Goldman Sachs: Fondan kaçan döviz ve altına koştu

ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs, 2 Ekim tarihli Türkiye değerlendirmesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) rezervlerindeki değişim, mevduat hareketleri, yabancı yatırımcı akımları ve kredi piyasasındaki gelişmeleri ele aldı.

Goldman Sachs, eylül ayında para piyasası fonlarından çıkan 13 milyar doların yaklaşık yarısının yurt içindeki döviz ve altın mevduatlarına aktarıldığını bildirdi.

TCMB rezervlerinde 9 milyar dolarlık haftalık düşüş

Goldman Sachs’ın raporuna göre, TCMB’nin brüt rezervleri 30 Eylül itibarıyla bir önceki haftaya kıyasla 9 milyar dolar azalarak 173 milyar dolara geriledi. Altın değerleme etkisi hariç tutulduğunda haftalık düşüş 5 milyar dolar oldu.

Eylül genelinde değerlemesi dikkate alınarak düzeltilmiş TCMB rezervleri 11 milyar dolar azaldı. İran savaşı öncesindeki seviyelerle karşılaştırıldığında rezervlerdeki düşüş 43 milyar dolara ulaştı. Altın değerleme etkisi hariç düşüş 17 milyar dolar olarak hesaplandı.

Goldman Sachs, altın ve SDR dışındaki varlıklar ile Uluslararası Para Fonu’ndaki (IMF) SDR pozisyonu hariç tutularak tanımlanan TCMB döviz likiditesinin de savaş öncesi döneme göre 13 milyar dolar daha düşük olduğunu belirtti.

Döviz mevduatı arttı

Rapora göre, 25 Eylül’e kadar olan haftada değerleme etkisinden arındırılmış döviz mevduatları 1,3 milyar dolar arttı. Altın mevduatlarında ise değişim görülmedi. Aynı haftada para piyasası fonlarından çıkış sınırlı kaldı.

Türk lirası mevduatlardaki artış ise eylülün son haftasında da sürdü. Goldman Sachs, 28 Eylül itibarıyla TL mevduatlarının bir hafta öncesine göre 7 milyar dolar arttığını bildirdi.

Yabancı yatırımcı hisseden çıktı

Goldman Sachs’ın verilerine göre, 25 Eylül’e kadar olan haftada bankaların bilanço dışı döviz pozisyonu 1 milyar dolar arttı. Böylece söz konusu pozisyon, İran savaşı öncesindeki seviyenin bir miktar üzerine çıktı.

Aynı dönemde yerel borçlanma araçlarına 400 milyon dolarlık yabancı sermaye girişi gerçekleşirken, hisse senetlerinden 400 milyon dolarlık çıkış kaydedildi.

Şubat ayından bu yana yerel borçlanma araçları ve hisse senetlerindeki toplam yabancı çıkışı 3,4 milyar oldu. Çıkışın büyük bölümü yerel borçlanma araçlarından kaynaklandı.

Mevduat ve kredi faizleri geriledi

25 Eylül’e kadar olan haftada TL mevduat faizleri 0,2 puan düşerek yıllık yüzde 43,4’e geriledi. Tüketici kredisi faizleri 0,5 puan azalışla yüzde 60,6’ya, ticari kredi faizleri ise 0,6 puan düşüşle yüzde 52,3’e indi.

Yıllıklandırılmış politika faizinin yaklaşık yüzde 45 olduğu varsayımıyla, tüketici kredisi faizleri ile politika faizi arasındaki fark yaklaşık 16 puan, ticari kredi faizleri ile politika faizi arasındaki fark ise 8 puan seviyesinde kaldı. Mevduat faizleri politika faizinin 1,2 puan altında gerçekleşti.

Goldman Sachs, 30 Eylül itibarıyla bankalara sağlanan TCMB net fonlamasının bir haftada 583 milyar TL azalarak negatif 632 milyar TL’ye ulaştığını bildirdi. Banka, bu görünümün sistemde likidite fazlasının sürdüğüne işaret ettiğini belirtti.

28 Eylül itibarıyla TL cinsinden kredi büyümesi, üç aylık hareketli ortalamaya dayalı yıllıklandırılmış hesaplamada bir hafta öncesine göre yaklaşık 4 puan gerileyerek yüzde 31’e indi. cinsinden kredi büyümesi ise 0,5 puan artarak yüzde 12’ye yükseldi.

TL ve döviz kredilerini kapsayan toplam ağırlıklı kredi büyümesi yıllık yüzde 27 seviyesinde kaldı. Goldman Sachs, bu oranın 2024 ortasındaki en düşük seviyelere yakın olduğunu kaydetti.