Bütün dünya OpenAI denince Sam Altman’ı biliyor ama aslın onun arkasındaki gizli güç olan bu kadına bakın

Yaz boyunca yaşanan baş döndürücü anlaşmaların ardından, Sam Altman geçen sonbaharda bir gün işe geldi ve OpenAI’nin geleceğine ne kadar güvendiğini göstermeye hazırdı. Ekim ayında, şirketin San Francisco’daki ofislerinden halka açık bir canlı yayında, OpenAI’nin yeni bilgi işlem kapasitesi için finansal yükümlülüklerini temsil ettiğini söylediği bir rakamı gösteren siyah beyaz bir slayt gösterdi: 1,4 trilyon dolar.

Bu devasa rakam yatırım dünyasında hızla yayıldı – ve iyi bir şekilde değil. OpenAI o yıl 13 milyar dolar gelir elde etmeyi hedefliyordu. Bu yüzden herkes aynı soruyu soruyordu: Şirket bunu nasıl ödeyecekti?

OpenAI’nin CFO’su Sarah Friar için, kafa karışıklığını giderme zamanı gelmişti. Goldman Sachs’ta on yıldan fazla zaman geçirmiş deneyimli bir finans direktörü olan Friar, halka arz için gereken finansal olgunluğu sağlamak üzere şirkete getirilmişti.

Sonraki aylarda, CEO’nun bu sözlerini parça parça geri çekti. Şirket aslında çok daha küçük bir miktar harcamayı planlıyordu, diye anlattı yatırımcılara: 2030 yılına kadar 600 milyar dolar. Daha yakın zamanlarda ise veri merkezlerine daha fazla para harcamanın mantıklı olup olmadığını sorguladı ve bu durum zaman zaman onu serbest ruhlu patronuyla karşı karşıya getirdi.

Herhangi bir kurumsal CFO gibi, Friar da CEO’sunun en büyük hedeflerini şirketin gerçekten karşılayabileceği bir şeye dönüştürmek ve hayır demenin doğru zamanını bilmek zorunda. 

Silikon Vadisi’nde şirketlerin veya genç erkek kurucularının daha vahşi dürtülerini dizginlemekle görevlendirilen kadınların izinden gidiyor. Google, halka arz edildikten sonra maliyetleri kontrol etmek ve aşırı harcamalara disiplin getirmek için Ruth Porat’ı işe aldı. Mark Zuckerberg, Facebook’ta Sheryl Sandberg’i, Elon Musk ise SpaceX’te Gwynne Shotwell’i görevlendirdi.

Friar’ın kendisi de 2012’de Square’deydi; burada Jack Dorsey’in ikinci adamı oldu ve on yıldan fazla bir süre önce çalkantılı bir halka arz sürecinde ödeme girişimini yönetmeye yardımcı oldu. 2018’de ayrılışını açıkladığında, Square’in hisse senedi %10’dan fazla değer kaybetti; bu da yatırımcıların onun şirketteki rolünü ne kadar önemli gördüğünün bir göstergesiydi.

Friar’ın, OpenAI’nin büyümesinin rakiplerine göre yavaşladığı tam da bu anda, şimdiye kadarki en büyük halka arzlarından biri olarak tasarlanan işlemi gerçekleştirmesi gerekiyor.

Konuya yakın kaynaklara göre, OpenAI yöneticileri potansiyel halka arz planları hakkında borsa yetkilileriyle görüştüler, ancak henüz resmi bir süreç başlatmadılar.

Halka arzlar her zaman tahmin edilemezdir, ancak özellikle şirket dünyayı değiştirecek teknolojiler geliştirmek için yarışırken, kazananın haftadan haftaya değiştiği ve yatırımcı duyarlılığının da aynı hızda değiştiği durumlarda daha da tahmin edilemez hale gelir.

OpenAI, son zamanlarda en büyük iki rakibi Google ve Anthropic’ten gelen şiddetli rekabetin ardından, gelir ve kullanıcı hedeflerinin birçoğunu tutturamadı. Bu başarısızlık serisi, yöneticileri ve çalışanları tedirgin etti ve bazıları şirketin geleceği hakkında endişeli sorularla tüm çalışanların katıldığı toplantıları doldurdu.

Üstüne bir de Elon Musk’ın açtığı ve geçen hafta başlayan dava var. Dava kaybedilirse zaten halka açılacak bir şirket olmayacak.

Son aylarda Friar, OpenAI’nin veri merkezi harcamaları konusunda daha temkinli davranmaya başladı ve Wall Street Journal’ın haberine göre, gelirler yeterince hızlı artmazsa şirketin bilgi işlem anlaşmaları için ödeme yapamayacağından endişe duyduğunu şirket liderlerine söyledi. Ayrıca, halka arz için daha fazla zamana ihtiyaç duyabileceklerini de belirtti. Altman ise, halka arzı mümkün olan en hızlı şekilde gerçekleştirmek için baskı yapıyor.

