Mahalle dağın tepesinde asılı gibi: Kapının hemen ötesi uçurum

Deniz seviyesinden 4 bin 150 metre yüksekte, Bolivya’nın El Alto kentinde yer alan ve halk arasında “intihar evleri” olarak bilinen yerleşim, sınırları zorlayan görüntüsüyle dünya gündemine oturdu. La Paz vadisine bakan sarp dağ silsilesinin uçurum kenarına adeta bir iplikle tutturulmuş gibi duran rengarenk kulübeler, tek bir hatalı adımın ölümcül kayalıklara açıldığı inanılmaz bir noktada yükseliyor.

Yetkililer bölgedeki durumun kritik eşiği çoktan aştığını bildiriyor. Vadideki kayalık eğimin tam 90 dereceye ulaştığına dikkat çeken uzmanlar, mevzuatta 60 derecenin üzerinin dahi “yüksek ölümcül risk” kabul edildiğini hatırlatıyor. Küresel iklim krizi ve şiddetli sağanaklarla birlikte uçurum her geçen gün dipten ufalanarak çökerken, yerel yönetimin “Zorla tahliye ederiz” baskıları da sonuçsuz kalıyor.

Bu tehlikeli yamaçta yaşayanlar ise sıradan vatandaşlar değil; bölgenin kadim Aymara şamanları. Bu derme çatma evleri barınmanın yanı sıra And dağlarının ruhlarıyla iletişim kurmak, ritüel yönetmek ve kadim törenlerii icra etmek için birer sığınak olarak kullanıyorlar.

Mühendislerin ve arama kurtarma ekiplerinin “Ayaklarınızın altındaki toprak kayıyor, kaçın” uyarılarına şamanların yanıtı bilim dünyasında şaşkınlık yaratıyor. İnançlarına göre her şey Pachamama’nın (Toprak Ana) elinde. Düzenli olarak yaptıkları adak törenlerinin toprağı diri tuttuğuna inanan şamanlar kapılarının önündeki uçuruma rağmen geri adım atmıyor.

Koka yapraklarının ve kutsal ritüellerin kendilerine güvence verdiğini savunan yerel şamanlar burasının ekmek kapıları olduğunu ve toprağı korumak için suyu yönlendirmeye devam edeceklerini vurguluyor. Dron kameralarına yansıyan ve adeta havada asılı duran bu yapılar doğanın toprağı amansızca aşındırmasına ve yer çekimine inat dağın en sarp tepesinde varlığını sürdürüyor.