SPK 28 Ağustosta Rehber değiştirip fonlara yeni düzen getirdi. Tera'nın hisse senedi yoğun fonu bu yeni düzene uyacağını ilan edince tam 107 bin yatırımcı 68 milyar lirayı bu fonlara aktardı. Fonlardan son 20 günde yaşanan büyük çıkışlar da gözaltında. Bazı kişi ve kurumların mal varlıkları dondu.
Fon soruşturması sürerken TEFAS verilerinde SPK’nın tasfiye sürecine aldığı 113 fonda dikkat çeken hareketler tespit edildi. Bazı fonlardan binlerce yatırımcı çıkarken, Tera’nın hisse senedi yoğun fonuna tasfiye öncesi 107 bin yeni yatırımcı geldi.
Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu (TEFAS) verilerinde dikkat çeken yatırımcı hareketleri görülüyor. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) tasfiye sürecine aldığı 131 fonda son dönemde önemli değişiklikler yaşandı. Bu fonlar arasında en fazla yatırımcıya sahip 20 fondan 7’sinde son iki haftada yatırımcı sayısı önemli ölçüde arttı.
Yatırımcı sayısındaki en büyük artış ise Tera Portföy’ün hisse senedi yoğun fonunda gerçekleşti. 28 Ağustos-17 Eylül döneminde, tasfiye kararından yaklaşık iki hafta önce fona 107 bin yeni yatırımcı geldi. Yeni yatırılan tutarlarla birlikte fonun portföy değeri 59 milyar liradan 127 milyar liraya çıktı. Böylece fondaki portföy değeri artışı 68 milyar liraya ulaştı.
Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine göre, Tera Portföy’ün hisse senedi yoğun fonuna yönelik bu ilginin arkasında, 28 Ağustosta SPK tarafından gerçekleştirilen Rehber değişikliği sonrası yapılan reklam kampanyası etkili oldu.
SPK, fonlara belirli ve sığ hisse senetlerine yoğunlaşmayı yasakladı, onun yerine BIST 30 hisseleri başta olmak üzere daha derin, işlem hacmi daha büyük hisselere yönelerek riski azaltmayı emretti. Bunun üzerine Tera’nın fonlarından biri, diğer Tera fonlarından farklı olarak BIST 30 veya diğer büyük şirket hisselerine yatırım yapacağı yönünde iletişimi öne çıkarınca yatırımcılar ona yöneldi.
Yatırımcıların, büyük ve daha güvenilir hisselerden oluşan bir fon üzerinden yüksek getiri elde edebileceklerini düşündüğü ifade edildi. Ancak fonun da tasfiye kapsamına alınmasıyla yatırımcıların hayal kırıklığı yaşadığı belirtildi.
Tera Portföy’ün Dördüncü Hisse Senedi Serbest Fonu’na da tasfiye öncesinde 31 bin yatırımcı katıldı.
Tera fonlarında yatırımcı sayısı artarken bazı fonlarda ise önemli sayıda yatırımcı çıkışı gerçekleşti.
Son iki haftadaki en büyük yatırımcı çıkışı Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu’nda yaşandı. Tasfiye öncesindeki iki haftada fondan 66 bin kişi ayrıldı.
Pusula Portföy Birinci Değişken Fon’dan 22 bin, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’ndan ise 12 bin kişi 28 Ağustos-17 Eylül döneminde çıktı.
Tera Portföy Birinci Serbest Fon’da (TLY) ise temerrüt ve tasfiye sürecinden önce gerçekleşen para hareketleri dikkat çekti. TEFAS’ın günlük verilerindeki değişimler, özellikle eylül ayının ilk günlerinde milyarlarca liralık hareketler yaşandığını gösterdi.
TLY’nin günlük verileri üzerinden yapılan hesaplamalarda, 1 Eylül’de yaklaşık 28,4 milyar TL’lik net hareket görüldü. Aynı gün yatırımcı sayısında 469 kişilik net azalış kaydedildi.
Bu iki rakam matematiksel olarak birbirine bölündüğünde yaklaşık 60,5 milyon TL sonucu ortaya çıktı. Ancak bu hesaplama, 469 yatırımcının her birinin ortalama 60,5 milyon TL çektiği anlamına gelmiyor.
Yatırımcı sayısındaki değişim net rakamı gösteriyor. Aynı gün fona yeni yatırımcıların girmesi, mevcut yatırımcıların ilave alım yapması veya kısmi satış gerçekleştirmesi mümkün bulunuyor.
