TBMM Başkanı Kurtulmuş: İç huzurumuz komşularımızın selametinden geçiyor

Kurtulmuş, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) ve Oxford Üniversitesi işbirliğiyle Sheraton Otel'de düzenlenen "Ortadoğu'da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı" programında yaptığı konuşmada, dünyanın bundan sonra yöneleceği alanlardan birisinin çok kutuplu, çok merkezli yeni bir dünya sistemi olacağının altını çizdi.

Kurtulmuş, çok kutuplu sistemin gelişmesini dikkatle takip ettiklerini, bunun bölgeye ve Türkiye'ye getireceklerinin neler olabileceği konusunda fikirlerini oluşturduklarını söyledi.

Tek başına çok kutupluluğun dünyada yeni, adil bir düzenin tesisinde yeterli olmayacağının da farkında olduklarını ifade eden Kurtulmuş, "Bundan sonra uluslararası sistemde herhalde en çok tartışılması gereken hususlardan birisi uluslararası hukukun ilkelerinin neler olacağı ve şimdiye kadar yaşadığımız gelişmelerden çıkaracağımız derslerle yeni güç merkezlerinin nasıl kontrol altına alınabileceğidir. Mesele kimin, kimin yerine gelip güç merkezine oturduğu değil güçlerin nasıl sınırlanabildiği, hangi uluslararası hukuk çerçevesinde gücün insani bir hale dönüştürülebildiğidir. Dolayısıyla, bu meselenin bizim için bundan sonraki uluslararası sistemde hakkaniyet ve adalet arayışındaki en temel önceliklerimizden birisi olması kaçınılmazdır." diye konuştu.

Türkiye'nin merkezinde bulunduğu coğrafyanın, dünyadaki gelişmelere ilave olarak apayrı yeni gelişmelerin de içinde olduğunu anlatan Kurtulmuş, "Hem bölgemizde yeni düzenin kurulması konusunda hem de küresel sistemin yeniden inşası sürecinde Türkiye sadece seyreden, sadece gelişmeleri takip eden, sadece gelişmelere karşı reaksiyon gösteren bir ülke asla olamaz. Mutlaka Türkiye, bu kadar önemli değişimlerin yaşandığı süreçte ve bölgede hem bölgesinin hem de dünyanın yeni gelişmelerinde yol gösterici fikirleri üreten, sorunlara çözüm üretmek için kendisini birinci derecede sorumlu ve yetkili hisseden bir ülkedir. Dolayısıyla, bu bölgedeki en ufak bir gelişmeden dahi Türkiye'nin sadece haberi olması değil Türkiye'nin bu gelişmelerde proaktif bir şekilde yer almasını öngören bir anlayış içerisinde hareket ediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Kurtulmuş, Orta Doğu'da, emperyalist projelerin ortaya koyduğu siyaset fikirleriyle, paradigmalarıyla, ön kabulleriyle siyaset geliştirilemeyeceğinin altını çizerek, Orta Doğu'da halklar arasında yeni bir bölgesel barış ve bölgesel toplumsal sözleşme arayışının, bundan sonraki dönemin en temel dinamiklerinden biri olacağını vurguladı.

Ortak barış arayışı ve bölgenin silahlı çatışmalardan arındırılması konusunda Türkiye'nin çalışmalarına işaret eden Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Adına Türkiye Modeli diyebileceğimiz bir süreci başlattık ve bugüne kadar da fevkalade başarılı bir şekilde geldik. Şunu ifade etmek isterim ki mesele, sadece silahların bırakılmasından ya da sadece bir örgütün silahsızlanması ve kendini feshetmesinden ibaret bir süreç değildir. Mesele, esasına baktığımız zaman, bir asrı aşkın bir süredir emperyalistlerin bölgemizde dağıttığı halkların yeniden derlenmesi, toparlanması, bir arada, birlik içerisinde olmasının yolunu açmaktır. Bunun için iyi niyetle, samimiyetle ve devlet aklıyla yolumuza başladık ve büyük mesafeler aldık."

Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecinin, başka ülkelerle kıyaslandığında çok daha sağlıklı, çok daha hızlı bir şekilde geliştiğinin altını çizdi.

Başka ülkelerde 8-9 yılda gelinen noktaya Türkiye'nin iki yıl gibi sürede geldiğini ve daha atılacak adımların bulunduğunu söyleyen Kurtulmuş, "Bu sürecin, çatışma çözümleri konusunda dünyadaki birçok üniversitede, birçok araştırma merkezinde dikkatle ele alınan ve incelenen bir model olmasını temenni ediyorum." dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türkiye Modeli'nin dünyanın başka yerlerindeki çatışma çözümlerine ya da ortak toplumsal barış inşa etme çabalarına önemli katkılarının olabileceğine inandıklarını vurguladı.

