Ateşkes muamması: Pakistan ‘uzatıldı’ dedi, İran yalanladı

ABD ile İran’ın, devam eden ateşkesin süresini uzatma konusunda uzlaştığı bildirildi. Anlaşmanın mevcut 60 günlük ateşkesin gelecek hafta sona ermesinin ardından devreye girmesi bekleniyor.

Arabuluculuk sürecine yakın bir kaynak “Her iki taraf da arabuluculara sürenin uzatılması yönünde onaylarını iletti. Ancak iki taraf uzatma süresi konusunda karar vermek için mesaj alışverişinde bulunuyor” dedi.

Pakistan’dan ABD ve İran arasında müzakere trafiği için yoğun diplomasi

Pakistan, Ortadoğu’daki gerilimin çözümüne yönelik olarak ABD ile İran’ı müzakere masasına getirmek için her türlü çabayı gösterdiğini bildirdi.

Haftalık basın toplantısında açıklamalarda bulunan Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Hüseyin Andrabi, “Pakistan, tarafları (ABD ile İran) müzakere masasına getirmek için her türlü çabada bulunuyor.” dedi.

Andrabi, doğrudan ve dolaylı kanallar aracılığıyla meselenin çözüme kavuşturulması için yapıcı diyaloğun sürmesini sağlamaya devam edeceklerini dile getirdi.

İran yalanladı

ABD ve İran’ın ateşkesi uzattığı haberine İran’dan yalanlama geldi.

Reuters’a konuşan İranlı yetkili şu ifadeleri kullandı:

“İran ile ABD arasındaki ateşkesin uzatılmasına ilişkin herhangi bir görüşme yapılmamaktadır.

İran’ın bakış açısına göre ateşkesin başlangıç tarihi bulunmadığından uzatılacak bir şey de yoktur.”

İranlı kaynak ayrıca Washington’u mutabakat metninin imzalanmasından 48 saat sonra bu metni ihlal etmekle suçladı ve görüşmelerin şu anda ABD’nin mutabakat metnine geri dönmesi ve taahhütleri için bir zaman çizelgesi belirlenmesi üzerine odaklandığını belirtti.

ABD basınında yer alan iddialara göre İran ve ABD arısındaki ateşkes görüşmelere bir şans vermek için 17 Ağustos’a kadar uzatılmıştı. Bu haber üzerine piyasalar olumlu seyretti.

Petrol gelen haberlerin ardından TSİ 13.20’de 88,65 dolar seviyesinde bulunan petrolün varili 89,03 dolara çıktı.

Ons altında da hareketlenmeler görüldü. Ons altın  TSİ 13.20’de 4 bin 418 dolar seviyesinde hareketlenirken yalanlamanın ardından 4 bin 408 dolara düştü

Yurt içinde gram altın da ons altındaki hareketlenmeler oldu. Gram altın 6 bin 783 lirada bulunuyordu, yalanlamanın ardından 6 bin 768 lirada hareketleniyor.

ABD enflasyon verileri öncesinde ve ateşkes haberleri sonrasında gümüşün ons fiyatı 66,80 dolara çıkarak 22 Haziran sonrası en yüksek seviyeyi gördükten sonra 66,21 seviyesine kadar düştü.

Baş arabulucu Pakistan’dan ise umut dolu bir mesaj geldi. Arabulucular, mutabakat zaptının da uzayabileceğini ifade etti.

İlk anlaşmaya göre mutabakat zaptı 8 Ağustos’ta sona ermişti. Bu zapt sona ermesi doğrudan ateşkesin hukuken bitmesi anlamına geliyordu.

Görüşmelerin yoğun çatışmaların devamına rağmen sürmesi mutabakat zaptının uzamasına temel olabilir.

Mutabakat Zaptı’nın ne kadar uzatılacağı henüz belli değil. Nitekim bu konuda ABD veya İran’dan henüz net bir açıklama gelmedi.

Ne olmuştu?

ABD ve İran, Nisan ayında Pakistan arabuluculuğuyla bir ateşkes konusunda anlaşmış ve daha sonra 17 Haziran’da nihai bir anlaşmaya yönelik müzakereleri başlatan bir mutabakat zaptı imzalanmıştı. Ancak, görüşmeler daha sonra güvenlik garantileri ve dünyanın en stratejik enerji arzı ve ticaret rotalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan geçiş özgürlüğü konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çıkmaza girmişti.

8 Temmuz ile 24 Temmuz arasında ABD ve İran karşılıklı askeri saldırılar düzenledi; Washington İran içindeki hedeflere saldırılar düzenlerken, Tahran da Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt de dahil olmak üzere çeşitli Arap ülkelerindeki ABD askeri tesisleri ve teçhizatına yönelik misillemelerle karşılık vermişti.