Ne yapsanız kilo veremiyorsunuz: ‘Metabolik fren’ devreye girmiş olabilir

Beslenme ve Diyet Uzmanı Prof. Dr. Barış Öztürk pandemiyle artan stres ve uykusuzluğun “metabolik fren”i tetikleyebileceğini söyledi. Öztürk’e göre bu tablo, kalori kısıtlamasına rağmen kilo verememe, ödem ve tatlı isteği gibi şikâyetlerle kendini gösterebiliyor.

Prof. Dr. Barış Öztürk stresin uykuyu bozabildiğini, uykusuzluğun da açlık-tokluk hormonlarını etkileyebildiğini belirterek “Az yemek yesek de kilo veremiyor, hatta alabiliyoruz” dedi.

“Savunma mekanizması” tanımı

Öztürk, “metabolik fren”i vücudun hayatta kalma refleksiyle devreye soktuğu doğal bir savunma mekanizması olarak tanımladı. Uzun süreli diyetler ve sürekli kalori kısıtlaması, sık kilo verip geri alma döngüsü, yoğun stres, uykusuzluk, kan şekeri dalgalanmaları, hormonal dengesizlikler ve inflamasyonun vücuda “tehdit” mesajı verebildiğini söyledi. Bu tabloda metabolizmanın yavaşlayabileceğini, yağ yakımının zorlaşabileceğini, su ve yağ tutulumunun artabileceğini dile getirdi.

“Daha az ye, daha çok spor yap” her zaman çözmüyor

Öztürk’e göre metabolik fren devredeyken daha fazla kısıtlamak ve yüklenmek, vücudun tehdidi büyütmesiyle sonuçlanabiliyor. Bu süreçte stres hormonu yükselebiliyor, insülin direnci artabiliyor; “tartı kıpırdamaz, hatta bazen ödemle artış görülebilir.” Açlık atakları, tatlı isteği ve duygusal yeme davranışının da sıklaşabildiğini vurguladı.

Ne öneriyor?

Hürriyet’in haberine göre Öztürk “Kalıcı ve sağlıklı kilo kaybı vücudu zorlamakla değil, vücudun kendini güvende hissetmesiyle başlar” dedi. Kan şekerini dengelemek, inflamasyonu azaltmak, hormonları desteklemek, yeterli-dengeli beslenmek, stresi düşürmek ve uyku kalitesini artırmak gerektiğini ifade etti.

Hormon ve işlenmiş gıda vurgusu

Öztürk, metabolizmanın iradeden çok hormonlarla yönetildiğini, insülin, kortizol, tiroit, leptin ve ghrelin dengesizliğinde yağ yakımının yavaşlayabileceğini söyledi. Pandemi döneminde işlenmiş/paketli ürün tüketiminin artmasının da süreci olumsuz etkileyebildiğini ekledi.