Araştırma: İnsanın çeneye ihtiyacı yok

Araştırmacılar insanların (homo sapiens) türünün çeneye sahip tek primat türü olduğunu fakat hayatta kalmak için gelişimde o kadar da gerekli olmadığını öne sürüyor.

Hangimiz çene çalmaktan hoşlanmayız ki… Ayrıca sanat dünyasının en tanınmış eserlerinden Fransız heykeltıraş Auguste Rodin’in ‘Düşünen Adam’ adlı eseri de ‘çene’ olmadan düşünülemezdi.

Elini çenesine koymuş bir adam heykeli ya da çene çalmak başka yönden ihtiyaçlarımızı işaret etse de insanların (homo sapiens) çeneye sahip tek primat türü olduğu biliniyor.

İnsanların en yakın akrabaları olan şempanzelerde çıkıntılı bir çene hattı yok, aynı durum diğer maymunlar için de geçerli. Ayrıca modern insanın Neandertaller gibi soyu tükenen atalarında da çene yoktu.

İnsanların yüze ek bir koruma sağladığı için kemikli çeneler geliştirdiği varsayılsa da bu doğal seleksiyon konusundaki bir yanılgı.

ABD’deki Buffalo Üniversitesi’nden antropolog Prof. Dr. Noreen von Cramon-Taubadel ve ekibi insan çenesinin bir spandrel (biyolojide canlının bir özelliğinin evrimi sırasında doğrudan doğal seçilimle oluşmayan, yan ürün olarak ortaya çıkan özellik) olup olmadığıyla ilgili araştırma yaptı.

Çalışmaya göre insanların çenesi aslında evrimsel açıdan çok da gerekli değil, bir yan ürün. Örneğin mimarlıkta, tasarımın doğası gereği bazı boşluklar oluşmak zorunda. Buna en iyi örnek merdiven altları. Bazıları depo, bazıları tuvalete çevirmeye çalışsa da merdiven altları gereklilikten değil, yan ürün olarak ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla araştırmacılara göre insan çenesi spandrenin en açık örneklerinden biri.

“İnsan kafatasının bazı kısımlarının doğrudan seleksiyon kanıtları bulsak da çenenin özelliklerinin spandrel modele daha uygun olduğunu görüyoruz” diyen Cramon-Taubadel kanıt olarak da şempanzeleri gösteriyor:

“Çene gibi kendimize özgü bir özelliğe sahip olmamız, bunun hayatta kalmak için doğal seleksiyon tarafından geliştirildiği anlamına gelmez.”