Bir zamanlar okyanustu: Everest’in zirvesinde deniz kabuğu fosili bulundu

Dünyanın en yüksek noktası olan Everest Dağı’nın zirvesine tırmandığınızı hayal edin. Bulutların üzerindesiniz, dondurucu bir soğuk var ve nefes almak neredeyse imkansız… Peki, ayağınızın bastığı o sert kayaların, milyonlarca yıl önce rengarenk balıkların yüzdüğü, sıcak bir okyanusun tabanı olduğunu söylesek?

Kulağa bilim kurgu gibi gelen bu durum, aslında gezegenimizin sarsıcı ve büyüleyici geçmişinin en net kanıtı. Bilim insanlarının Everest’in zirvesinde bulduğu deniz fosilleri, coğrafya kitaplarını baştan yazdıracak türden bir hikayeyi gözler önüne seriyor.

Jeologlar, Everest’in en üst kaya katmanını oluşturan ve Qomolangma Formasyonu adı verilen bölgenin tamamen gri kireçtaşından, yani denizel tortul kayalardan oluştuğunu ortaya çıkardı. İşin en çarpıcı yanı ise bu kayaların içinde milyonlarca yıldır hapsolmuş olan antik fosiller. Kabuklu deniz canlılarının kendilerine ve kabuklarına ait fosiller ile deniz böcekleri ve zambakları Everest’in tepe noktasında bulundu. 

Araştırmacılar, deniz seviyesinden yaklaşık 9 kilometre yüksekte şu canlıların kalıntılarını keşfettiler:

-Deniz zambakları (krinoidler)

-Trilobitler (antik deniz böcekleri)

-Mikroskobik deniz kabukluları

Yaklaşık 400 milyon yıl öncesine (Ordovisiyen Dönemi) tarihlenen bu canlılar, akıllara tek bir soruyu getiriyor: Bir okyanus tabanı, mavi suların derinliklerinden çıkıp nasıl bulutların üzerine tırmandı?

Bu doğa mucizesinin arkasındaki başrol oyuncusu, Dünya’nın kabuğunu bir oyun hamuru gibi şekillendiren Levha Tektoniği.

Milyonlarca yıl önce, bugünkü Asya kıtası ile o dönemde dev bir ada olan Hindistan arasında Tetis Okyanusu adı verilen geniş ve sığ bir deniz bulunuyordu. Everest’in zirvesinde fosilleri bulunan canlılar, bir zamanlar bu sıcak sularda sakin bir hayat sürüyor, öldüklerinde ise okyanus tabanına çöküyorlardı. Zamanla bu kemik ve kabuk kalıntıları üst üste birikerek devasa kireçtaşı katmanlarına dönüştü.

Yaklaşık 50 milyon yıl önce Hindistan levhası, jeolojik ölçekte muazzam bir hızla kuzeye doğru ilerledi ve Avrasya levhasına adeta “kafa attı”.

Bu çarpışma öylesine şiddetliydi ki, iki kıta arasında kalan Tetis Okyanusu’nun tabanı devasa bir pres makinesindeymiş gibi sıkıştı, kıvrıldı ve yukarı doğru fırlatıldı. Okyanusun dibindeki o kireçtaşı katmanları gökyüzüne doğru yükselerek bugün “Dünyanın Çatısı” olarak bildiğimiz Himalayaları ve Everest’i doğurdu.

Bu devasa jeolojik olay sadece geçmişte kalmış sararmış bir sayfa değil. Dünyayı sarsan bu büyük çarpışma bugün bile canlı canlı devam ediyor.

Hindistan levhası hala amansız bir şekilde Asya’nın altına doğru itildiği için, Everest Dağı ve tüm Himalaya sıra dağları her yıl birkaç milimetre yükselmeyi sürdürüyor.

Bugün dağcılar ölümcül riskleri göze alıp zirveye ulaştıklarında aslında sadece Dünya’nın en yüksek noktasına çıkmıyorlar; aynı zamanda milyonlarca yıl önceki bir okyanus tabanında yürüyorlar. Everest, doğanın ne kadar güçlü, değişken ve dönüştürücü olabileceğinin gökyüzüne uzanan en görkemli kanıtı.