Kolunuza veya parmağınıza taktığınız cihazlar uyku kalitenizi ne kadar ölçüyor belli değil. Ama uyku kalitesinin peşinde koşmak anlamındaki 'sleepmaxxing' insanları daha önce bilinmeyen yep yeni bir kaygının sahibi yapabiliyor.
Günlük yaşamın basit bir parçası olan uyku, dijital takip cihazları ve takviyelerle performans odaklı bir eyleme dönüştü. Uykuyu teknolojik verilerle optimize etme çabası “sleepmaxxing” olarak tanımlanırken, bu durumun aşırıya kaçması “orthosomnia” adı verilen mükemmel uyku takıntısını beraberinde getiriyor. Doktorlar, yanlış uyku bozukluğu teşhisiyle kendilerine başvuran hastaların sayısında artış yaşandığını kaydediyor.
Londra’daki Royal Brompton Hospital Uyku Tıbbı Danışmanı Dr. Alanna Hare, giyilebilir cihazların sunduğu raporlara ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Uyku biliminde “uyku puanı” diye bir kavramın bulunmadığını vurgulayan Dr. Hare, “Bu kavramı tamamen teknoloji üreticileri yarattı. Uyku, onu mükemmelleştirme çabalarına olumlu yanıt vermez” değerlendirmesini yaptı.
ABD’de акıllı yüzük üreticilerine karşı açılan davalarda da bu cihazların gerçek uyku kalitesini ölçemediği, tahminlerin “yazı tura atmaktan farksız” yapay zeka verilerine dayandığı iddia ediliyor.
Oxford Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, uyku takip cihazlarının sunduğu yanlış verilerin insan psikolojisini doğrudan etkilediğini ortaya koydu. Katılımcılara rastgele atanan sahte uyku puanlarının incelendiği deneyde, aslında iyi uyumuş olmalarına rağmen puanı düşük gösterilen kişilerin gün içinde kendilerini daha yorgun ve dikkatsiz hissettikleri tespit edildi.
Uyku uzmanı Dr. Neil Stanley ise uykuyu bir oyuna dönüştürmenin endişe döngüsünü tetiklediğini belirterek, “Uykuyu ölçmek istiyorsanız beynin faaliyetlerini ölçmeniz gerekir. Sadece bilekteki hareketi ölçmek uykuyu ölçmek anlamına gelmez” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, uykuyu karmaşık hale getirmek yerine temel alışkanlıklara odaklanılması gerektiğini belirtiyor. Dr. Alanna Hare’e göre kaliteli bir uyku için dikkat edilmesi gereken basit kurallar şunlar:
Yatak odasını makul ölçülerde serin, karanlık ve sessiz tutmak.
Sabah saatlerinde doğal ve parlak ışığa maruz kalarak sirkadiyen ritmi düzenlemek.
Düzenli olarak hafif egzersiz yapmak ve Akdeniz tipi beslenme modelini uygulamak.