Teknoloji devi tesis kuracak, koca ülke elektriksiz kalacak

Teknoloji devi Microsoft ile Abu Dabi merkezli yapay zeka şirketi G42’nin Kenya’da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık dev veri merkezi projesi, ülkenin enerji altyapısına yönelik ciddi bir kriz tehdidini beraberinde getirdi. 

Doğu Afrika’nın ilk büyük Azure bulut bölgesini oluşturmayı hedefleyen bu devasa yatırım, bölge için büyük bir teknolojik adım olarak görülse de Kenya yönetimi projenin mevcut elektrik şebekesi üzerinde yaratacağı devasa baskı nedeniyle endişeli.

İlk kez Mayıs 2024’te duyurulan plan kapsamında, G42’nin Kenya’nın Rift Vadisi bölgesindeki Olkaria sahasında veri merkezinin inşasını üstlenmesi, Microsoft’un ise bu tesiste yeni bulut bölgesini faaliyete geçirmesi öngörülüyordu. Tesisin ilk aşamada 100 megavat kapasiteyle devreye alınması, uzun vadede ise bu gücün 1 gigavat seviyesine çıkarılması hedefleniyordu. 

Ancak Kenya’nın mevcut enerji üretim kapasitesi bu ölçekteki bir tüketimi kaldırabilecek durumda görünmüyor. Ülkenin toplam kurulu elektrik kapasitesi 3 ila 3,2 gigavat seviyesindeyken, ocak ayında ulaşılan rekor tüketim talebi 2.444 megavat olarak kayıtlara geçti. Bu matematiksel tablo, tam kapasiteyle çalışacak veri merkezinin tek başına ülkenin tüm elektrik dengesini altüst edebileceğini gösteriyor.

Durumun ciddiyetine dikkat çeken Kenya Devlet Başkanı William Ruto, tesisin tam ölçekli olarak çalıştırılması halinde ülkedeki elektriğin yarısına ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti. Uzmanlar, sadece ilk etap için planlanan 100 megavatlık başlangıç tüketiminin bile, bölgedeki 950 megavat üretim kapasiteli Olkaria jeotermal enerji kompleksinin kaynaklarını tek başına ciddi oranda tüketeceğini belirtiyor.

Öte yandan, milyar dolarlık projeyi yavaşlatan tek unsur enerji krizi korkusu değil. Uluslararası ekonomi basınına yansıyan bilgilere göre Microsoft ve G42, veri merkezinin işletim kapasitesine yönelik Kenya hükümetinden belirli bir yıllık ödeme garantisi talep etti. 

Nairobi yönetiminin şirketlerin istediği düzeyde finansal güvence sağlayamaması üzerine müzakerelerin tıkandığı bildirildi. Proje henüz resmi olarak iptal edilmemiş olsa da enerji altyapısı ve finansal anlaşmazlıklar nedeniyle yatırımın ölçeğinin küçültülerek yeniden yapılandırılması bekleniyor.