Çölün ortasında bulunan taş 259 milyon liraya satıldı

Sahra Çölü’nde bulunan ve bugüne kadar Dünya’da keşfedilen en büyük Mars göktaşı olan NWA 16788, New York’taki Sotheby’s müzayedesinde 5,3 milyon dolara satıldı. Satışın ardından Nijer hükümetinin başlattığı soruşturma, göktaşının ülke dışına çıkarılma sürecini gündeme getirdi.

16 Temmuz 2023’te Nijer’in Agadez bölgesindeki Kefkaf çöl alanında bir göktaşı avcısı tarafından bulunan 24,67 kilogramlık kaya parçası yapılan analizlerin ardından Mars kökenli olarak tescillendi.

Kızılımsı erime kabuğuna sahip kayanın mineral ve gaz analizleri Mars kökenini doğruladı. İçerdiği gazların NASA’nın 1970’lerde Viking uzay araçlarıyla Mars atmosferinde yaptığı ölçümlerle eşleştiği belirtildi.

NWA 16788 olarak kodlanan ve bilimsel olarak “olivin mikrogabroik şergottit” sınıfında değerlendirilen göktaşının Mars’taki büyük bir çarpışma sonucu uzaya savrulduğu ve Dünya’ya ulaşmadan önce yaklaşık 140 milyon mil yol katettiği belirlendi.

Dünya’da bulunan 50 binden fazla göktaşı arasında Mars kökenli örnekler oldukça nadir bulunurken NWA 16788’in yeryüzündeki toplam Mars göktaşı kütlesinin yaklaşık yüzde 7’sini oluşturduğu bildirildi.

İtalya Uzay Ajansı’nda sergilendikten sonra New York’taki Sotheby’s’te açık artırmaya çıkarılan göktaşı 4,3 milyon dolarlık çekiç fiyatına ulaştı. Komisyon ve vergilerle birlikte toplam satış bedeli 5,3 milyon dolar (yaklaşık 259 milyon TL) oldu. Bu satışla NWA 16788, açık artırmada satılan en pahalı göktaşı olarak kayıtlara geçti.

Satışın ardından Nijer yetkilileri göktaşının ülke dışına nasıl çıkarıldığını belirlemek amacıyla inceleme başlattı. Alıcının kimliği açıklanmadı, soruşturma taşın bulunması ve ihracat sürecine odaklandı.

Uzmanlar göktaşlarının mülkiyeti ve ülkelerden çıkarılmasına ilişkin uluslararası düzenlemelerde hukuki belirsizlikler olduğuna dikkat çekiyor.