Dolly Parton sadece dev bir müzisyen değildi, çok büyük bir yardımseverdi aynı zamanda

2016 yılında yangınlar Great Smoky Mountains dağlarını kasıp kavurup 14 kişinin ölümüne ve binlerce kişinin yerinden edilmesine neden olduğunda, yerel bir efsane yardım çağrısına yanıt verdi.

Bu hafta 80 yaşında ölen country müziğinin yıldızı Dolly Parton, Sevier County’de evlerini kaybeden ailelere ayda 1000 dolar teklif etti. Para aylarca akmaya devam etti ve şarkı yazarı ve “My Tennessee Mountain Home” da dahil olmak üzere hit şarkıların arkasındaki yıldız, sonunda doğduğu ilçeye 12,5 milyon dolar gönderdi.

The New York Times’ın haberine göre, Parton’ın yangın mağdurlarına desteği, onu popüler kültürün en üretken hayırseverlerinden biri olarak ayıran hayırseverlik faaliyetleri arasında yalnızca bir noktaydı. Parton, nakit hediyeler, yardım konserleri ve teletonlarla erken çocukluk okuryazarlığı, yaban hayatının korunması ve Kovid-19 aşısının geliştirilmesi gibi amaçları destekledi.

Kendi parasını dağıtmada o kadar başarılı oldu ki, ultra zenginler ondan kendi paralarını dağıtmasını istedi. 2022’de Amazon’un kurucusu Jeff Bezos ve müstakbel eşi Lauren Sanchez, Parton’a kendi seçtiği amaçlara dağıtması için 100 milyon dolar verdi. Ve bu yaz Taylor Swift ve Travis Kelce, Parton’un ‘Imagination Library’ (Hayal Gücü Kütüphanesi) adlı yardım organizasyonuna çocuk kitaplarının dağıtımını finanse etmesi için 2 milyon dolar verdi.

Chronicle of Philanthropy’nin genel müdürü Stacy Palmer, “Onun hayırseverliği diğer ünlülerde gördüğünüzden çok daha önemli ve ciddiydi” dedi. “Bir kadın olarak göze çarpan bir bağışçıydı ve pek çok zengin insanın bağışlamadığı, kendi yaşam deneyimine dayanan amaçlara bağışta bulundu.”

Parton, 1988 yılında kendi hayır kurumu olan Dollywood Vakfı’nı kurdu; aynı yıl, Emmylou Harris ve Linda Ronstadt’la birlikte çıkardığı “Trio” adlı albüm, Country Müzik Akademisi Ödülleri’nde yılın albümü ödülünü kazandı.

Vakıf başlangıçta Parton’un doğduğu ilçe olan Sevier’de lise terk etme oranlarını düşürmek için liseden mezun olanlara 500 dolar sunmaya başladı. Nakit paranın güçlü bir teşvik olduğu kanıtlandı; ilçede lise terk oranları yüzde 35’ten yüzde 6’ya düştü. Geçen yıl 141 milyon dolar varlık bildiren Dollywood Vakfı, yerel lise mezunlarına da 15.000 dolar burs sunuyor.

Palmer, “Popüler olmadan çok önce ihtiyacı olan insanlara nakit hediyeler veriyordu” dedi. “Yardım etmek istediği insanlara güvendi.”

Parton, Dollywood tema parkında özel bir cazibe merkezi açtı: Doğaya salınamayacak, rehabilite edilmiş kel kartalların barındırılacağı 30.000 metrekarelik bir kuşhane.

1995 yılında Parton, Sevier İlçesindeki çocuklara doğumlarından okuldaki ilk yıllarına kadar ayda bir kitap gönderen bir program olan Imagination Library’yi başlattı. Bu çabanın ilhamı Parton’ın okumayı bilmeyen babasından geldi.

Palmer, “Bütün bu süper zengin insanlar yardım yapmak için büyük stratejik planlar düşünürken onun dehası okuma yazmayı özendirme konusunu tek adımda çözdü” dedi. “Çocuklara kitap gönder.”

Küçük bir ilede başlayan program tüm dünyaya yayıldı ve Imagination Library geçen yıl yaklaşık 305 milyon kitap dağıttığını açıkladı.

Parton, 2022’de New York’ta Carnegie Hayırseverlik Madalyasını alırken “Sadece kalbimden veriyorum” dedi. “Ne yapacağımı veya neden yapacağımı asla bilmiyorum. Sadece bir ihtiyaç görüyorum ve eğer onu doldurabilirsem, o zaman yapacağım.”

