Reuters iddiası: Şara yönetimiyle Hizbullah Türkiye’de gizlice görüştü

Şam yönetimiyle Hizbullah’ın aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye’de yüz yüze görüştüğü öne sürüldü. 

Reuters’a konuşan altı kaynak tarafların geçen ay Türkiye’de en az bir kez gizli toplantı yaptığını söyledi. Görüşmenin uzun süredir karşı karşıya bulunan taraflar arasında bilinen ilk doğrudan temas olduğu ifade edildi.

Reuters’ın haberine göre toplantıya Hizbullah temsilcileriyle Suriye istihbaratı ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri katıldı. Görüşmenin Türkiye’nin güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti ve arabuluculuğunda gerçekleştirildiği belirtildi.

Hizbullah, Suriye’deki iç savaş boyunca eski Devlet Başkanı Beşar Esad yönetimini desteklemek için ülkeye savaşçılar göndermişti.

Esad’ın 2024 sonunda devrilmesinin ardından Şam’la Hizbullah ilişkileri gerilmişti.

Yeni Suriye yönetimi Hizbullah’ı Suriye üzerinden silah sevkiyatı yapmakla suçlarken örgüt de Şam yönetiminin Lübnan’a askeri müdahalede bulunabileceği endişesini taşıdı.

Kaynaklara göre görüşmenin yapılması için en güçlü girişim Türkiye’den geldi.

Ankara’nın Suriye’de istikrarın sağlanması ve bölgesel gerilimin düşürülmesi amacıyla iki tarafı aynı masaya oturtmak istediği belirtildi.

Reuters’a konuşan üç kaynak Türkiye’nin sürece doğrudan dahil olmayı özellikle önemsediğini aktardı.

Görüşmede tarafların karşılıklı güvenlik kaygıları ele alındı.

Reuters’a konuşan Suriyeli bir yetkiliye göre Şam yönetimi, Hizbullah’a Lübnan’a girerek örgütü silahsızlandırmak amacıyla askeri müdahalede bulunmayacağı yönünde güvence verdi.

Aynı kaynak Suriye tarafının Hizbullah’tan sınır ötesi kaçakçılığın durdurulmasına yardım etmesini ve özellikle ülkenin güneyinde faaliyet gösterdiği öne sürülen hücrelerini dağıtmasını istediğini söyledi.

Suriye yönetimi salı günü ülkenin güneyinde roket saldırısı hazırlığında olduğu öne sürülen bir Hizbullah hücresinin yakalandığını açıklamıştı.

Hizbullah bir gün sonra bu iddiayı reddederek Suriye topraklarında herhangi bir askeri ya da güvenlik varlığının bulunmadığını savundu.

Reuters’a konuşan Suriyeli yetkiliye göre Hizbullah temsilcileri silah kaçakçılığının durdurulması ve hücrelerin dağıtılması taleplerine doğrudan yanıt vermedi, ancak Suriye’nin iç işlerine müdahale etmeme sözü verdi.

Toplantı hakkında doğrudan bilgi sahibi olduğu belirtilen Lübnanlı güvenlik kaynağı ise tarafların güvenlik başlıklarında “önemli ilerleme” sağladığını söyledi.

Kaynak Hizbullah’ın temel kaygısının Suriye’den gelebilecek olası bir askeri müdahaleye karşı “arka cephesini güvence altına almak” olduğunu ifade etti.

Buna karşın görüşmelerin sonunda nihai bir anlaşmaya varılmadığı ve kamuoyuna herhangi bir açıklama yapılmasının planlanmadığı belirtildi.

Görüşmenin dikkat çeken bir yönü Hizbullah’ın en önemli destekçisi İran’ın masada bulunmaması oldu.

Lübnanlı güvenlik kaynağına göre Hizbullah toplantıya İran’ın bilgisi dahilinde katıldı. Ancak Tahran yönetiminin doğrudan sürece dahil edilmemesinden rahatsız olduğu öne sürüldü.

Kaynak bu durumun tarafların nihai anlaşmaya varamamasının ve görüşmenin kamuoyuna açıklanmamasının başlıca nedenlerinden biri olduğunu savundu.

Reuters’a konuşan Lübnanlı kaynak Türkiye üzerinden Suriye yönetimiyle Hizbullah arasındaki temasların yaklaşık iki ay önce başladığını söyledi.