Hayret verici bir şey: Bu ailenin parmak izi yok!

Bangladeş’in Rajshahi bölgesinde yaşayan Sarker ailesi yeniden gündem olurken dünya genelinde yalnızca birkaç vakada rastlanan nadir bir genetik mutasyon nedeniyle parmak izine sahip olmadan yaşamını sürdürüyor. Dört kuşağı kapsayan bu genetik durum biyometrik sistemlerin zorunlu hale geldiği günümüz dünyasında aileyi temel hak ve hizmetlere erişimde ciddi engellerle karşı karşıya bırakıyor.

Tıp literatüründe “Adermatoglifiya” olarak adlandırılan bu durum bireylerin parmak uçlarında bulunan ve “dermatoglifi” olarak bilinen deri desenlerinin oluşmamasıyla karakterize ediliyor. 22 yaşındaki Apu Sarker ve babası Amal Sarker’in parmak uçlarının tamamen düz bir yapıya sahip olması dijital tarama sistemlerinin aileyi tanımlamasını imkansız kılıyor.

Geçmiş yıllarda parmak izi eksikliği aile için önemli bir sorun teşkil etmezken Bangladeş’te 2008 yılından itibaren kimlik, pasaport ve ehliyet işlemlerinde biyometrik verilerin zorunlu tutulması süreci zorlaştırdı. Amal Sarker’in kimlik kartında “PARMAK İZİ YOK” ibaresi bulunurken pasaport alabilmek için sağlık kurulu raporu ve uzun süren bürokratik işlemler gerekiyor.

Parmak izi verilemediği için ehliyet alamayan Amal Sarker, tarım işleri için kullandığı motosikletiyle trafikte defalarca cezai işlemle karşılaşıyor.

2016 yılında getirilen SIM kart doğrulama zorunluluğu nedeniyle ailenin erkek üyeleri kendi adlarına hat sahibi olamıyor. Apu Sarker bu süreci şu sözlerle özetledi: “SIM kart almaya gittiğimde sistem parmağımı okuyamadığı için sürekli kilitleniyordu. Sonunda bana hat satmadılar”

Bu durum 2007 yılında İsviçreli dermatolog Prof. Dr. Peter Itin tarafından incelenerek küresel tıp dünyasının gündemine girdi. Yapılan araştırmalar, gendeki nadir bir mutasyonun bu anomaliye yol açtığını ve genellikle parmak izi kaybı dışında ağır bir sağlık sorununa neden olmadığını gösteriyor. Bangladeşli uzmanlar ayrıca ailede “konjenital palmoplantar keratoderma” belirtileri gözlemleyerek bunun ikincil adermatoglifiye dönüşmüş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Ailenin yaşadığı zorluklar, biyometrik sistemlerin alternatif yöntemlerle esnetilmemesinden kaynaklanıyor. Amcası Gopesh Sarker’in iş yerindeki giriş sistemini imza usulüne çevirmesi veya ailenin yeni nesil kimlik kartlarında retina taramasına geçmesi bazı kısmi çözümler sunsa da ehliyet ve SIM kart gibi temel ihtiyaçlarda sorunlar devam ediyor.