Hamaney protestolarda binlerce kişinin öldüğünü kabul etti

İran’ın dini lideri Hamaney protestolarda binlerce kişinin öldüğünü kabul etti

İran’ın dini lideri, son protestolar sırasında binlerce insanın öldürüldüğünü ilk kez kamuoyu önünde kabul etti; ölümlerden “fitneciler”i sorumlu tuttu.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre İran’da 28 Aralık’ta geçim sıkıntısıyla ilgili olarak başlayan protestolara şiddetle karşılık verilmesi sonucunda 3 binin üstünde insan hayatını kaybetti.

İnternet kesintisi net bilgi edinmeyi zorlaştırıyor.

Ayetullah Ali Hamaney 17 Ocak Cumartesi günü yaptığı bir konuşmada protestolar sırasında binlerce kişinin öldürüldüğünü söyledi ve ölümlerden “fitnecileri” sorumlu tuttu.

ABD Başkanı Donald Trump İran’daki hükümet karşıtı göstericileri “protestoya devam etmeye” çağırmış ve güvenlik güçlerinin göstericileri öldürmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuştu.

Protestolar kısa bir süre içerisinde yönetime son verilmesi çağrılarına dönüştü.

İran hükümeti gösterileri İran’ın düşmanları tarafından desteklenen “ayaklanmalar” olarak nitelendirdi.

Güvenlik güçlerinin göstericilere ateş açtığı görüntüler BBC Farsça ve BBC Verify tarafından doğrulanmıştı.

İran’da internet ve iletişim imkanları neredeyse tamamen kapatıldı. İnternet kesintilerini ve sansürleri izleyen NetBlocks’a göre 17 Ocak Cumartesi günü genel bağlantı normal seviyelerin yaklaşık %2’sinde kaldı.

Cumartesi günü yaptığı konuşmada Hamaney ayrıca İran’ın Başkan Trump’ı “suçlu” olarak gördüğünü ve ABD’nin son dönemde yaşananlardan “sorumlu tutulması” gerektiğini söyledi.

Ayrıca sosyal medyada “Amerika’nın amacının İran’ı yutmak olduğunu” iddia etti.

Trump bu açıklamaya bir yanıt vermedi. BBC yorum almak için Beyaz Saray’a ulaştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Cumartesi günü İran’ın “Amerikan üslerini hedef almak için seçenekler hazırladığına dair haberler aldıklarını” açıkladı.

İran’ın böyle bir saldırıya girişmesi halinde “çok ama çok güçlü bir yanıtla” karşılaşacağını söyledi ve Tahran’ı “Başkan Trump ile oyun oynamaması” konusunda uyardı.

Karşılıklı tehditler arasında, 14 Ocak’ta ABD, Katar’daki El Udeid hava üssündeki personel sayısını azaltmıştı.

BBC’nin ABD’deki ortağı CBS’e konuşan yetkililer, Amerika’nın kısmi çekilmesinin “ihtiyati bir tedbir” olduğunu söylemişti.

Bu üs daha önce İran tarafından, Haziran ayında hedef alınmıştı.

Birçok ülke de İran’daki vatandaşlarını ülkeyi terk etme çağrısı yapıyor.

Beyaz Saray: ‘İran’da 800 idam durduruldu’

Beyaz Saray, İran’da 800 kişinin idamının durdurulduğunu iddia etmişti.

Sözcü Caroline Leavitt, “Başkan, dün [14 Ocak Çarşamba] için planlanan 800 infazın askıya alındığının farkında” ifadelerini kullanmıştı.

Leavitt, “tüm seçeneklerin” masada olmaya devam ettiğini de tekrarlamıştı.

İran, protestocuların idamının söz konusu olmadığını iddia ediyor.

Fox News’a 14 Ocak’ta konuşan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “idamın söz konusu olmadığını” savunmuştu.

Tahran yakınlarındaki protestolarda tutuklanan yakınlarının idam cezasına çarptırıldığını öğrendiklerini dünyaya duyurmuştu.

Bu gelişmenin ardından Trump, protestocuların idam edilmeleri halinde ABD’nin İran’a karşı “çok güçlü adımlar” atacağı uyarısında bulunmuştu.

ABD medyasına yansıyan haberlerde, Beyaz Saray’da askeri seçeneklerin de konuşulduğu aktarılıyordu.

‘İran’ı terk edin’ çağrıları

Hafta içinde Tahran’daki İngiliz Büyükelçiliğinin geçici olarak kapatılmasının ardından ABD’nin Suudi Arabistan misyonu da askeri personeline ve ülkedeki Amerikan vatandaşlarına “daha dikkatli olmalarını ve bölgedeki askeri tesislere zorunlu olmayan seyahatleri sınırlandırmalarını” tavsiye etti.