Ukrayna Savaşı: İngiliz robotlarına karşı Rus robotlar

İngiltere -Ukrayna ortaklığındaki bir silah üreticisi BBC’ye yaptığı açıklamada Ukrayna’daki cephede robotların bir gün insan askerlerden daha çok olabileceğini söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski de geçen ay yaptığı açıklamada ilk kez Rus güçlerinden toprakların sadece robotlar ve insansız hava araçlarla geri alındığını söylemişti.

Her iki taraf da çatışma boyunca insansız hava ve kara sistemlerini yoğun bir şekilde kullandı ve uzmanlar savaşın askeri teknolojinin gelişimini önemli ölçüde hızlandırdığını söylüyor.

Ancak bu durum, savaşın geleceği ve askerler üzerindeki etkileri hakkında da tartışmaları alevlendirdi.

Zelenski geçen ay Ukrayna’nın yeni geliştirilen robot silahlarını anlattığı bir videoda, bir düşman mevzisinin “kara robotları ve insansız hava araçları tarafından ele geçirildiğini” söyledi.

Ukrayna ordusu operasyonun ayrıntılarını vermeyi reddetti.

Şubat ayında da ve tek bir kara robotunun 45 gün boyunca Rus ilerlemesini durdurmak için kullanıldığı iddia adilmişti.

Söz konusu silahlardan bazılarının UFORCE adlı Ukraynalı ve İngiliz şirketi tarafından üretildiği biliniyor.

Şirket hızla büyüdü ve geçtiğimiz günlerde 1 milyar doların üzerinde bir değerleme olan “unicorn” statüsüne ulaştı.

BBC, UFORCE’un Londra’daki tabelası olmayan, gizli tesislerini ziyaret etti. Şirket bunun potansiyel Rus sabotajından korunmak için bir önlem olduğunu söylüyor.

Şirket temsilcisi Zelenski’nin videosunda anlatılan robotik savaş hakkında yorum yapmadı, ancak UFORCE’un hava, kara ve deniz insansız araçlarının şu anda çatışmalarda kullanıldığını söyledi.

Şirketin İngiltere stratejik ortaklıklar direktörü Rhiannon Padley “Operasyon veya UFORCE’un nasıl rol oynadığı hakkındaki ayrıntılara giremem, ancak 2022’deki Rus işgalinden bu yana 150 binden fazla başarılı muharebe görevi gerçekleştirdik” diyor.

Robotların robotlarla savaşması olgusunun muhtemelen daha yaygın hale geleceğini ve insansız sistemlerin insan askerlerinden bile daha fazla sayıda olacağını da sözlerine ekliyor.

Rusya da Ukrayna mevzilerine patlayıcı yerleştirmek üzere tasarlanmış robotlar konuşlandırıyor ve uzmanlar bu teknolojideki gelişmelerin gelecekteki savaşları yeniden şekillendireceğini söylüyor.

Brookings Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı Melanie Sisson “Ukrayna’yı ulusal savunma ve silahlanmanın geleceği konusunda önemli bir öğretmen olarak görüyorum” diyor.

UFORCE, BAE Systems, Boeing ve Lockheed Martin gibi köklü firmalara meydan okuyan, giderek büyüyen “Neo-Prime” savunma şirketleri grubunun bir parçası.

Bir diğeri ise Şubat ayında pilotsuz bir savaş uçağının ilk test uçuşunu gerçekleştiren ABD savunma teknolojisi şirketi Anduril.

Çoğu insansız hava aracı hala insanlar tarafından uzaktan kumanda edilirken Anduril gibi şirketler giderek artan bir şekilde yapay zekayı silah sistemlerine entegre ediyor.

UFORCE’un karada konuşlu insansız hava araçları, hedeflemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmış yazılımlar kullanırken, Anduril bazı sistemlerinin bir saldırının son aşamasını kendi başına tamamlayabildiğini söylüyor.

ABD hükümeti, ordusunu yapay zekayı benimsemeye açıkça teşvik ediyor.

Ocak ayında, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ülkenin “yapay zeka öncelikli bir savaş gücü” haline gelmesi gerektiğini söyledi.

Geçen yıl yayınlanan bir ABD Savunma Bakanlığı değerlendirmesine göre Çin de yapay zeka destekli askeri sistemlerin kullanımını artırıyor.

Uzmanlar, robotların savaş alanında doğrudan birbirleriyle çatışmaya girdiği bir geleceğin kaçınılmaz olabileceğini söylüyor.

Düşünce kuruluşu RAND Europe’dan Jacob Parakilas “Ukrayna ve Rus insansız hava araçları zaten birbirleriyle savaşıyor” diyor.

“Bunun kara ve deniz savaşlarına da yayılması son derece olası, hatta kaçınılmaz görünüyor.”

İinsan hakları grupları silah sistemlerinde daha fazla özerkliğin hesap verebilirlik konusunda ciddi endişeler doğurduğu konusunda uyarıyor.

Uluslararası Af Örgütü’nden Patrick Wilcken “Ordular, hedef tespiti gibi süreçleri hızlandırmak için yapay zekayı benimsiyor. Ancak hayati önem taşıyan kararları makinelere devretmek, derin etik ve insan hakları riskleri oluşturuyor” diyor.

Silah üreticileri ise “insanı işin içine katmanın” bu endişeleri giderdiğini savunuyor ve güç kullanma kararlarının askeri personelde kalması gerektiğinde ısrar ediyor.

Anduril Industries’in İngiltere genel müdürü Dr. Rich Drake “İnsanların dinlenmeye ve yiyeceğe ihtiyacı var ve savaş koşullarında bu ihtiyaçlar her zaman karşılanmıyor” diyor.

“Bilgisayar teknolojisi, ‘öldürme zinciri’ dediğimiz süreçte hataları azaltmamızı sağlıyor.”