Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin tarihi düşük seviyelere gerilemesi, Macaristan’da enerji krizine yol açtı. Ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılayan Paks Nükleer Santrali soğutma suyu yetersizliği nedeniyle 44 yıl sonra ilk kez tamamen devre dışı kaldı.
Avrupa’nın büyük bölümünü etkileyen uzun süreli sıcak hava ve kuraklık, nehirlerdeki su seviyelerini düşürdü. Bu durum içme suyu kaynakları, nehir taşımacılığı ve enerji üretimine ilişkin endişeleri artırdı.
Toplam 2 gigavat kurulu güce sahip Paks Nükleer Santrali, pazar akşamı kapasitesinin yalnızca yüzde 10’unu kullanabiliyordu. Reaktörlerin soğutulmasında Tuna Nehri’nin suyunu kullanan santral, su seviyesinin rekor düzeyde düşmesi üzerine üretimi durdurmak zorunda kaldı.
Başbakan Péter Magyar, sosyal medya hesabından yayımladığı videoda ülkeyi zorlu günlerin beklediğini belirtti.
Hava sıcaklıklarının 40 dereceye ulaşmasının beklendiğini söyleyen Magyar “Önümüzdeki en kritik beş günle karşı karşıyayız. Paks Nükleer Santrali elektrik üretmeyecek. Elektrik şebekemiz, kamu hizmetlerimiz ve hepimiz büyük bir baskı altında kalacağız” dedi.
Rusya yapımı dört reaktörün bulunduğu santralin haftalarca kapalı kalabileceği uyarısında bulunan Magyar, santralin tamamen durdurulmasına ilişkin kararların sıkı güvenlik protokolleri doğrultusunda tesis yönetimi tarafından alındığını ifade etti.
Hükümetin çağrısının ardından haneler ve 300’den fazla şirket elektrik tüketimini gönüllü olarak düşürdü. Alınan önlemlerle toplam elektrik talebinin yaklaşık 400 megavat azaldığı bildirildi.
Enerji tüketimini azaltan şirketler arasında Macar enerji grubu MOL, Güney Koreli batarya üreticisi Samsung SDI, Alman otomobil üreticisi Volkswagen’in Audi markası ve Japon otomotiv parçaları üreticisi Denso da yer aldı.
Başbakan Magyar, şirketlere yönelik zorunlu elektrik kısıtlamalarına şimdilik ihtiyaç bulunmadığını ancak gerekli görülmesi halinde yeni önlemlerin kısa sürede yürürlüğe girebileceğini söyledi.
Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin düşmesi yalnızca enerji üretimini değil, taşımacılık ve turizm sektörlerini de olumsuz etkiledi. Hükümet kayıtlarına göre Budapeşte çevresindeki bölgeler de dahil olmak üzere 100’den fazla kent ve köyde su kullanımına kısıtlama getirildi.
Paks Nükleer Santrali’nin üretim yapamaması nedeniyle Macaristan’ın elektrik ithalatını artırması bekleniyor. İktidardaki Tisza Partisi Başkan Yardımcısı Mark Radnai, yükselen ithal elektrik fiyatlarının ülkeye 100 milyar ila 200 milyar forint, yaklaşık 315 milyon ila 630 milyon dolar arasında maliyet oluşturabileceğini belirtti.