Pentagon’da büyük karmaşa

ABD Kara Kuvvetleri Sekreteri (Bakanı) Dan Driscoll, Pazartesi günü Donald Trump’a, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Amerikan ordusunun en büyük kuvvetine müdahale ettiğini belirten sert bir mesajla istifasını sundu.

Kara kuvvetlerinin en üst düzey sivil yetkilisinin bu ayrılışı, askeri gücün teknolojik dönüşümü ve üst düzey askeri atamalar konusunda Savunma Bakanı ile aylardır yaşanan gerilimin, ayrıca iki adam arasındaki çözülemeyen kişisel anlaşmazlıkların zirve noktası oldu.

Financial Times gazetesi, Driscoll’un düşüncelerine yakın bir kaynağa göre; Başkan Yardımcısı JD Vance’in de yakın arkadaşı olan Driscoll, Hegseth’in ABD ordusunun en büyük koluna “nesiller boyu sürecek bir zarar” verdiğine inandığını yazdı.

Aynı kaynak, Driscoll’un “birçok farklı yolu ve birçok farklı zamanı denediğini, ancak Hegseth’in kişisel husumeti nedeniyle gerçekleri, doğruyu veya mantığı dinlemeye hiçbir şekilde yanaşmadığının tamamen açıkça anlaşıldığını” belirtti.

Driscoll’un ayrılışı; ABD’nin kaynaklarını zorlayan ve mühimmatını tüketen İran ile uzayan çatışmayı bitirmekte zorlandığı bir dönemde, iç çekişmeler ve Hegseth’in komuta kademesinde yaptığı tasfiyelerle sarsılan Pentagon’a yeni bir çalkantı dalgası getirdi.

Brookings Enstitüsü’nden kıdemli araştırmacı Tom Wright, “Bu durum gözler önüne serici bir an ve Pentagon’un kargaşa içinde olduğunu gösterdiğini düşünüyorum” açıklamasında bulundu.

Hegseth, Trump’ın ikinci döneminin başlangıcından bu yana görevden almalar veya zorunlu uzaklaştırmalar yoluyla yirmi kadar general ve amirali tasfiye etti.

Nisan ayında Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı General Randy George’u görevden aldı; bu durum Driscoll ile Hegseth arasındaki en büyük çatışma noktalarından biri haline geldi.

Patriot ve Thaad bataryalarıyla kritik bir füze savunma rolü üstlenen Kara Kuvvetleri, Driscoll’un ayrılmasıyla birlikte ve binlerce askerin Orta Doğu’ya uzun süreli konuşlandırılmasını gerektiren İran savaşı sürerken bir liderlik boşluğuyla baş başa kaldı.

Driscoll’un istifa kararı haftalardır bekleniyordu; ancak buna rağmen eleştirmenler tarafından Trump’ın ikinci döneminde Savunma Bakanlığı’ndaki kaousun ve başıboşluğun bir simgesi olarak görüldü.

Biden yönetiminde kıdemli bir Pentagon yetkilisi olan Christopher Meagher, “Driscoll, nispeten aklı başında olan, birliklerin güvenine ve saygısına sahip ve gerçekten yetkin bir iş çıkaran az sayıdaki kıdemli sivil siyasi liderden biri gibi görünüyordu” dedi.

Meagher, ikisi de Senato onayı gerektiren kalıcı bir Kara Kuvvetleri Sekreteri veya Kurmay Başkanı’nın bulunmamasının “özellikle savaş zamanında ciddi bir liderlik boşluğu” olduğunu sözlerine ekledi.

Hegseth’in bir sözcüsü, yorum talebini Kara Kuvvetleri’ne yönlendirdi.

Driscoll ise yaptığı açıklamada Çarşamba günü görevden ayrılacağını belirtti.

X platformunda yaptığı paylaşımda Driscoll, “Yeryüzündeki en ölümcül savaş gücünü Kara Kuvvetleri’nin nasıl personelle donatacağını, eğiteceğini ve teçhizatlandıracağını modernize etmek ve hızlandırmak için çalışmak benim için bir ayrıcalıktı. Bakan Hegseth’in desteği olmadan kaydettiğimiz bu ilerlemeyi sağlayamazdık” ifadelerini kullandı.

Driscoll’un ayrılışı bazı Cumhuriyetçileri bile tedirgin etti.

South Dakota Senatörü Mike Rounds, Salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada bu ayrılıktan dolayı “hayal kırıklığına uğradığını” söyledi.

Rounds, “Liderlik nerede? Saygı duyduğumuz çok iyi generallerimiz vardı ama artık orada değiller” dedi.

Hegseth, Kara Kuvvetleri’nin en üst düzey komutanı olarak geçici bir bazda hizmet vermesi için Kurmay Başkan Yardımcısı General Christopher LaNeve’i atadı.

