Dünya haritası yeniden çiziliyor: 164 ülke ‘evet’ dedi

Dünyanın farklı bölgelerinin haritalarda nasıl göründüğüne ilişkin tartışmada yeni bir dönem başlıyor. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yapılan oylamada ülkelerin yüz ölçümlerini gerçeğe daha yakın gösteren Equal Earth haritasının kullanımının teşvik edilmesine karar verildi. Tasarı 164 ülkenin desteğini aldı; 6 ülke çekimser kalırken ABD karşı oy kullandı.

Haritalardaki büyük fark gündemde

Kararın temelinde, uzun süredir kullanılan Mercator projeksiyonunun ülkelerin ve kıtaların boyutlarını gerçekte olduğundan farklı göstermesi bulunuyor.

1569 yılında Gerardus Mercator tarafından geliştirilen ve özellikle denizcilikte kullanılan bu projeksiyonda, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe kara parçaları daha büyük görünüyor. Bu durum Afrika, Latin Amerika ve Güney Asya gibi bölgelerin haritalardaki görünümünü doğrudan etkiliyor.

Afrika ile Grönland arasındaki fark

Mercator projeksiyonundaki ölçek farkı, Afrika ve Grönland karşılaştırmasında dikkat çekici hale geliyor. Haritalarda Grönland, Güney Amerika’ya yakın bir büyüklükte gösterilirken, gerçekte Afrika kıtası Grönland’ın 14 katı büyüklüğünde.

“Haritayı Düzelt” girişimi BM’ye taşındı

Afrika ülkelerinin öncülüğünde “Haritayı Düzelt” adıyla gündeme getirilen tasarı, BM Genel Kurulu’nda yapılan oylamayla kabul edildi. Kararda, haritalardaki görsel farklılığın yalnızca coğrafi bir mesele olmadığına da dikkat çekildi. Afrika ve güney yarımküredeki diğer bölgelerin ekonomik, jeopolitik ve kalkınma potansiyellerinin uluslararası alanda olduğundan daha küçük değerlendirilmesine zemin hazırlayabileceği belirtildi.

İlk somut adım Fransa’dan

BM kararının ardından Fransa’dan da konuya ilişkin bir adım geldi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, ülkesinin geleneksel Mercator projeksiyonunu bırakacağını ve yüz ölçümlerini doğru oranlarda gösteren harita sistemlerine geçeceğini açıkladı.

Afrika Birliği’nin mart ayında Equal Earth haritasını resmi olarak benimsemesinin ardından hız kazanan süreç, BM’nin kararıyla birlikte yeni bir aşamaya geldi.

Kararda ayrıca dijital harita platformlarına, coğrafi gerçekliğe daha uygun projeksiyonları kullanmaları yönünde çağrıda bulunuldu.