Dünyanın yüksek desibel rekorları sıralandı: Birinci Çar bombası patlaması

Normal bir fısıltı 20 desibel, bir jet motoru 140 desibel. Peki ya 310 desibele ne dersiniz? Dünyayı üç kez turlayan, binlerce kilometre öteden duyulan ve tarihin akışını değiştiren o devasa patlamaların gizemli dünyasına yolculuğa çıkıyoruz.

Gürültüye alıştığımızı sanıyoruz ama yeryüzü, tarihin tozlu raflarında “ses” kavramını yeniden tanımlayan olaylara tanıklık etti. İşte insan yapımı bombalardan doğanın dizginlenemez öfkesine kadar, ölçülen en yüksek sesler.

İnsan elinden çıkan en büyük gürültü Soğuk Savaş’ın zirve noktasında 30 Ekim 1961’de duyuldu. Sovyetler Birliği tarafından patlatılan Çar Bombası, Hiroshima’ya atılan atom bombasından tam 3 bin 800 kat daha güçlüydü. 50 megatonluk bu canavar tam 224 desibellik bir ses dalgası yarattı. Bu seviye, logaritmik artış göz önüne alındığında bir matkabın gürültüsünü çocuk oyuncağı gibi bırakıyor.

Bireysel bazda ise dünya rekoru Belfastlı bir öğretmene ait: 1994 yılında öğrencilerine “Sessiz olun!” diye bağırdığında sesi 121,7 desibele ulaşarak tarihe geçmişti.

Ve doğa olayı olan ötekiler

30 Haziran 1908’de Rusya’nın Sibirya bölgesinde yaşanan Tunguska Olayı, modern çağın en büyük doğal patlamalarından biriydi. Yaklaşık 10-20 megaton gücündeki bu patlama Londra büyüklüğündeki koca bir ormanı saniyeler içinde dümdüz etti. Bin kilometre öteden top ateşi gibi duyulan bu gürültünün 300 desibel civarında olduğu tahmin ediliyor. Patlamanın merkezine 60 km mesafedeki insanlar, oluşan şok dalgasıyla yerlerinden fırladı.

Ancak o da 20 Mayıs 1883’te yaşanan Krakatoa Yanardağı patlamasının yanına bile yaklaşamadı. 200 megatonluk bir nükleer güce eşdeğer olan bu patlama, sesin sınırlarını aşarak saf bir “şok dalgasına” dönüştü.

Patlama merkezinden 160 kilometre uzakta bile ses seviyesi 172 desibeldi. Bölgeye 64 kilometre uzaklıktaki bir geminin kaptanı, mürettebatının yarısından fazlasının kulak zarlarının patladığını ve “kıyametin geldiğini sandığını” not etmişti.

Bu ses tam 4 bin 800 kilometre öteden net bir şekilde duyuldu. Bilimsel verilere göre bu enerji dalgası, tamamen yok olmadan önce gezegeni tam üç kez turladı. Uzmanlar bu gürültünün 310 desibel olduğunu öngörüyor.