Avrupa-Çin elektrikli araç savaşı: Çin Dünya Ticaret Örgütü’ne başvurdu

Çin Ticaret Bakanlığı tarafından çarşamba günü yapılan açıklamada Avrupa Birliği’nin Çin pazarında üretilen elektrikli araçlara ek gümrük vergisi getiren nihai kararının tanınmadığı ve kabul edilmediği belirtildi.

Bakanlık, Çinli şirketlerin çıkarlarını korumak adına gerekli tüm önlemlerin alınacağını vurguladı.

AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu salı günü yaptığı açıklamada Çin’de üretilen elektrikli araçlara yönelik sübvansiyon karşıtı soruşturmanın tamamlandığını ve kesin telafi edici gümrük vergilerinin yürürlüğe girdiğini duyurdu.

Komisyon tarafından yayımlanan basın bülteninde bu önlemlerin öncesinde bir gözden geçirme süreci başlatılmadığı takdirde 5 yıllık bir dönemin sonunda geçerliliğini yitireceği ifade edildi.

Pekin yönetimi bu karara karşılık olarak Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) anlaşmazlıkların çözümü mekanizması kapsamında resmi bir şikâyette bulundu.

Çin Ticaret Bakanlığı internet sitesinden yaptığı açıklamada AB’nin Çin yapımı elektrikli araçlara yönelik sübvansiyon karşıtı soruşturmasının mantık dışı olduğunu, çok sayıda usulsüzlük barındırdığını ve “adil rekabet” maskesi altında korumacı bir hamle niteliği taşıdığını defalarca dile getirdiklerini belirtti.

AB’nin Çin menşeli elektrikli araçlar için fiyat taahhütleri konusunda görüşmeleri sürdürmeye istekli olduğuna dikkat çeken bakanlık Çin’in ticari anlaşmazlıkların her zaman diyalog ve istişare yoluyla çözülmesini savunduğunu yineledi.

AB’nin ithal araçlara uyguladığı mevcut %10’luk standart vergiye ek olarak getirilen yeni tarifeler şu şekilde belirlendi:

Tesla Inc. (ABD’li üreticinin Çin’deki üretimi için): %7,8

Zhejiang Geely Holding Group: %18,8

SAIC Motor Corp (Şanghay merkezli üretici): %35,3

Soruşturmada iş birliği yapmayan diğer Çinli elektrikli araç üreticileri %35,3’e varan oranlarla karşı karşıya kalırken iş birliği yapan diğer firmalara ortalama %20,7 düzeyinde vergi uygulanacak.

Karardan duyduğu memnuniyetsizliği dile getiren SAIC Motor yasal hak ve menfaatlerini korumak amacıyla Avrupa Birliği Adalet Divanı’nda dava açarak gerekli hukuki süreci başlatmayı planladığını duyurdu. Çinli otomotiv devi AB’nin ticari engellerine karşı dayanıklılığını artırmak için bir dizi önlemi hayata geçirmekte olduklarını belirtti.

Brüksel merkezli Çin AB Ticaret Odası da çarşamba günü yaptığı açıklamada Çin’de faaliyet gösteren Çinli, Avrupalı ve ABD’li elektrikli araç üreticilerine yönelik bu vergilerin AB’nin üretim gücünü artırmayacağı gibi inovasyonu veya istihdam yaratılmasını da desteklemeyeceğini, kararın tamamen siyasi saiklerle alındığını savundu.

Piyasa analistleri bu ek vergilerin Çin ve AB arasındaki ticari gerilimi tırmandırabileceği ve küresel otomotiv sektöründe korumacılık dalgasını tetikleyebileceği konusunda uyardı.

Pekin merkezli Çin Uluslararası Ekonomik Değişimler Merkezi Genel Sekreteri Zhang Yongjun karşılıklılık ilkesi gereği AB’nin kararının kaçınılmaz olarak misilleme önlemlerini tetikleyeceğini ve Çin ile ticaret yapan rekabetçi AB ihracat sektörlerini olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Yongjun “Bu şartlar altında Avrupalı tüketiciler zarar görecek; ya Çin menşeli elektrikli araçlar için daha yüksek maliyetlerle karşılaşacaklar ya da alternatif tedarikçilerin sunduğu sınırlı seçeneklere mahkûm kalacaklar” dedi.

Eski Ticaret Bakan Yardımcısı Wei Jianguo ise AB’nin bu hamlesinin özellikle otomotiv, güç bataryası, endüstriyel parça ve lojistik sektörlerindeki Çinli yatırımcıların Avrupa’ya olan güvenini zedeleyebileceğini belirtti.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı Eski Direktörü Erik Solheim da konuyla ilgili olarak şunları söyledi:

“Üstün nitelikli Çin elektrikli araçlarına vergi uygulamak tüm ekonomik mantığa aykırıdır. Bu durum hepimizi daha da fakirleştirecek ve Avrupa’nın yeşil dönüşümünü yavaşlatacaktır. Yeşil rekabet yukarıya doğru bir yarıştır; vergiler ve korumacılık ise dibe doğru bir yarıştır. Avrupa, BYD ve diğer tüm Çinli otomobil üreticilerinin yatırımlarını teşvik etmeli, teknoloji paylaşımına ve rekabetin şekillenmesine izin vermelidir ki Avrupalı üreticiler aradaki farkı kapatabilsin.”

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi de Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen ile Pekin’de yaptığı görüşmede Çin’in AB’nin vergi kararına yönelik itirazını yineledi.

Wang, bu hamlenin DTÖ kurallarını açıkça ihlal ettiğini ve serbest ticaret ilkeleriyle çeliştiğini ifade etti. Çin’in her zaman açıklığın ilerleme getireceğine, korumacılığın ise bir geleceği olmadığına inandığını belirten Wang, karşılıklı fayda sağlayan kapsayıcı ekonomik küreselleşmenin tüm tarafların çıkarına olduğunu sözlerine ekledi.

Pekin merkezli Çin Makine ve Elektronik Ürünler İthalat ve İhracat Ticaret Odası Hukuki Hizmetler Şubesi Başkanı Chen Huiqing ise diyalog yolunun en iyi seçenek olduğunu ve müzakerelerin ikili ekonomik gerilimlerin tırmanmasını önlemede en etkili yöntem olmaya devam ettiğini vurguladı.

Çin Ticaret Bakanlığı’ndan alınan bilgiye göre her iki tarafın teknik ekipleri şu anda istişarelerin yeni bir aşaması üzerinde çalışmayı sürdürüyor.