Türkiye ile Irak arasında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımını sağlamak amacıyla günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsayan 1 yıllık anlaşma imzalandı. Irak Başbakanı ez-Zeydi, petrol anlaşmasını "Önemli bir stratejik başarı" olarak nitelendirdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyetle Bakanlıkta bir araya geldi.
Görüşmenin ardından Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) ile Irak devlet petrol şirketleri Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) ve Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında “Ham Petrol Taşıma Anlaşması” imzalandı. Anlaşmayı, BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan imzaladı.
Yaklaşık yarım asırdır iki ülke arasında stratejik enerji koridoru olarak hizmet veren Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı için uzun vadeli yeni anlaşmaya yönelik çalışmalar sürerken imzalanan geçiş düzenlemesi günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsıyor.
Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin görüşmesinin ardından atılan adımların enerji işbirliği açısından tarihi önem taşıdığını belirtti.
Hattın tam kapasiteyle çalışması hedefleniyor
Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın yalnızca Türkiye ile Irak arasındaki ticari ilişkilere değil, küresel petrol piyasalarının arz güvenliğine de katkı sağladığını vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Bu petrol boru hattı şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez’de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergah oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor.”
Türkiye’nin yaklaşık 50 yıldır Silopi’den Ceyhan’a uzanan iki hattı işletmeye devam ettiğini belirten Bayraktar, BOTAŞ’ın hattın işletmesi ile Ceyhan’daki depolama ve yükleme operasyonlarından sorumlu olduğunu ifade etti.
Bayraktar, hattın günlük 1,5 milyon varillik kapasitesinin tam olarak kullanılmasını istediklerini belirterek, Irak’tan gelecek petrolün yanı sıra ilerleyen dönemde Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinden gelecek petrolün de bu güzergah üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Türkiye’deki rafinerilerin uzun yıllar önce bölge petrollerini işleyecek şekilde tasarlandığını ifade eden Bayraktar, Irak ve Kerkük petrolünün rafinerilerde en fazla kullanılan ham petrol türleri arasında yer aldığını kaydetti.
Öte yandan, Bayraktar 9 Temmuz’da Bağdat’ta Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı gündemiyle görüşmüş, ez-Zeydi de 28 Temmuz’da Türkiye’ye resmi ziyarette bulunmuştu. Aynı gün Türkiye Petrolleri, bp’nin Kerkük merkezli şirketine yüzde 15 ortak oldu.
Proje, Irak’ın en önemli hidrokarbon üretim bölgelerinden biri olan Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsıyor. Sözleşme alanının ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı içerdiği değerlendiriliyor.
Irak Başbakanı: Önemli bir stratejik başarı
Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi, Türkiye ile Irak arasındaki ham petrol boru hattının etkin kullanımını sağlamak amacıyla günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsayan 1 yıllık anlaşmanın imzalanmasını “stratejik başarı” olarak değerlendirdi.
Söz konusu adımı “petrol ihracatımızın akışını güvence altına almak ve Irak ile Türkiye arasındaki ekonomik işbirliğini güçlendirmek adına önemli bir stratejik başarı” olarak nitelendiren Zeydi, “Irak ve Türk şirketleri bu doğrultuda üzerlerine düşen görevleri yerine getirmeye başlayacak.” ifadesini kullandı.
Zeydi, iki ülke arasındaki işbirliğinin sadece petrol ile sınırlı kalmayacağına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Her iki ülke hükümeti, planlı bir yol haritası dahilinde petrol, elektrik, su kaynakları ve diğer işbirliği alanlarını kapsayan bir çerçeve anlaşmasını tamamlamak için çalışacaktır. Bu adımlar, ortak çıkarlarımızı pekiştirecek, kalkınmayı ve istikrarı destekleyecektir.”