ABD baskısı BRICS’i harekete geçirdi: Şi, Putin ve Modi aynı masada

Zirvede ticaret, ve sınır ötesi ödeme sistemlerinde işbirliği imkanlarının yanı sıra küresel ekonomide değişen dengeler de ele alınacak.

Xi’nin Hindistan’a 6 yıl sonra ilk ziyareti

Xi Jinping’in 2019’dan bu yana Hindistan’a gerçekleştirdiği ilk ziyareti kapsamında düzenlenen zirveye İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da katılıyor.

ABD ve İsrail’in İran ile savaş halinde olması, Washington’ın Moskova üzerindeki baskıları ve ABD Başkanı Donald Trump’ın uyguladığı ticaret politikaları, küresel güç dengelerini yeniden şekillendiriyor. Bu ortamda BRICS liderleri, ticaret ve enerji başta olmak üzere ekonomik işbirliğini güçlendirecek seçenekleri görüşüyor.

Modi ve Xi ilişkilerinde yeni dönem

Hindistan ile Çin arasındaki ilişkiler, 2020’de yaşanan Himalaya sınır çatışmalarının ardından uzun süre gerilimli bir seyir izledi. Son dönemde ise iki ülke, uçuşları, vize işlemlerini ve üst düzey temasları yeniden başlatarak ilişkileri normalleştirmeye çalışıyor.

Sınır anlaşmazlığı, ticaret açığı ve stratejik rekabet devam etse de Washington’dan gelen gümrük vergileri ve ekonomik baskılar, Yeni Delhi ile Pekin arasında yeni bir denge arayışını beraberinde getiriyor.

ABD, Japonya ve Avustralya ile birlikte Dörtlü İttifak’ın (Quad) üyesi olan Hindistan, uzun süredir benimsediği “stratejik özerklik” politikası doğrultusunda Rusya ve İran ile ilişkilerini sürdürürken Washington ile işbirliğini de devam ettiriyor.

ABD baskısı Hindistan’ı yeni ortaklıklara yöneltiyor

Uzmanlara göre Trump yönetimiyle yaşanan ticari ve siyasi gerilimler, Hindistan’ı farklı ülkelerle ilişkilerine yeniden ağırlık vermeye itiyor.

Rusya ise Batı yaptırımlarının ardından Çin’i en önemli ekonomik ortaklarından biri haline getirirken, Hindistan’ın Rus petrolünün önemli alıcılarından biri olması Moskova açısından yaptırımların etkisini azaltan önemli bir unsur oluşturuyor.

BRICS’te doların alternatifi tartışılıyor

Trump yönetiminin gümrük vergileri ve yaptırım politikaları, BRICS ülkelerinin ticaret ve ödemelerde alternatif kanallar geliştirme arayışını hızlandırıyor.

Yerel para birimleriyle ticaretin artırılması ve alternatif sınır ötesi ödeme sistemlerinin geliştirilmesi zirvenin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Ancak BRICS üyeleri, dolara bağımlılığın azaltılması konusunda aynı yaklaşımı paylaşmıyor.

Hindistan’ın ise BRICS’i kapsamlı bir karşıtı ekonomik blok haline getirmekten ziyade, ticaret maliyetlerini düşürecek ve mevcut finansal sistem içinde hareket alanını genişletecek bir platform olarak değerlendirdiği belirtiliyor.

BRICS büyüyor ancak görüş ayrılıkları sürüyor

Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS, son genişlemelerle İran, Mısır, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya gibi ülkeleri de bünyesine kattı.

Grubun genişlemesine rağmen üyeler arasındaki siyasi ve güvenlik öncelikleri önemli ölçüde farklılık gösteriyor. Uzmanlar BRICS’i bu nedenle “işlevsiz bir aile” ya da “sınırlı amaçlara yönelik pragmatik bir kulüp” olarak tanımlıyor.

Özellikle Ortadoğu’da farklı taraflarda yer alan İran ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin aynı çatı altında bulunması, grubun güvenlik konularındaki görüş ayrılıklarını ortaya koyuyor.

BRICS Batı karşıtı bir blok mu olacak?

Xi, Putin ve Modi’nin Yeni Delhi’deki buluşması, BRICS’in doğrudan Batı karşıtı bir ittifaktan ziyade kalkınma, ticaret ve küresel ekonomik reformlara odaklanan Batı dışı bir platform olma iddiasını sürdürüyor.

ABD’nin artan ekonomik baskılarının BRICS ülkelerini daha yakın bir işbirliğine taşıyıp taşımayacağı ve zirvenin küresel ekonomik dengelerde yeni bir dönemin başlangıcı olup olmayacağı ise önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.