Türk askerinin Somali’deki görev süresi 2 yıl daha uzatıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla TBMM Başkanlığına gönderilen tezkerede, Somali’nin güvenliği ve istikrarının tüm bölge için önem arz ettiği belirtildi.

Türkiye’nin 2011’den bu yana Somali Federal Hükümeti ile iki ülke halkının faydasına olacak şekilde, siyasi, sosyal, ekonomik ve güvenlik alanlarında çok yönlü işbirliği tesis ettiği vurgulanan tezkerede, “Ülkemizin Somali halkı nezdinde sahip olduğu itibar ve yıllar içerisinde ülkemize yönelik oluşan güven, işbirliğimizin kesintisiz biçimde sürdürülmesinde önemli bir etken olmuştur. İki ülke arasında yürürlükte bulunan Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Çerçeve Anlaşması, Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşması, Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması ve Askeri Mali İşbirliği Anlaşması kapsamında Somali’de güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik eğitim, yardım ve danışmanlık faaliyetlerimiz sürdürülmekte, Somali savunma ve güvenlik kuvvetlerinin yeniden yapılandırılması ve terörle mücadele edebilecek kapasiteye ulaşabilmesini teminen uluslararası toplumla birlikte on yılı aşkın süredir destek sağlanmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

“Türkiye’nin Somali’deki varlığı hiçbir zaman emperyal bir nüfuz arayışı olmadı”

Tezkere üzerine konuşan Yeni Yol Partisi Bursa Milletvekili Cemalettin Kani Torun, Somali’nin Türkiye’nin son 15 yılda en fazla emek verdiği ve yatırım yaptığı ülkelerden biri olduğunu ifade etti.

Somali’de atılacak her adımın Türkiye’nin oluşturduğu güveni sarsmayacak mahiyette şekillenmesini isteyen Torun, “Türkiye’nin Somali’deki varlığı hiçbir zaman emperyal bir nüfuz arayışı olmadı, tam tersine, devleti çökmüş bir ülkenin yeniden ayağa kalkmasına katkı sunan, kurumlarını güçlendiren ve kendi ayakları üzerinde durmasına yardımcı olan bir anlayışla hareket edildi. Somali’nin hikayesi sıradan bir hikaye değildir. Uzun yıllar diktatörlük yaşamış, ardından devlet otoritesini tamamen kaybetmiş ve onlarca yıl iç savaşın yükünü omuzlamış bir ülkeden bahsediyoruz. Böyle bir ülkede devleti yeniden inşa etmek masa başında alınan kararlarla olmuyor. Devlet ancak toplumun bütün kesimlerinin rızasıyla kurulur.” dedi.

Somali’nin artık devlet kurma sürecinin ilk yıllarında olmadığını vurgulayan Torun, şu ifadeleri kullandı:

“Bugün bambaşka bir eşiğe gelmiştir. Artık konuşmamız gereken mesele, yalnızca terörle mücadele değil demokrasinin kurumsallaşmasıdır, yalnızca güvenlik değil siyasetin meşruiyetidir. Bugün Mogadişu’da anayasal düzen, seçim sistemi ve siyasi geçiş süreci konusunda ciddi tartışmalar yaşanmaktadır. Böyle dönemlerde yapılacak en büyük hata siyasetin güvenlik yöntemleriyle yönetilmeye çalışılmasıdır.”

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Somali’ye yapılan yardımları eleştirdi. Somali’ye 4 seferdir tezkereyle askeri destek gönderildiğini anlatan Çömez, Somali’nin diplomatik pasaportlar için bile Türkiye’ye vize uyguladığını belirtti.

Somali’ye kaç askerin ve nelerin gönderileceğinin belirsiz olduğunu söyleyen Çömez, şöyle devam etti:

“Şimdi, önümüzdeki günlerde Somali’yi bekleyen bazı riskler ve tehlikeler var, bunlardan haberdar mıyız, çok emin değilim. Sürekli Somali medyasını takip ediyorum, orada yaşananları izliyorum, El Şebab terör örgütü ile Somali birlikleri arasında çok ciddi çatışmalar var. Yine bugün Somali Guardian’e yansıyan bir habere göre bu çatışmalar alevlenmiş. Mesela buradan soruyorum ve bu karar oylanmadan önce AK Parti’li yetkililerden bunun cevabını istiyorum, bizim oraya göndereceğimiz Türk birlikleri acaba Somali’deki El Şebab terör örgütüyle çatışmak mecburiyetinde kalacak mı? Olur da çatışırsa bunun faturasını, bunun vebalini kim üstlenecek? Bunun karşılığında Türkiye’nin nasıl bir kazanımı olacak? Bununla ilgili açık seçik, net cevaplar bekliyoruz. Bu cevaplar gelmediği takdirde bu tezkereye biz İYİ Parti olarak onay vermeyeceğiz ve destek olmayacağız, bunu açıkça ifade ediyorum. Özellikle bundan önceki tezkerelerin neye mal olduğunu, Türkiye’ye kaç milyon dolara, kaç milyar dolara mal olduğunu, kaç askerimizin gittiğini, hangi mühimmatların gittiğini, hangi vazifelerin ifa edildiğini, bunun karşılığında Türkiye’ye hangi menfaatlerin temin edildiğini bilmek mecburiyetindeyiz. Sadece askerlerimiz mi gidecek yanı sıra, helikopterler, F-16’lar falan olacak mı? Bunların cevabını bilmek istiyoruz.”

MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir, Somali’nin tarihsel süreci ve bugünkü şartları hakkında bilgi verdi.

