WSJ’den büyük iddia: En kıdemli Çinli general nükleer sırları ABD’ye verdi

Çin’de ülkenin en kıdemli generali, orduyu yöneten Merkezi Askeri Komisyon (MAK) Başkan Yardımcısı Orgeneral Cang Youşia’nın hakkında başlatılan soruşturmada, ülkenin nükleer programına ilişkin gizli bilgileri ABD’ye sızdırmakla suçlandığı ileri sürüldü.

Wall Street Journal gazetesinin “suçlamalarla ilgili olarak üst rütbeli komutanların bilgilendirme toplantısına katılan kişilere” dayandırdığı habere göre Cang’ın Çin’in nükleer programıyla ilgili teknik bilgileri ABD’ye aktardığı ve bu suretle ulusal güvenlik açığına yol açtığı iddia edildi.

Söz konusu iddiaya ilişkin bulguların Çin’in askeri ve sivil nükleer programlarının yürütülmesinden sorumlu Çin Ulusal Nükleer Şirketinin (CNNC) eski Genel Müdürü Gu Cün hakkında başlatılan soruşturmadan elde edildiği aktarıldı.

Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu ve Çin Ulusal Denetleme Komisyonu 19 Ocak’ta sivil bir yönetici olan Gu hakkında soruşturma başlatıldığını bildirmişti.

Eski Savunma Bakanı’nın atamasını rüşvet karşılığında sağladığı iddiası

Öte yandan Çinli generalin uzun yıllar başında bulunduğu MAK’ın askeri donatım ve modernizasyondan sorumlu Donanım Geliştirme Dairesi’ndeki terfi ve görevlendirmeler için rüşvet aldığı ve eski Savunma Bakanı Li Şangfu’nun göreve atanmasını da büyük bir rüşvet karşılığında sağladığı ileri sürüldü.

Eski Savunma Bakanı Li 2023 yılında bir süre gözlerden kaybolduktan sonra görevden alınmış ve ertesi yıl hakkında yolsuz soruşturması başlatılmıştı.

Cang’ın ordu donatım ve savunma sanayi alanındaki sahip olduğu yetkiyi kötüye kullanarak ordu içinde nüfuz ağları kurmak ve siyasi hizipler oluşturmakla suçlandığı belirtildi.

Cang ile birlikte soruşturulan Genelkurmay Başkanı Liu Cınli’nin benzer suçlamalarla karşı karşıya olduğu, soruşturma kapsamında her iki generale yakın olan bazı subayların da telefonlarına el konduğu ileri sürüldü.

Şi ile aile dostluğu olan bir isim

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile geçmişe dayalı aile dostluğu bulunan Cang, Çin ordusu içinde ona en yakın isimlerden biri olarak biliniyordu.

Şi ve Cang’ın Şaanşi eyaleti yerlisi olan babaları iç savaşta Mao Zedung önderliğindeki Komünist milislerin önde gelen siyasi ve askeri figürleri arasındaydı.

Cang’ın babası Cang Congşün, Çin Halk Kurtuluş Ordusunun (ÇHKO) Kuzeybatı Saha Ordusu komutanı, Şi’nin babası Şi Congşün ise ordunun siyasi komiseriydi.

2011 yılında orgeneralliğe terfi eden 75 yaşındaki Cang, 2012’de Şi’nin Çin Komünist Partisi (ÇKP) Genel Sekreteri seçilmesinin ardından o zamanki adıyla Genel Silahlanma Dairesi olan ordu donatım biriminin başına getirilmişti.

Cang, Devlet Başkanı Şi’nin iktidarında ordunun reformu ve modernizasyonu için başlattığı hamlelerin yürütülmesinde kilit rol oynamıştı.

ÇHKO’nun en üst yönetim organı olan 7 kişilik Merkezi Askeri Komisyonun iki başkan yardımcısından biri olan Orgeneral Cang, ordunun en kıdemli askeriydi. Cang aynı zamanda ÇKP’nin en üst yönetim organı olan 24 kişilik Siyasi Büro’nun da üyesiydi.

Ordudaki yolsuzluk soruşturmaları

Çin’de son yıllarda silahlı kuvvetleri hedef alan yolsuzluk soruşturmaları kapsamında çok sayıda üst düzey asker görevden alınmış, partiden ihraç edilmiş veya meclis üyeliklerinden çıkarılmıştı.

2023’te stratejik caydırıcılık bakımından kritik nükleer silahlar ve uzun menzilli füzelerden sorumlu Roket Kuvvetlerini ve ardından 2024’te askeri donatım ve modernizasyondan sorumlu Donanım Geliştirme Dairesini hedef alan soruşturmalar başlatılmıştı.

Soruşturmaların ardından daha önce bu birimlerin komutanlıklarını yapan halef ve selef iki Savunma Bakanı Orgeneral Vey Fınghı ve Orgeneral Li Şangfu ordudan ve partilerinden ihraç edilirken rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanmıştı.

Merkezi Askeri Komisyonu Başkan Yardımcısı, Çin’in en kıdemli ikinci askeri konumundaki Orgeneral Hı Veydong ile Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Oramiral Miao Hua da haklarında yürütülen soruşturmalar nedeniyle ordudan ve partiden ihraç edilmişti.