Parton sıklıkla felaketlerin ardından ihtiyaç olduğunu gördü. Helene Kasırgası büyük bir yıkıma yol açtıktan sonra, sel kurbanlarını desteklemek için Mountain Ways Vakfı’na kişisel olarak 1 milyon dolar bağışta bulunurken, işletmeleri ve Dollywood Vakfı da 1 milyon dolar daha bağışladı.

Hediyesini, doğduğu yerden çok uzakta olmayan Newport, Tennessee’deki bir Walmart otoparkında duyurdu ve kalabalığa klasik şarkısı “Jolene”nin Helene Kasırgası temalı versiyonunu söyledi.

Kovid-19 virüsünün ortaya çıkmasından sonraki aylarda Parton, Nashville’deki Vanderbilt Üniversitesi’nin Moderna tarafından yapılan aşının ilk denemelerine yardımcı olduğunu öğrenerek bu çabayı desteklemek için 1 milyon dolar verdi.

Vanderbilt Tıp Fakültesi’nden emekli pediatri profesörü Mark Denison, “Bu çalışmaya başlıyorduk ama bunun için özel bir finansmanımız yoktu ve o bunun ülkeyi ve dünyayı etkileyecek kritik bir insani sorun olduğunun farkına vardı. Bu, hızla ölçeği büyütüp laboratuvara girmemize olanak sağladı” dedi.

Vanderbilt’teki personel için onun hediyesi aynı zamanda muazzam bir moral yükselticiydi.

Dr. Denison, “Hepimiz Nashville’deyiz ve ciddi hayranlar olan bazı insanlar vardı” dedi. “Çalışmalarımızı desteklemesi, paha biçilemez bir şeydi.”

Ertesi yıl çocuklarda bulaşıcı hastalıklarla ilgili çalışmaları desteklemek için Vanderbilt’e 1 milyon dolarlık bir hediye verdi ve sonraki yıl ek araştırmaları desteklemek için bir bağış fonu oluşturdu.

Dr. Denison, “Bu, yeterince desteklenmeyen ve hayırseverlik açısından pek popüler olmayan bir alan” dedi. “Fakat kısa vadeli ihtiyaçların farkına varıp uzun vadeli bir vizyonu sürdürme konusunda gerçekten iyiydi.”

2021 yılında Dr. Denison ve eşi, Parton ile akşam yemeği yediler. Üç saatlik yemek boyunca çoğunlukla işleri ve neden kariyerlerini seçtikleri hakkında sorular sorduğunu söyledi. Dr. Denison o zamandan beri bu hikâyeyi aktarıyor.

“Ailem ve arkadaşlarım nezdinde bu tek etkileşim sayesinde, 40 yıllık araştırmamdan elde ettiğimden daha fazla güven kazandım” dedi.

Parton’un tıbbi konulara verdiği destek, Kovid-19 aşısının çok ötesine geçti.

2007 yılında Sevier İlçesindeki yeni bir hastane için bir yardım konserinde sahne aldı ve Dollywood Vakfı da yeni bina için bağışta bulundu. Hastane 2010 yılında açıldığında 30.000 metrekarelik Dolly Parton Kadın Hizmetleri Merkezi’ne sahipti.

2017 yılında “Sana İnanıyorum” adlı çocuk albümünün yayınlanmasının ardından Parton, Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi’ndeki Monroe Carell Jr. Çocuk Hastanesi’ne 1 milyon dolar bağışladı. Hediye, o hastanede lösemi tedavisi gören yeğeni onuruna yapıldı.

Şubat ayında, Knoxville’deki East Tennessee Çocuk Hastanesi yetkilileri, Bayan Parton’dan “kuşaksal bağlılık” olarak adlandırdıkları şeyi aldıktan sonra hastanenin adını Dolly Parton Çocuk Hastanesi olarak değiştirdiler. Tutar açıklanmadı.

Palmer, “Bazen hayırseverlerin kendilerine gelip ‘Adınızı bu binaya yazın, bu önemli şeyi yapın, böylece bir müzeye veya takılmak istediğiniz diğer insanlara erişmenizi sağlar’ diyen tonlarca bağış toplama etkinliği olur” dedi. “İçinde büyüdüğü kökleri ve hayatta gelişmesine yardımcı olan insanlara karşı hissettiği bu yükümlülüğü hiçbir zaman gerçekten unutmadı.”

Palmer, şimdi asıl sorunun, Forbes’a göre Parton’un yaklaşık 500 milyon dolar olduğu tahmin edilen kalan servetinin ne olacağı olduğunu söyledi.

Palmer, “Yaşarken çok şey yaptı ama ne diyeceğini çok merak ediyorum” dedi. “Çünkü çok fazla serveti vardı ve çocuğu yoktu. Bu yüzden onu daha çok görebiliriz.”