Somali’nin kaderinin Türkiye ile ilişkilerinin gelişmesiyle değiştiğini ifade eden Özdemir, “Ülkemizin sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda başlayan destekleri ilerleyen aşamalarda sağlık, eğitim ve güvenlik gibi çok daha geniş bir aşamaya ulaşarak insanca yaşam koşullarını Mogadişu’ya kazandırmıştır. Afrika’ya baktıklarında petrol, altın ve uranyum gören sömürgeci zihniyete karşın Türkiye’nin Somali’de sergilediği ve insanı merkez alan anlayışıyla beraber pekiştirdiği politikaları dünya üzerinde onuruyla yaşayabilmek için umut bekleyen tüm mazlumlar nezdinde ülkemizin kıymetini artırmıştır.” değerlendirmesinde bulundu.

“İçeriğini hala öğrenemediğimiz bir anlaşmaya dayanarak önümüze tezkere koyuyorsunuz”

CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, Türk ordusunun bir yandan dünya barışına hizmet ederken ülkenin diplomatik gücünü artırmasından 5 kıtada Türk bayrağını dalgalandırmasından kıvanç duyacaklarını belirterek, uluslararası görevlendirmelere karşı olmadıklarını söyledi.

Tan, bugüne kadar Aden Körfezi’nden Kosova’ya kadar birçok barış gücü operasyonu için onay verdiklerini ifade ederek, şunları kaydetti:

“Askeri görevlendirmelerin barış gücü operasyonları veya ülkemizin doğrudan güvenliğini ilgilendiren terörle mücadele faaliyetleri için yürütüldüğüne inandığımızda desteğimizi asla esirgemedik. Fakat siz gözümüzle görmediğimiz, imzalanmasının üzerinden 2,5 yıl geçmesine rağmen içeriğini hala öğrenemediğimiz bir anlaşmaya dayanarak önümüze tezkere koyuyorsunuz. Ayrıca güvenlik tehditleri her yıl güncellenirken yılda 1 yenilenmesi gereken tezkereleri şimdi 2 yıllık hazırlama adeti çıkardınız. Bu, öyle bir alelade bir görevlendirme değil, dünyanın en tehlikeli coğrafyalarından birinden bahsediyoruz, bir yandan Somali kökenli korsanların kriminal faaliyetleri, diğer yandan bölgede Somali, Somaliland ve Etiyopya arasındaki gerilim, ayrıca Yemen’de devam eden kanlı savaş, donanmamızın görev yapmasının istendiği coğrafyanın ne kadar tehlikeli olduğunu açıkça ortaya koyuyor.”

“Türkiye’nin iş ve güvenlik diplomasisine duyulan güvenin tezkeresidir”

AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez, tezkereyi yalnızca bir dış politika veya güvenlik meselesi şeklinde değerlendirmenin eksik bir yaklaşım olacağını belirterek, tezkerenin aynı zamanda Türkiye’nin son 24 yılda adım adım inşa ettiği enerji ve güvenlik vizyonunun, Afrika açılımının ve küresel ölçekte artan etkinliğinin de önemli bir yansıması olduğunu ifade etti.

Somali’nin güvenliği ve istikrarının yalnızca Somali halkı için değil; Aden Körfezi, Arap Denizi ve Hint Okyanusu havzasının güvenliği ve istikrarı açısından da büyük önem taşıdığını söyleyen Dönmez, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bugün görüşmekte olduğumuz tezkereyle amaçlanan; Somali’nin terörizm, deniz haydutluğu, silahlı soygun, yasa dışı balıkçılık, kaçakçılık ve diğer tehditlerle mücadelesine destek olmaktır. Bununla birlikte hedefimiz yalnızca güvenlik alanında geçici bir destek sunmak değildir. Somali savunma ve güvenlik kuvvetlerinin kapasitesinin geliştirilmesi, ülkenin kendi güvenliğini sağlayabilecek kurumsal ve operasyonel kabiliyete ulaşması ve deniz yetki alanlarında güvenlik ve kontrolün tesis edilmesi, işbirliğimizin temel unsurlarıdır.

Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, Somali’nin talebi ve iki ülke arasında imzalanan anlaşmalar çerçevesinde, Somali’nin güvenliğine katkı sunmaya devam edecektir. Bu tezkere; Türkiye’nin iş ve güvenlik diplomasisine duyulan güvenin tezkeresidir. Türk mühendisine duyulan güvenin tezkeresidir. Türk denizcisine duyulan güvenin tezkeresidir. Ve her şeyden önemlisi, Türkiye’nin küresel ölçekte üstlenmeye başladığı yeni rolün tezkeresidir. Unutmayınız ki bu tezkere bir ülkeyle yapılan teknik bir iş birliğinin değil; Türkiye Yüzyılı güvenlik ve ekonomi vizyonunun, enerji diplomasisinin ve küresel ölçekte etkin bir Türkiye idealinin önemli bir yansımasıdır.”

Genel Kurul’un çalışma takvimi

AK Parti’nin, Genel Kurulun gündem ve çalışma saatlerine ilişkin grup önerisi ise kabul edildi. Buna göre, en düşük emekli aylığının artırılmasına yönelik düzenlemeyi de içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi gündemin ilk sırasına, Öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ikinci sırasına, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası Arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansına ilişkin anlaşma ise gündemin üçüncü sırasına alındı.

Genel Kurulun bu kanunların görüşülmesinin tamamlanmaması halinde 24 Temmuz Cuma günü de çalışması kararlaştırıldı.

Genel Kurulda, en düşük emekli aylığının artırılmasına yönelik düzenlemeyi de içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin görüşmelerine bugün geçilecek.