Terörsüz Türkiye sürecinin, Türkiye'nin iç siyasi dinamikleriyle ortaya çıktığını belirten Kurtulmuş, "Açık konuşayım, Terörsüz Türkiye, başka ülkelerin başkentlerinde pişirilen bir proje olarak Türkiye siyasetinin ya da Türkiye kamuoyunun gündemine gelmiş bir proje değildir. Kendi tecrübemiz, Türkiye'de yaklaşık bir asrın yarısını işgal eden, terör dolayısıyla yaşanmış olan tecrübeler ve toplumsal birikimimiz, tarihsel tecrübemiz, kültürel birikimlerimiz esas alınmış, başkalarının değil bu milletin neye ihtiyacı olduğu fikrinden hareketle tamamıyla kendi dinamiklerimizden kaynaklanan bir süreç yönetilmiştir, yönetilmeye devam ediyor. Diyebiliriz ki Türkiye Modeli, bu özelliğiyle tamamıyla milli bir modeldir. İçeride bütün toplumsal kesimlerin farklı müzakereleri sonucu ortaya çıkmış, gelişmiş olan bir süreçtir." şeklinde konuştu.

Türkiye Modeli'nin, dar parti kalıpları içinde ele alınmayan, ülkenin milli menfaatlerini esas alan siyasal mesele olarak gündeme geldiğine işaret eden Kurtulmuş, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin birinci asrını geride bıraktık. Türkiye Cumhuriyeti'nin birinci asrının şüphesiz, kime sorarsak soralım, en büyük sorunu terör meselesidir. Şimdi açıklıkla diyoruz ki Türkiye'nin en büyük meselesini ortadan kaldırmak için bir araya gelen bu irade, ortaya koyduğu bu projeyle de Cumhuriyet'in ikinci asrının en büyük projesine başlangıç vermiştir. Böylece ortaya konulan bu model aynı zamanda Cumhuriyet'in ikinci asrının da şüphesiz en büyük projesi olacaktır."

Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye hedefinde üçüncü bir gözün bulunmadığını, millet adına süreci takip edenin TBMM ve milletin kurumları olduğunu vurguladı.

Şeffaf ve bütün toplum kesimleri tarafından izlenebilir, kontrol edilebilir anlayışla süreci yürüttüklerini belirten Kurtulmuş, TBMM'de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarını anlattı.

Kurtulmuş, Türkiye'nin iç huzurunu komşularının huzurundan, selametinden, esenliğinden ayrı görmediklerini vurgulayarak, Terörsüz Türkiye hedefiyle terörsüz bir bölgenin oluşmasına da katkı sağladıklarını söyledi.

Bölgede barışın sağlanması açısından Suriye ve Irak'ta atılan adımlara dikkati çeken Kurtulmuş, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu bölgede hiçbir ülkenin tek başına terörden kendisini kurtarması mümkün değildir. Yakın tarihimizde bölgenin terörle ağır imtihanı bunu bize öğretmiştir. Suriye'deki herhangi bir terör örgütünün doğrudan Lübnan'a ya da Irak'a etkilerini gayet iyi biliyoruz. Aynı şekilde Irak'taki bir terör örgütünün doğrudan Türkiye'ye etkilerinin neler olduğunu geçmişte büyük ve acı tecrübelerle yaşamış, öğrenmiş olduk. Dolayısıyla, hep beraber bölge olarak, hangi motivasyonla ortaya çıkarsa çıksın, ister etnik kökenli ister ideolojik kökenli ister dini kökenli olsun, devlet dışındaki kamu otoritesinin meşru silahlarının dışında hiçbir milis gücün elinde silah olmamasının bölge halklarının tamamının hayrına olduğunu ve bölgedeki bütün ülkelerin terörden uzaklaşmasının Türkiye'ye de diğer ülkelere de büyük katkı sağlayacağını biliyoruz. Dolayısıyla, iç huzurumuzun komşularımızın selametinden geçtiğini bilen bir anlayışla hareket ediyoruz. Terörsüz bölge derken sadece bunu bir hedef olarak değil aynı zamanda bir gereklilik olarak ortaya koyduğumuzun bir kere daha altını çizmek isterim."

Sürece başlarken "Türk'ün onurunu, Kürt'ün gururunu korumayan hiçbir teklif bu memlekette kalıcı barışı sağlayamaz." dediklerini anlatan Kurtulmuş gelinen noktada en önemli meselelerden birisinin de Türk'ün ve Kürt'ün istikbalinin bir olduğunun artık kitleler tarafından anlaşılmaya başlanması olduğunu vurguladı.