Farklı yaklaşımlar, Friar’ın OpenAI’yi on bir yıllık tarihinin en kritik döneminden geçirirken işinin ne kadar zorlaştığını gösteriyor. Çok yavaş hareket ederse, OpenAI geride kalabilir ve Anthropic’in gerisinde kalarak yatırımcı paralarından mahrum kalabilir. Çok hızlı hareket ederse, işi çok fazla genişletebilir.

Başka bir deyişle, hata payı çok az.

Şirket geçen hafta işlerinin “tam gaz ilerlediğini” ve Friar’ın daha fazla işlem gücü satın alma konusunda iyimser olduğunu söyledi. LinkedIn’de OpenAI’nin en son modelinin, şu anda yapay zekanın en popüler uygulaması olan kodlama için dev bir adım olduğunu belirtti.

Kuzey İrlanda’dan Goldman’a

Friar, herhangi bir odaya girdiğinde etkileyici bir figür sergiliyor. Stratejik zekası ve Wall Street’in kurumsal normları konusunda rahatlığıyla tanınıyor; bu normlar arasında, hiçbir şeyin şansa bırakılmamasını sağlayan planlı toplantılar ve sunum slaytları da yer alıyor. Altman ise bunun aksine, anlık fikirler üretmeyi seviyor ve bir odaya girer girmez neredeyse hemen çıkmasıyla biliniyor.

53 yaşındaki Friar, Kuzey İrlanda’da, bölgenin geleceği üzerine yoğun çatışmanın yaşandığı dönemde bir fabrika kasabasında büyüdü. Annesi hemşire ve ebeydi, babası ise fabrikada personel müdürü olarak çalışıyordu. Oxford’a gitti ve burada metalurji, ekonomi ve yönetim alanlarında mühendislik diploması aldı ve kürek takımında yer aldı.

Gana’da bir altın madeninde staj yaptı, ancak orada kadınların azlığı nedeniyle kendini hoş karşılanmış hissetmediğini söyledi. Apartheid rejiminin sona ermesinden hemen sonra onu Güney Afrika’ya gönderen McKinsey’de çalışmaya başladı. O dönemi hayatında büyük bir etki yaratan dönem olarak nitelendiriyor.

Stanford’da MBA derecesini aldı ve orada gelecekteki kocasıyla tanıştı. Ardından Goldman Sachs ona iş teklif etti ve ABD’de kalabilmesi için vize konusunda yardımcı oldu.

Friar, on yıldan fazla bir süre bankada yatırım bankacısı ve araştırma analisti olarak çalıştı ve bu da onu ortaklık için adaylar arasına soktu. Ve sonra bir sabah, sıranın kendisine gelmediğini bildiren telefon geldi. 

Friar, 2023 yılında Stanford İşletme Okulu’nda verdiği bir röportajda, ofiste gözyaşlarını tutmak zorunda kaldığını söyledi. Kocası David Riley, ona bunu yeni bir şey denemek için bir fırsat olarak görmesini söyledi.

Salesforce CEO’su Marc Benioff, 2011 yılında onu işe aldı. Böylece yazılım devi Salesforce’ta finans alanında çalışmaya başladı. Ardından, sadece bir yıl sonra, Jack Dorsey onu birkaç yüz çalışanı olan yeni kurulmuş bir ödeme girişimi olan Square’in baş finans sorumlusu olarak işe aldı.

En büyük sınavlarından biri, halka arzlar için kasvetli bir yıl olan 2015’te Square’i halka açmak zorunda kaldığında geldi. Friar, şirketin zararları nedeniyle yatırımcıların ilgisini çekmekte zorlandı. Bankacılar ona Square’in hisse fiyatını düşürmek zorunda kalacaklarını söylediler. Friar, Stanford röportajında ​​”Korkunçtu” dedi.

Fiyatlandırma gecesinde, halka arzı iptal etmeyi düşündüler. Ancak bir yükümlülük duygusu vardı; insanlar New York’a gelip zili çalmışlardı. Bunun yerine, Friar şirketin %10’undan daha azını satmaya ve hisseyi hisse başına 9 dolardan fiyatlandırmaya karar verdi; bu da şirketin değerini yaklaşık 3 milyar dolara, yani önceki değerinin yarısına düşürdü.

Üç yıl sonra, hisse senedi fiyatı hızla yükseldi.

Kendi CEO rolünü üstlenmeye hazır olan Friar, bu rolü Nextdoor adlı sosyal ağ uygulamasında buldu.

Nextdoor, hem çalışan sayısı hem de değerleme açısından Square’e göre çok küçüktü. Pandemi şirkete hayat verdi: insanlar tuvalet kağıdından arkadaşlığa kadar her şey için komşularına ihtiyaç duyuyordu.