SPK’nın tasfiyeye başladığı 131 fondan en çok yatırımcıya sahip fonların temerrüt ve tasfiye sürecinden önce meydana gelen büyük para hareketleri, dikkatleri kriz öncesinde fondan çıkış yapan yatırımcılara çevirdi. Nisan’dan bu yana gerçekleşen hareketlerde; Pusula Portföy’ün 6 fonundan 228.3 milyar lira, Tera Portföy’ün 2 fonundan 62.6 milyar lira ve Hedef Portföy’ün 2 fonundan yaklaşık 9.9 milyar lira olmak üzere yatırımcı sayısı yüksek olan bu 10 fondan 300.8 milyar liralık devasa portföy çıkışı yaşanması çok sayıda soru işaretini de beraberinde getirdi. Sermaye çıkış dalgası özellikle Pusula Portföy fonları öncülüğünde başladı. Tasfiye süreci öncesinde Pusula İkinci Hisse Senedi Serbest Fonu’ndan (PHN) çıkışlar nisan ayı itibarıyla hızlanırken nisanda 6.3 milyar lira, mayısta 4.3 milyar lira, haziranda 2.2 milyar lira ve temmuzda 2.4 milyar lira çıkış gerçekleşti.
Kuzey Hisse Senedi Serbest Fonu’nda (PKZ) nisanda 13.4 milyar lira, haziranda 2 milyar lira ve temmuzda 3.8 milyar liralık çıkış yaşandı. Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu’nda (PHE) sadece ağustosta 37.1 milyar lira, Pusula Portföy Birinci Değişken Fon’da (PBR) yine ağustosTA 27 milyar liralık çıkış kaydedilirken, Pusula Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fonu’ndan (PCS) eylül ayında 5.2 milyar lira çekildi. Pusula Para Piyasası Fonu’nda (PRY) ise temmuzda 3.5 milyar lira, ağustosta 7.9 milyar lira ile başlayan çıkışlar eylülde 95.4 milyar liraya ulaştı.
Tera Portföy Birinci Serbest Fon’da (TLY) eylülde yaşanan 59.8 milyar liralık çıkışın 28.4 milyar lirası sadece 1-2 Eylül’de kaydedildi. Tera Para Piyasası Katılım Fonu’nda (TLV) nisandaki 3.3 milyarlık girişin ardından 5 ayda 2.8 milyar lira net çıkış yaşandı (1.7 milyarı haziranda). Hedef Portföy Altın Katılım Fonu’nda (HAM) mayısta 83.4 milyon lira ile başlayan çıkışlar, haziranda 15.8, temmuzda 106, ağustosta 15.1 ve eylülde 667.4 milyon liraya ulaştı. Hedef Para Piyasası Katılım Fonu’nda (HPH) ise mayısta 178, haziranda 295 ve temmuzda 937 milyon liralık kayıpların ardından ağustosta 5 milyar ve eylülde 2.6 milyar liralık çıkışlar görüldü.
Öte yandan Adalet Bakanı Akın Gürlek de bir açıklama yapıp son dönemde fonlardan çıkan yatırımcıların mal varlıklarının dondurulduğunu söyledi. Gürlek’in açıklaması şöyle:
“Bu kapsamda bugün yeni bir adım daha atılmış, 1 Temmuz-16 Eylül tarihleri arasındaki fonlardan para çıkışları en yüksek tutardan başlamak üzere incelenerek 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin mal varlığı dondurulmuş, haklarında daha önce herhangi bir tedbir bulunmayan 37 şüpheli hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. Bu kapsamda devir, temlik, satış, bağış, ipotek ve rehin tesisi, hesap kapatma, yüksek tutarlı nakit çekimi, EFT/havale ve mal varlığını azaltıcı diğer işlemlerin önlenmesi, sermaye piyasası araçlarının dondurulması ve şüpheli işlemlerin gecikmeksizin adli makamlara bildirilmesi amacıyla ilgili tüm kurum ve kuruluşlara müzekkereler yazılmıştır.”
Gürlek, soruşturma konusu malvarlığı değerlerinin kaçırılmasına, el değiştirmesine veya üçüncü kişiler üzerine geçirilmesine imkan vermemeyi, suçtan elde edildiği tespit edilen değerleri güvence altına almayı ve mağdur vatandaşların haklarına kavuşmasını sağlamayı amaçladıklarına dikkati çekerek, “Para hangi hesaba aktarılmış, malvarlığı hangi şirketin veya kişinin üzerine geçirilmiş olursa olsun izini sonuna kadar süreceğiz. İyi niyetli vatandaşlarımızın yılların emeğiyle oluşturduğu birikimlerin birtakım kişi ve yapılar tarafından istismar edilmesine asla müsaade etmeyeceğiz.” ifadelerine yer verdi.
Hukuka aykırı işlemleri ve bağlantılarını ortaya çıkaracaklarını, kanunun öngördüğü şartlar çerçevesinde mağdurların haklarının korunması için gereken bütün hukuki tedbirleri kararlılıkla uygulayacaklarının altını çizen Gürlek, şöyle devam etti:
“Vatandaşımızın hakkını, emeğini ve birikimini korumak için hukukun bize verdiği bütün imkanlarla sonuna kadar mücadele edeceğiz.”