ABD İran’ı vurdu, İran misilleme yaptı

ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkes Salı günü ve Çarşamba sabahı neredeyse tam bir savaşa dönüştü ama sonra yeniden durdu.

ABD ve İran, Pazartesi günü Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD helikopterinin düşürülmesinin ardından Çarşamba günü erken saatlerde Orta Doğu’da karşılıklı saldırılar düzenledi.

ABD Merkez Komutanlığı daha sonra, Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri jetlerinin Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemlerini, yer kontrol istasyonlarını ve gözetleme radar sahalarını vurduğunu açıkladı.

Hasarın boyutu hemen belli olmadı. İran devlet televizyonu, İran’ın Basra Körfezi kıyısındaki Sirik şehri ve Keşm adası da dahil olmak üzere birçok şehirde patlamalar ve hava savunma sirenlerinin duyulduğunu bildirdi.

İran daha sonra, hükümetin uyarı sirenlerinin aktif hale getirildiğini bildirdiği Bahreyn’deki ABD Donanması Beşinci Filosu’na karşı insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini söyledi. İran ayrıca, Ürdün de dahil olmak üzere bölgedeki 21 ABD üssüne saldırı düzenlediğini iddia etti, ancak ABD Merkez Komutanlığı bunun doğru olmadığını belirtti.

Bir ABD yetkilisi, İran’ın Orta Doğu’daki ABD üslerine çok sayıda füze ve insansız hava aracı fırlattığını ve ilk Amerikan değerlendirmelerine göre neredeyse hepsinin önlendiğini söyledi. Yetkili, Amerikan kayıplarına dair herhangi bir rapor bulunmadığını ve İran saldırılarından kaynaklanan ABD üslerinde henüz herhangi bir hasar raporu olmadığını belirtti.

Merkez Komutanlığı yaptığı açıklamada, ABD saldırılarını Başkan Trump’ın emriyle gerçekleştirilen “kendini savunma” operasyonları olarak nitelendirerek, bunların “haksız İran saldırganlığına orantılı bir yanıt” olduğunu söyledi. Merkez Komutanlığı, hava saldırılarının Doğu saatiyle 17:00’de, yani Orta Doğu’da Çarşamba günü 00:30’da başlatıldığını belirtti.

Salı günü Trump, Apache saldırı helikopterinin düşürülmesinden İran’ı sorumlu tutmuştu. Sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Amerika Birleşik Devletleri, bu saldırıya zorunlu olarak yanıt vermelidir” demişti.

ABD saldırılarının başlamasının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda ülkesinin silahlı kuvvetlerinin “hiçbir saldırı veya tehdidi cevapsız bırakmayacağını” söyledi.

Trump, ABD Ordusu’na ait Apache helikopterinin düşürülmesiyle ilgili daha fazla ayrıntı vermedi. İran saldırının sorumluluğunu üstlenmedi ve devlet televizyonu IRIB, ülkenin önceki 24 saat içinde boğaz üzerinde herhangi bir askeri operasyon yürütmediğini söyleyen isimsiz bir askeri yetkiliye atıfta bulundu.

ABD ve İran arasındaki karşılıklı atışmalar, Salı günü güney Lübnan’da, en az sekiz kişinin öldürüldüğü bildirilen büyük Tyre şehri de dahil olmak üzere, İsrail’in derinleşen saldırısının ardından geldi. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ardından İran’ın İsrail’e misilleme saldırıları ve karşılıklı saldırı dalgaları yaşanmasıyla son günlerde düşmanlıklar alevlendi.

Son saldırılar, Lübnan’ın ABD-İsrail savaşına İran ile son vermek için yapılan müzakerelerde nasıl önemli bir ayrılık konusu haline geldiğinin altını çizdi.

İran, İsrail’i güney Lübnan’a yönelik saldırıların bir başka misilleme dalgasına yol açacağı konusunda uyarmıştı. Ancak ABD’nin İran topraklarına yönelik saldırıları başladığında İran bu tehdidi uygulamaya koymamıştı.

Trump, ABD ve İran’ın savaşı sona erdirmek, İran’ın nükleer silah programının kaderini belirlemek ve petrol ve doğalgaz sevkiyatı için hayati bir arter olan Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için bir anlaşmaya yaklaştığını defalarca dile getirdi. Ama o anlaşma hala ortada yok.

Lübnan uyarıları

İsrail ordusu Salı günü, savaşta ilk kez antik liman kentinin Hristiyan mahallesini de kapsayan, güney Lübnan’ın en büyük şehirlerinden biri olan Tyre şehrinin tamamının tahliyesini istedi.

Piyasalar

Trump’ın helikopterin düşürülmesi nedeniyle İran’a misilleme tehdidinde bulunmasının ardından petrol fiyatları öğleden sonra hafifçe yükseldi. Yine de fiyatlar, İsrail ve İran arasında karşılıklı saldırıların yaşandığı iki gün öncesine göre daha düşüktü.