Dahi şempanze hayatını kaybetti

Farklı alfabelerdeki harfleri ayırt edebilme ve sembollerle anlam kurabilme becerileriyle bilişsel araştırmalara yön veren Ai, 49 yaşında hayata veda etti.

Kyodo ajansının aktardığına göre Kyoto Üniversitesi Davranışının Evrimsel Kökenleri Merkezi dişi şempanzenin yaşlılığa bağlı çoklu organ yetmezliği nedeniyle öldüğünü duyurdu.

1976 yılında Batı Afrika’da dünyaya gelen Ai, henüz bir yaşındayken Japonya’ya getirildi ve 1977’den itibaren Aichi eyaletindeki araştırma merkezinde yaşamaya başladı.

Daha 18 aylıkken bilgisayarlar ve çeşitli görsel materyallerle dil temelli çalışmalara dahil edilen Ai, zamanla bilim insanlarını hayrete düşüren bir bilişsel kapasite sergiledi.

Araştırmalarda, yeşil bir nesneyi gördükten sonra çok sayıda karakter arasından “yeşil” anlamına gelen kanji sembolünü doğru şekilde seçebilen Ai, ileri düzeyde bir okuryazarlık yeteneği ortaya koydu. Bu performans, insan dışı primatlarda sembolik düşünme ve dil öncüllerine dair tartışmalarda önemli bir kırılma noktası olarak kabul edildi.

Ai’nin zekâsı yalnızca laboratuvar ortamıyla sınırlı kalmadı. BBC’nin haberine göre 1989 yılında, kafesinin asma kilidini anahtar kullanarak açtığı ve başka bir primatla birlikte bulunduğu alandan kaçtığı tespit edildi. Bu olay, problem çözme ve araç kullanımı konularında yürütülen çalışmalara somut bir örnek olarak kayıtlara geçti.

Şempanze zihninin sınırlarını zorlayan pek çok araştırmaya katkı sunan Ai, bilim dünyasında “olağanüstü ” olarak anıldı. 2000 yılında dünyaya gelen oğlu Ayumu’nun sergilediği dikkat ve hafıza becerileri ise bugün hâlâ ebeveyn-çocuk arasındaki bilgi aktarımı ve öğrenmenin evrimi üzerine yürütülen çalışmalarda kullanılıyor.