‘Mutlak butlan’a karşı Türkiye Varlık Fonu devreye girdi

CHP hakkında alınan ‘mutlak butlan’ kararı piyasaları alt üst etti. Borsada başlayan çöküşü cuma günü Türkiye Varlık Fonu’nun devreye girip yoğun alımlar yapması durdurdu. Ama döviz piyasasında ve tahvil piyasasında satış dalgası tahvil faizlerini zirveye taşırken Merkez Bankası’nın dolara müdahale için ciddi biçimde devreye girdiği görüldü.

Hazine Bakanı Mehmet Şimşek’in sabah erken saatlerde topladığı Finansal İstikrar Komitesinde alınan kararlar da yansımaya başladı. Merkez Bankası yeni makro ihtiyati tedbirler açıklayarak TL’yi faizi arttırmadan biraz daha sıktı. Ama başta yabancı bankalar olmak üzere piyasanın beklentisi Merkez Bankası’nın faizi arttıracağı yönünde.

Piyasa analistlerinin verdiği bilgiye göre başta hisse senedi olmak üzere tahvil ve Eurobond piyasalarına da dün TVF’nin yoğun alımları gerçekleşti. İstanbul endeksleri cuma gününü pozitif kapatırken yüksek hacim dikkat çekti. Özellikle BİST30 hisseleri çok daha iyi performans gösterdi. Analistler bu alımların yabancıya satış fırsatı yarattığını bayram sonrası yeniden dalgalı bir seyir görülebileceğini belirtti.

Borsa İstanbul endeksleri güne negatif açılışla başladı. Açılışın hemen sonrasında TVF’nin devreye girmesiyle güçlü yükselişle pozitif görünüme geçen BİST100 endeksinde gün içi yükseliş yüzde 3’e yaklaştı. BİST100 endeksindeki yükselişe en büyük katkıyı Aselsan, Astor, Ereğli, THY, BİM, Türk Altın İşletmeleri, Koç Holding verdi.

Analistler borsada sert düşüş dönemlerinde TVF’nin devreye girdiğini söyleyerek geçen yıl 19 Martta Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması sonrası yaşanan çalkantıda da bu durumun yaşandığını söyledi. Bayram tatiline dek yabancı için bu alımların çıkış fırsatı olduğunu söyleyen analistler bu alımları takip eden 3-4 işgünü sonrasında ise düşüşün başladığını dile getirdi. Bir diğer uzman ise ‘mutlak butlan’ kararına piyasa için tüm kurumların çok hazırlıklı girdiğini 19 Mart gibi bir sürecin yaşanmaması için her koldan harekete geçildiğini vurguladı.

Tahvil faizleri zirveye çıktı

Kararın geldiği perşembe günü analistlerin hesaplamalarına göre 7.5 milyar dolar seviyesinde TCMB’nin bir satışı olsa da bu satışlara yönelik talebin lokal bankalar ve işletmelerden geldiği belirtildi. Analistler dün de bireyselden döviz talebi gelmediğini ancak TCMB’nin satışının sürdüğünü söylerken dolar/TL 45.74 seviyelerinde hareket etti. Tahvil piyasasında ise Türkiye’nin 2 yıllık gösterge tahvil faizi desteğe rağmen yüzde 44,65’e yükseldi, 5 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 40,58’e, 10 yıl vadeli gösterge tahvil faizi ise yüzde 36,41’e çıkarak tarihi zirvesine geldi.

Teminat tamamlama çağrısı rekorda

Öte yandan Takasbank verilerine göre ‘mutlak butlan’ kararının geldiği perşembe günü Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nda, teminat tamamlama çağrısı 3 milyar 635 million TL ile rekor kırdı. Analistlerin verdiği bilgiye göre bir önceki rekor geçen yıl 9 Mart’ta yaşanmıştı. Öte yandan Türkiye’nin 5 yıllık iflas risk primi CDS’inde yükseliş sürdü. CDS 20 baz puana yakın artışla 261 baz puana yükseldi ve nisan ayı seviyelerine geri döndü.

Faiz artışı beklentileri arttı

TL varlıklarda CHP kararı sonrası görülen dalgalı hareket yurtiçi analistlerin TCMB’nin haziran ayı Para Politikası Kurulu toplantısında artışının gündeme gelebileceği yorumlarına neden olmuştu. Dün yabancı kurumlardan gelen raporlar bu beklentiyi destekledi. JPMorgan analistleri yayımladıkları raporda CHP için mutlak butlan kararıyla “artan belirsizlik” nedeniyle TCMB’nin 11 Haziran’daki toplantısında politika faizini artırması muhtemel olduğunu kaydetti. HSBC analistleri de TCMB’nin faiz artışına gidebileceğini tahmin etti, analistler TL üzerinde önemli bir baskı olması durumunda faizin artabileceğini kaydetti.

Yeni makro ihtiyati tedbirler

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) internet sitesinde yer alan açıklamaya göre, zorunlu karşılık uygulaması kapsamında kredi büyüme sınırları düşürüldü.

Bireysel kredilerde tüm kredi türleri için sınırlar 1 puan daraltılırken, Türk lirası ticari kredilerde büyük ölçekli işletmelere kullandırılan krediler için 1 puan, KOBİ kredileri için ise 0,5 puanlık daraltmaya gidildi.

Böylece 8 haftalık dönemde tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredileri için büyüme sınırı yüzde 4’ten yüzde 3’e çekilirken, tüketicilere tahsis edilen KMH limit büyümesi yüzde 2’den yüzde 1’e indirildi. KOBİ’lere kullandırılan TL krediler için büyüme sınırı yüzde 5’ten yüzde 4,5’e, KOBİ dışı işletmelere kullandırılan TL krediler için büyüme sınırı ise yüzde 3’ten yüzde 2’ye düşürüldü.

Kredi büyüme hesaplama döneminin bugün sona ermesi nedeniyle yeni dönem için değişikliler bugün yayımlanarak uygulamaya alındı. TCMB, düzenlemeyle sıkı parasal duruşu desteklemeyi ve makrofinansal istikrarı güçlendirmeyi amaçlıyor.

İhracat, yatırım, tarım ve kamu gibi bazı alanlarda kullandırılan krediler büyüme sınırlamaları kapsamı dışında tutuluyor.