilecek ve şirketler bu bilgileri en geç 5 gün içinde sunmak zorunda kalacak. BTK riskli bulduğu hizmetler için kısmi ya da tam durdurma, hizmet yapısını değiştirme gibi önlemler aldırabilecek ve oyun ile sosyal ağ şirketleri düzenli olarak risk değerlendirmesi yaparak BTK’ya bildirmek zorunda olacak.

Para cezası kesilebilecek

Kurallara uymayan platformlar için ağır yaptırımlar gelirken yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcılarına 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar para cezası kesilebilecek. İhlalin devam etmesi halinde platformların internet bant genişliği önce yüzde 50 ardından yüzde 90’a kadar düşürülebilecek ve kurallara sonradan uyulması durumunda cezanın yalnızca dörtte biri tahsil edilecek.

Uzmanlar, Steam veya Epic Games gibi devlerin temsilcilik açabileceğini öngörüyor ancak sadece kendi oyunlarını satan EA App, Ubisoft Connect veya Rockstar Games Launcher gibi daha küçük çaplı ama kritik yardımcı yazılımların nasıl tepki vereceği merak konusu.

Eğer bu launcher’lar temsilci atamaz ve bant daraltma cezası alırsa kullanıcılar Steam’den satın aldıkları bir oyunu bile açamayabilir. Örneğin Ubisoft oyunları Steam’den alınsa bile Ubisoft Connect üzerinden çalıştığı için bu platform engellenirse oyun oynanamaz hale gelecek.

Bağımsız oyunlar risk altında

Bağımsız oyun geliştiricileri de ciddi risk altında. EA, Ubisoft ve Sony gibi büyük firmalar oyunlarını derecelendirmek için yeterli bütçeye sahip ancak tek kişilik geliştiriciler veya küçük stüdyolar, oyunlarına resmi yaş etiketi almak için gereken binlerce dolarlık ücreti genelde ödeyemiyor.

Yaş derecelendirmesi olmayan oyun satılamaz kuralı uygulanırsa Steam’deki oyunların ciddi bir bölümünü oluşturan bağımsız yapımlar Türkiye’deki kullanıcılara kapanabilir.

Türk oyuncular, favori platformlarının bu sürece nasıl tepki vereceğini merakla bekliyor. Küresel platformların Türkiye pazarından çekilme ihtimali düşük görünse de uyum sürecindeki aksaklıkların bant daraltma gibi yöntemlerle oyuncuları mağdur etmesi en büyük korku. Valve, Epic ve Sony gibi devlerin Türkiye ofislerini kurup kurmayacağı önümüzdeki aylarda netleşecek.

İmza kampanyası başlatıldı

Oyunseverler, kurdukları oyunumadokunma.org ile düzenlemeye tepki gösteriyor ve imza topluyor. Sitede imza kampanyasıyla ilgili, “Bu platformda toplanan kullanıcı adları, oyuncu topluluğunun söz konusu düzenlemeye yönelik tutumunu görünür kılmayı amaçlamaktadır. Paylaşılan destekler hukuki imza niteliği taşımaz; yalnızca kamuoyu desteğini ifade etmek için kullanılmaktadır. Topluluk olarak ne kadar çok destek gösterirsek, sesimizi o kadar güçlü ve etkili biçimde duyurabiliriz.” ifadeleri yer aldı. Platformda şu ana kadar 105 bin imza toplandı.

Sosyal medyada tepkiler büyüyor

İmza kampanyasının yanı sıra oyunseverler sosyal medyada da yasa hazırlığına tepki gösteriyor. Sosyal medya platformu X’te çok sayıda kullanıcı “#oyunumadokunma” etiketiyle binlerce paylaşım yaptı. Konu, ülke gündeminde üst sıralara yükseldi. Oyunseverlerin yanı sıra bireysel oyun üreticileri de yasa hazırlığına karşı çıkıyor.

Genelge Resmi Gazete’de 

Öte yandan bugün konuyla ilgili yeni bir gelişme yaşandı. “Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı” konulu genelge Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Genelgenin detayları ilerleyen günlerde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından duyurulacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan genelgede, dijitalleşmenin hızla dönüştürdüğü dünyada geleceğin teminatı çocukların, çağın gereklerine uygun biçimde yetiştirilmeleri, sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi, dijital becerilerinin güçlendirilmesi ve çevrimiçi ortamlarda güvenliklerinin sağlanarak korunmalarının önem arz ettiği belirtildi.

Bu çerçevede, dijital dönüşüm sürecinin çocuklar üzerindeki etkilerini bütüncül bir yaklaşımla ele almak, koruyucu ve destekleyici politika ve uygulamaları güçlendirmek amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda, “Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030)” hazırlandığı anımsatıldı.

Genelgede, dijital dünyaya ilişkin risklerin azaltılması, fırsatların artırılması ve çocukların bu ortamda güçlendirilmesine yönelik yapılacak çalışmaların etkili bir biçimde planlanması, uygulanması ve izlenmesini sağlamak üzere hazırlanan söz konusu Eylem Planının, Bakanlığın resmi internet adresinde (www.aile.gov.tr) yayımlanacağı belirtildi.

Genelgede, şunlar kaydedildi:

“‘Dijital dünyada çocukları risklerden korumak ve çocukların iyi oluşunu güçlendirmek’ ilkesini esas alan mezkur Eylem Planı’nın uygulanmasında kurumlar arası koordinasyon Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından sağlanacak olup izleme ve değerlendirme süreçleri, Bakanlık tarafından oluşturulan dijital izleme sistemi üzerinden yürütülecektir. Bu kapsamda, sorumluluk verilen kurum ve kuruluşlar, gerçekleştirdikleri faaliyetlere ilişkin bilgileri Bakanlıkça belirlenen usule uygun şekilde izleme sistemine aktaracaklardır.”

Bakanlık tarafından hazırlanacak yıllık izleme raporunun, Cumhurbaşkanlığına sunulacağı ve Bakanlığın resmi internet adresinde yayımlanacağı bildirilen genelgede, “Bu itibarla tüm kurum ve kuruluşların Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030) kapsamında üzerine düşen görev ve sorumlulukları titizlikle yerine getirmeleri hususunda gereğini rica ederim” ifadelerine yer verildi.