Petrol fiyatı kontroldan çıkıyor

İran savaşının olası bir tırmanışına ve petrol kıtlığı endişelerine tepki gösteren tüccarların etkisiyle, acil teslimatlı ham petrol fiyatları 2008’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

S&P Global araştırma grubuna göre, Kuzey Denizi’nde alınıp satılan sevkiyatların fiyatı olan Dated Brent, Perşembe günü varil başına 141,36 dolara yükseldi; bir gün önce bu fiyat 128,46 dolardı.

Financial Times’ın haberine göre bu yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çarşamba günü ulusa sesleniş konuşmasında İran’a önümüzdeki haftalarda “son derece sert” vuracağına dair söz vermesi ve ülkeyi “taş devrine geri döndürmekle” tehdit etmesinin ardından geldi.

Trump’ın barış anlaşması yerine çatışmanın daha da tırmandırılacağına dair sinyali, piyasa katılımcılarını hazırlıksız yakalayarak petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

TP ICAP’te enerji uzmanı olan Scott Shelton, “Piyasa, Başkan Trump’ın ne söyleyeceğini bir kez daha tamamen yanlış yorumladı. Gerilimi azaltma konuşmaları bekliyorlardı ve tam tersini aldılar,” dedi. “Piyasa buna hazır değildi!”

Uluslararası Enerji Ajansı, İran’ın küresel petrol arzının beşte birinden fazlasının geçtiği stratejik su yolu olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması nedeniyle dünyanın tarihteki en büyük petrol arzı kesintisiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.

Perşembe günü tüccarlar, fiyatlardaki sıçramanın, İran ile uzun süreli bir çatışmanın önümüzdeki haftalar ve aylarda ham petrol ve diğer yakıt ürünlerinin arzını nasıl etkileyeceğine dair endişeleri yansıttığını söyledi.

Finansal vadeli işlem piyasalarındaki petrol fiyatları da Perşembe günü yükseldi. Uluslararası gösterge olan Brent ham petrolünün fiyatı, varil başına 109,03 dolardan %7,8 artışla kapandı. Batı Teksas Ham Petrolü (WTI), varil başına 111,54 dolara yükselerek %11’den fazla artış gösterdi ve 2022 ortalarından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Sektör uzmanları, ham petrol ve diğer petrol ürünlerinin kıtlığının yarattığı tehdide ve bunun dünya ekonomisi üzerindeki olası etkilerine giderek daha fazla odaklanıyor.

Oxford Economics bu hafta yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçen akışların altı ay süreyle kesintiye uğramasının küresel petrol arzında günde 13 milyon varillik bir açık yaratacağını ve dünya çapında bir durgunluğa yol açacağını tahmin ettiğini belirtti.

Danışma grubu, “Bu, tüketimin yaklaşık %12’si kadar benzeri görülmemiş bir kıtlığı temsil ediyor ve gelişmekte olan ekonomilerde yoğunlaşan yaygın kısıtlamalara, faaliyetlerde önemli düşüşlere ve tedarik zinciri aksamalarına yol açıyor” dedi.