Ancak yakın bir müttefiki olan LaNeve’in bu göreve kalıcı olarak getirilmesini istiyor. Bu atama da Driscoll ile bir başka sürtüşme noktası haline gelmişti.

George’un görevden alınma şeklinden memnun olmayan bazı Senato Cumhuriyetçileri, LaNeve’in onaylanma olasılığının düşük olduğuna dair işaretler verdi.

Driscoll’un Pentagon’daki 18 ayın ardından ayrılmasının bu endişeleri artırması bekleniyor.

Bir Kongre danışmanı, “Muhalefet… LaNeve’in kendisiyle ilgili değil. Bu durum Hegseth ile ilgili ve General George’un ayrılışı ile Hegseth’in Kara Kuvvetleri’ni ezip geçmesi nedeniyle Kongre Binası’nda hâlâ çok canlı olan öfkeyle alakalı” dedi.

Danışman, Driscoll’un ayrılmasının Pentagon için 1,5 trilyon dolarlık bütçeyi ve İran’daki savaş için talep edilen onlarca milyarlık ek fonu onaylatmaya çalışırken “sorunlar yaratacağını” da ekledi: “Kongre bundan hiç memnun kalmayacak. Driscoll’a saygı duyuluyordu.”

Mevcut ve eski savunma yetkilileri, Hegseth’i paranoyayla, kişisel güvensizlikle ve hatta kıskançlıkla yıpranmış; spot ışıkları Driscoll gibi başkalarının üzerine düştüğünde öfkelenen biri olarak tanımladı.

Trump’ın Savunma Bakanı’nı görevden alması durumunda Hegseth’in olası bir halefi olarak görülen Driscoll, Pentagon’un daha ucuz insansız hava araçları (İHA) stoğunu artırma ve daha fazla İHA savar ile füze savunma teknolojisi geliştirme çabalarının yüzü haline gelmişti.

Driscoll’un düşüncelerine yakın olan kaynak, Hegseth’in kişisel nedenlerle “dönüşüm çabalarını engellemeye çalıştığını” söyledi.

Driscoll yönetimindeki Kara Kuvvetleri, İHA entegrasyonu üzerine çalışması için bir piyade taburunu görevlendirmişti ancak Hegseth sonunda bu taburun dağıtılmasını emretti.

Hegseth’in değişikliklerinin yükünü esas olarak Kara Kuvvetleri çekmiş olsa da, Deniz Kuvvetleri de baskı altında ve bütçe sıkıntısıyla karşı karşıya.

Karayipler’den İran’a kadar Trump ve Hegseth’in askeri operasyonlarının merkezinde deniz savaşları yer aldı; bu durum savaş gemilerini zorladı ve füzeleri tüketti.

Deniz Kuvvetleri Sekreteri John Phelan Nisan ayında görevden alınmıştı.

Trump Salı günü, onun yerine geçmesi için Deniz Kuvvetleri Vekili ve eski bir deniz albayı olan Hung Cao’yu aday gösterdi.

Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi ve New Hampshire Demokrat Senatörü Jeanne Shaheen yaptığı açıklamada, “Orta Doğu’da ve dünyadaki askeri operasyonları kötü yöneten ve istifa etmesi gereken kişi Bakan Hegseth’in kendisidir” dedi.

Shaheen sözlerine şunları ekledi: “ABD devam eden bir çatışmanın içindeyken ve güvenlik zorlukları tırmanırken Bakan Hegseth’in üst düzey askeri yetkililerin saflarını tasfiye etmesi hayal bile edilemez.”

Ancak Pentagon içinden ve Kongre’deki Cumhuriyetçilerden Savunma Bakanı üzerindeki baskı artmasına rağmen Trump, Hegseth’i savunmaya devam etti.

Başkan, Iowa ziyaretinin ardından Savunma Bakanı’nın 2028 Beyaz Saray yarışına katılabileceğine dair spekülasyonlar sorulduğunda Hegseth’i övdü.

Trump, “Harika bir iş çıkardı. Ve şu anda tek sevdiği ve tek umursadığı şey ordu ve orduyla ilgilenmek” dedi.

Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi ve Michigan Demokrat Senatörü Elissa Slotkin CNN’e verdiği demeçte, Hegseth’in “Donald Trump adında tek bir izleyici kitlesi var ve eğer biri onunla aynı fikirde olmazsa, onu zayıflatırsa veya bir şekilde güçsüz gösterirse, ondan kurtuluyor” ifadelerini kullandı.

Slotkin ayrıca, “Gerçekten de hiç bitmeyen bir tasfiyenin içindeymişiz gibi hissettirmeye başladı” diye ekledi.