Suriye’de iç savaş yeniden başladı endişesi: Halep’de YPG ile Şam askerleri 4 gündür çatışıyor

Suriye’de bir yıldır ertelenen ve olmaması için büyük çaba sarf edilen Kürt-Arap çatışması başlamış olabilir mi? Dünyanın en büyük endişesi şimdi bu.

Endişenin sebebi Suriye topraklarının yaklaşık üçte birini kontrolü altında tutan ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) adını kullanan ama merkezinde PKK’nın bu ülkedeki uzantısı YPG’nin bulunduğu askeri güçle Şam’da Esad sonrası yönetime gelen Arap koalisyonun bir türlü bir ortak yönetim anlaşması yapamaması sonrası Halep şehrinde başlayan çatışmalar.

Halep şehrinde iki büyük Kürt mahallesi var, isimleri Eşrefiye ve Şeyh Maksud.

Bu iki mahalle 2024 aralık Ayında İdlib’den yola çıkan ve Şam’da yönetimi deviren HTŞ güçlerinin Halep’i ele geçirmesi sırasında da çatışmalara konu olmuş ama sonra bir geçici anlaşma yapılmıştı. YPG burada bu iki mahallenin etrafını hendeklerle ve savunma mevzileriyle çevirmiş durumda. HTŞ güçleri o dönem bu mahallelere girmemişti.

İzleyen dönemde Şam’da oluşan ve HTŞ’nin eski lideri Ahmet Şara’nın liderliğini kabul eden Arap Sünni yönetimle SDG arasında bir 10 Mart mutabakatı imzalandı. Mutabakat iki gücün çatışmamasını ve SDG’nin yeni Suriye yönetimine katılmasını, askeri güçlerini de Suriye ordusuna dahil etmesini öngörüyordu ama muğlak bir dille yazılmıştı.

Aradan geçen dönemde bu mutabakatın hayata geçmesi için çok kez görüşmeler yapıldı ama görüşmeler son olarak birkaç gün önce SDG’nin yeni Suriye’nin federatif bir yapı olmasını istemekte devam etmesi Arap tarafının ise merkezi üniter devleti savunması nedeniyle bir sonuca ulaşamadı. Ama taraflar görüşmelerin devam etmesi konusunda uzlaştı.

Tam bu toplantının ardından Halep’teki bu iki Kürt mahallesinin etrafından şiddetli çatışma haberleri gelmeye başladı. Çatışmaları kimin başlattığı tartışmalı, iki taraf birbirini ilk kurşunu atmakla suçluyor.

Geçmişte de bu mahalleler için çatışmalar yaşanmış ama bir iki günün sonunda her seferinde barış anlaşmaları yapılmıştı. Bu kez öyle olmadı, çatışmalar dün gece itibarıyla devam ediyordu. Hatta iddiaya göre Şam güçleri Kürt mahallelerinden biri olan Eşrefiye’ye girmişti bile.

Ankara ve Tel Aviv’den açıklama

Suriye’de geniş çaplı bir Kürt-Arap çatışmasının başlaması, yani bir anlamda iç savaşın yeniden alevlenmesi ihtimali herkesi endişelendiriyor. Türkiye hemen bir açıklama yapıp Halep’teki çatışmalarda hiçbir rol oynamadığını, operasyonları Şam ordusunun yürüttüğünü duyurma ihtiyacı hissetti.

Suriye’nin iç işlerine müdahil bir başka ülke olan İsrail ise Türkiye’yi dolaylı olarak suçladı, Şam yönetimini sert dille eleştirdi.

ABD’den itidal çağrıları

Suriye konusunda en etkin güçlerin başında gelen ABD ise Başkan Trump’tan Ankara’daki büyükelçisine kadar açıklamalar yapıp tarafları ateşkese çağırdı.

Beyaz Saray’dan bir yetkili AA muhabirinin Suriye’deki son duruma ilişkin sorusuna yazılı yanıt verdi.

Beyaz Saray’ın açıklamasında “Başkan Trump, istikrarlı, birleşik ve hem kendi içinde hem de komşularıyla barış içinde bir Suriye’yi destekliyor. Bu, Başkan’ın barışçıl ve müreffeh bir Orta Doğu vizyonunun temel unsurlarından biridir.” ifadeleri kullanıldı.

Suriye’nin herhangi bir şekilde “yeniden terörizm üssü haline gelmemesi” gerektiği belirtilen açıklamada “İstikrarlı ve egemen bir Suriye bölgenin istikrarı için hayati önem taşımaktadır.” değerlendirmesine yer verildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da konuyla ilgili bugün yaptığı açıklamada, Suriye’de “tüm taraflara itidal çağrısı”nda bulunurken herkesin barışçıl ve istikrarlı bir Suriye’nin yeniden inşasına odaklanması gerektiğini vurgulamıştı.

Açıklamada ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın Suriye yönetimiyle Suriye’de SDG adını kullanan PKK/YPG arasındaki diyaloğu desteklemeye devam ettiği de belirtilmişti.

Bakanlık açıklamasında “Büyükelçi Barrack’ın öncülüğünü yaptığı toplantılar, SDG ile Suriye hükümeti arasında 10 Mart’ta imzalanan entegrasyon anlaşmasının uygulanmasına ve bu anlaşmaya yeniden bağlılık gösterilmesine odaklanmaktadır.” ifadesine yer verilmişti.

Erdoğan devrede

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip erdoğan da dün gece itibarıyla Halep’teki çatışmalara müdahil oldu. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet Şara ile telefon görüşmesi yapan Erdoğan’ın “Suriye sahasındaki gelişmeleri ve istikrarı artırmanın yollarını konuştuğu” açıklandı.