2021’de yatırımcılar yeni halka açık şirketlere para akıtarak, on yılların en köpüklü halka arz piyasasını yarattılar. O yıl şirket, KIND sembolü altında hisselerini listelemek için özel amaçlı bir satın alma şirketi (SPAC) ile birleşti. Toplulukta nezaketi geliştirmekten sık sık bahseden Friar, bu sembole karar verdi.

Square’in aksine, Nextdoor’un hisseleri yükselişe geçmedi. Düşüş yaşadı.

Hisse senedinin sembolü KIND (İyiliksever) olabilirdi, ancak site genellikle öyle değildi. Yorumlar ırkçı olabiliyor veya komşular arasında sadece atışmalar şeklinde gerçekleşebiliyordu. Şubat 2024’te Nextdoor’un hisse senedi, halka arz edildiği zamana göre %70’ten fazla düşüşle, hisse başına yaklaşık 2 dolardan işlem görüyordu. Şirket, Friar’ın ayrılışını duyurdu.

Birkaç ay sonra Friar, OpenAI’da CFO görevini kabul etti.

OpenAI’da Düzeni Sağlama Çabası

OpenAI, en büyük hissedarı Microsoft ile karşı karşıya geliyordu. Teknoloji devi, işletme üzerinde önemli bir kontrole sahipti ve kâr amacı güden bir şirkete yeniden yapılandırılmasının bir parçası olarak büyük bir hisse için mücadele ediyordu.

Friar, halen büyük saygınlığı bulunan Goldman Sachs ile birlikte OpenAI’ye müzakerelerde danışmanlık yaptı. Bankanın şirketin halka arzında (IPO) önemli bir rol oynaması bekleniyor.

Daha da önemlisi, 20’li yaşlarında bankada birlikte çalıştıkları zamandan beri Microsoft CFO’su Amy Hood ile arkadaştı. Bu ilişki, iki şirket geçen yıl teknoloji ortaklıklarını yeniden düzenlemeye karar verdiklerinde, aylarca süren ve bir dizi iniş çıkışla dolu müzakerelerde çok önemli hale geldi.

Konuya aşina olan kişilere göre, görüşmelere katılan bazı OpenAI çalışanları, sert ve acımasız tarzıyla tanınan Hood ile aynı şartlarda anlaşmakta zorlandılar. Friar önemli bir köprüydü ve bazen Microsoft’un genel merkezine uçarak meslektaşı CFO ile görüşüp anlaşmayı tekrar rayına oturtuyordu.

OpenAI ve Microsoft geçen sonbaharda revize edilmiş bir anlaşma ve geçen hafta da bir başka anlaşma duyurdu.

Meta’nın geçen yıl OpenAI’ye yetenek avı düzenleyerek araştırmacılarına 100 milyon doları aşan maaş paketleri teklif etmesinin ardından, Friar, araştırma şefi Mark Chen ile birlikte, girişimin disiplinini kaybetmeden finansal olarak rekabetçi kalmasını sağlayacak yeni bir ücretlendirme çerçevesi geliştirmek için çalıştı.

Friar, şirketin halka arz planları hakkında, OpenAI’nin en yakın yatırımcılarından bazılarına bile ağzını sıkı tuttu. Ancak geçen sonbahardan beri, hazırlıkları hızlandırmak için yoğun bir şekilde çalışıyor, bir sürü yeni finans ve muhasebe uzmanı işe alıyor ve bankalarla gayri resmi görüşmelere başlıyor.

Ardından OpenAI’nin işlerinde bir yavaşlama yaşandı.

Google’ın Gemini uygulamasının yeni bir sürümü ChatGPT’den pazar payı çaldı ve şirket, geçen yılın sonuna kadar chatbot için haftalık 1 milyar aktif kullanıcıya ulaşma hedefini tutturamadı. (Bu kilometre taşını hala duyurmadı.) Anthropic’in kodlama aracı Claude Code’un yazılım geliştiriciler arasında popülerleşmesinin ardından kanama devam etti ve OpenAI bazı iç gelir hedeflerini tutturamadı.

Şirket sözcüsü, şirketin yatırımcılarla paylaştığından farklı iç hedefleri olduğunu söyledi. Şirketin ilk çeyrekte gelir planlarına ulaştığını söyledi, ancak ayrıntı vermekten kaçındı.

Friar, OpenAI’nin önerilen harcama taahhütlerini daha yakından inceledi ve şirketin halka açık şirketlerden beklenen titiz raporlama standartlarını karşılamaya henüz hazır olmadığı konusunda uyararak, halka arz için 2027’ye kadar beklemeyi özel olarak tercih ettiğini bildirdi.

Zaman daralıyor.

Bankalar hem Anthropic’e hem de OpenAI’ye, piyasaya ilk giren şirketin yeni sektörü tanımlayacağını söyledi. Anthropic büyük bir halka arz gerçekleştirmeyi başarırsa, OpenAI’nin rüzgarını kesebilir. Yeni yapay zeka şirketlerini desteklemeye istekli büyük miktarda nakit var ve ilk giren ilk önceliği alacak.