Esad rejimi sonrasında ülkesine dönen Suriyelilerin sayısı bir buçuk milyonu geçti. Özellikle komşu ülkeler Türkiye, Lübnan ve Ürdün'den yüz binlerce insan Suriye'ye döndü.
Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre Beşar Esad rejiminin devrildiği Aralık 2024’ten bu yana yaklaşık 1 milyon 630 bin Suriyeli sığınmacı ülkesine döndü.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), 30 Nisan 2026 tarihine kadar Türkiye’den yaklaşık 640 bin, Lübnan’dan 630 bin ve Ürdün’den 285 bin Suriyelinin ülkesine döndüğünü duyurdu.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, şubat ortasında yaptığı açıklamada, “1 milyon 366 bin 215 Suriyeli kardeşimiz, gönüllü, güvenli ve onurlu şekilde ülkelerine dönüş yapmıştır” ifadelerini kullanmıştı.
DW Türkçe’nin derlediği habere göre UNHCR listesinde Almanya’dan dönen Suriyelilerin sayısı ise toplam 6 bin 100 kişilik “diğer ülkeler” kategorisi içinde yer aldı, Almanya’dan dönüş sayısı ayrıca belirtilmedi.
Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesinin (BAMF) Şubat verilerine göre, geçen yıl 3 bin 678 Suriyeli sığınmacı Almanya’dan gönüllü olarak ülkesine döndü.
Almanya’da 900 binden fazla Suriyeli yaşıyor. Beşar Esad’ın Aralık 2024’te Heyet Tahrir Şam (HTŞ) örgütü öncülüğünde devrilmesinden bu yana, Almanya’da sığınma arayan Suriyelilerin sayısı büyük oranda azaldı.
Federal hükümet dönüşlere odaklandı
Almanya hükümeti son dönemde iç savaşın sona ermesiyle birlikte Suriyelilerin çoğu için koruma gerekçesinin ortadan kalktığı görüşünde.
BAMF bir süredir, Suriye’deki siyasi durumun değişmesi ile koruma gerekçelerinin ortadan kalktığına kanaat getirerek iltica başvurularına “iptal işlemi” uyguluyor.
Ancak bu uygulama şu an için tüm Suriyelileri değil, sadece izinsiz olarak Almanya’dan ayrılıp Suriye’ye gidenleri ya da suç işleyenleri kapsıyor.
“Welt am Sonntag” gazetesinin aktardığına göre, iptal işlemleri için “menşe ülkedeki durumun önemli ölçüde değişmesi ve bunun geçici değil kalıcı olması” gerekiyor.
BAMF yetkilileri, Suriye’deki durumun iptal incelemelerinin genişletilmesini ne zaman mümkün kılacağını tahmin etmenin mümkün olmadığını dile getiriyor.
Almanya’da hükümetin küçük ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile muhalefetteki Yeşiller ve Sol Parti, olası dönüş için “durum değerlendirmesi yapabilmeleri amacıyla” Suriyelilerin ülkelerini kısa süreyle ziyaret etmelerine izin verilmesini istiyor.
Mevcut yasal düzenlemeye göre sığınmacılar, menşe ülkelerine seyahat ettiklerinde koruma statülerini kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Almanya’da tartışılan bir başka konu ise, dönüş için sağlanan mali yardımın artırılması.
Alman devleti hâlihazırda ülkesine dönen yetişkin Suriyelilere bin avro yardımda bulunuyor.