Otoyolda sabit hız limiti değişiyor: 1 Ekim’de resmen başlıyor

Avrupa yollarında sürücüleri yakından ilgilendiren devrim niteliğinde bir adım atıldı. İspanya Trafik Genel Müdürlüğü (DGT), 1 Ekim 2026 itibarıyla otoyollarda yıllardır uygulanan sabit hız sınırı anlayışını rafa kaldırarak “değişken hız limiti” sistemine geçeceğini duyurdu. Yeni dönemde, otoyollardaki genel 120 km/s üst sınırı kağıt üzerinde kalsa da, yola çıkan sürücüler aynı gün ve aynı güzergah üzerinde anlık olarak değişen sürpriz hız limitleriyle karşılaşacak. Avrupa’da geniş yankı uyandıran bu hamlenin ardından, benzer bir akıllı sistemin ilerleyen dönemde Türkiye’ye gelip gelmeyeceği ise şimdiden sürücüler arasında merak konusu oldu.

Katalonya bölgesindeki stratejik AP-7 ve AP-2 otoyollarında denemelerine başlanacak bu akıllı sistem yol üzerindeki teknolojik sensörler ve elektronik tabelalar aracılığıyla çalışacak. Yapay zeka ve sensörler trafikteki yoğunluk, olumsuz hava şartları, kaza riski veya düşük görüş mesafesi gibi faktörleri anlık olarak analiz edecek.

Normal şartlarda 120 km/s hızla seyredilebilen bir yolda risk durumuna göre radikal düşüşler yaşanabilecek. Yol yoğunluğu ve hafif risklerde hız sınırı 100 veya 80 km/s seviyesine, şiddetli hava muhalefeti ve kaza durumlarında 60 km/s seviyesine ve yoğun sis ve görüşün sıfıra yaklaştığı anlarda ise 40 km/s seviyesine kadar çekilecek.

Proje kapsamında özellikle AP-2 otoyolundaki kritik sis bölgelerine özel radarlar ve sensör ağları kuruldu. Sürücüler, görüş mesafesinin düştüğü anlarda elektronik levhalarda beliren yeni limitlere uymak zorunda kalacak.

Test sürecinin ardından sistemin başarısı değerlendirilecek ve kısa süre içinde İspanya genelindeki tüm otoyollara yaygınlaştırılacak. Avrupa genelinde ses getiren bu uygulamanın, ilerleyen dönemde diğer Avrupa ülkeleri tarafından da örnek alınması bekleniyor.

Avrupa’daki bu radikal dönüşümün ardından gözler Türkiye’deki otoyol ağlarına çevrildi. Ülkemizde işletmesi Karayolları Genel Müdürlüğü’nde (KGM) veya Yap-İşlet-Devret (YİD) modelinde olan otoyollarda halihazırda 130 km/s ve 140 km/s gibi sabit azami hız sınırları uygulanıyor. Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) kapsamında dijital tabelalarla sürücülere anlık kaza, sis veya hava muhalefeti uyarıları verilse de, radar ceza sınırlarını havanın ve trafiğin durumuna göre dijital levhayla anlık değiştiren bir “değişken hız limiti” altyapısı henüz bulunmuyor. İspanya’daki test sürecinden elde edilecek verilerin ardından benzer bir dinamik hız sisteminin Türkiye’de de gündeme gelip gelmeyeceği merakla bekleniyor.