Kurtulmuş "Tarih boyunca aynı coğrafyada yan yana, akraba olarak yaşamış olan halkların bundan sonraki geleceklerinin de istikballerinin de birbirinden ayrılması mümkün değildir. Türk'ün, Kürt'ün, Arap'ın, Sünni'nin, Şii'nin, Müslüman'ın, gayrimüslimin, bu bölgede yaşayan herkesin kaderinin ortak olduğunu unutmamak gerekir. Eğer ortak bir toplumsal sözleşmeden bahsediyorsak, eğer ortak bir barış geleceğinden bahsediyorsak kaderlerimizin de geçmişimiz gibi ortak olduğunu anlamak ve buna göre hareket etmek durumundayız." ifadelerini kullandı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarında "müzakereci demokrasi"nin ne olduğunun örnek şekilde ortaya konduğunu belirtti.

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un 467 milletvekilinin imzasıyla kabul edilmesinin önemine dikkati çeken Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu:

"467 milletvekilinin bir yasaya destek vermesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarihinde neredeyse hiç görülmemiş bir başarıdır. Bu, bütün siyasi partilerin ortak başarısıdır. Sadece bir siyasi partinin ya da birkaç siyasi partinin değil bu sürece katılan bütün siyasi partilerin ortak başarısıdır. Bundan dolayı sürece destek veren, başta siyasi partilerimizin genel başkanları ve yöneticileri olmak üzere, komisyona aktif bir şekilde katılan değerli arkadaşlarımız olmak üzere bütün Türkiye siyasetine canı yürekten teşekkür ediyorum, tebrik ediyorum.

467'nin de sadece bir sayı olmadığını, bir büyük anlam ifade ettiğini söylemek isterim. Bu, barışa, birlikte yaşamaya, huzur içerisinde yaşamaya, ekonomik gelişmeye, toplumsal bütünleşmeye duyulan güvenin ve buna duyulan hasretin de oylanmasıdır, bu istikamette verilen bir oydur. Dolayısıyla, 467 milletvekilimizin oyuyla açılan süreç, aslında bir kapının sonuna kadar açılmasıdır. Nasıl 'Orta Doğu'da, dünyada yeni bir düzen kurulacak.' diyorsak Orta Doğu'daki yeni düzenin kuruluşunda Türkiye'deki bu yasanın sağlamış olduğu imkanın fırsatlarından sonuna kadar istifade etmek zorundayız."

Her türlü fikrin görüşülebildiği ama fikir ve siyasi tartışmaların içine silahların, zorbalığın, baskının asla girmediği bir süreci sonuna kadar açtıklarını söyleyen Kurtulmuş, "Bu kapı, aslında Orta Doğu halklarının birlikteliğine açılan kapıdır. Bu kapı, Orta Doğu'da yeni bir düzeni kurmak için açılan bir kapıdır. Bu kapıdan istifade edeceğimizi ve bir daha bu kapıdan hiçbir emperyalist unsurun girmesine müsaade etmeyeceğimizi ümit ediyorum. Yeter artık… Yaklaşık 1,5 asırdır aramıza sokulan bu kadar fitnenin hiçbirisinin geçerli olmadığını acı tecrübelerle gördük. Artık birliğin, beraberliğin, kardeşliğin hakim olacağı bir düzeni mutlaka kuracağız. Bu anlamda da hem ülkelerimizin içerisinde hukukun, demokrasinin, çok sesliliğin yolunu, kapılarını açacağız, önündeki engelleri kaldıracağız hem de bölge ülkeleri arasında işbirliği ve dayanışmayı, birbirleriyle rakip olsalar bile, ortak projeler üzerinden birleştireceğiz." diye konuştu.

Kurtulmuş, "Terör ekonomisi" ya da "savaş ekonomisi" olarak adlandırılan ekonomik kayıplar yerine artık "barışın ekonomisi"ni tesis etmenin mümkün olduğunu vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bölgede çatışmanın ortadan kalkmasıyla birlikte tek tek şehirlerimiz, ilçelerimiz, köylerimiz yeni bir refah dalgasının konusu haline gelecektir. Sadece Irak'la gerçekleştirilecek olan Kalkınma Yolu Projesi'nin bile Türkiye'ye, Irak'a ve bölgedeki diğer halklara ne kadar büyük bir ekonomik kazanım sağlayacağı herhalde şüphesizdir. Böylesine önemli bir dönemin başında biz, Türkiye Modeli olarak ortaya koyduğumuz bu çabayı gerçekten bölgenin ve Türkiye'nin geleceğinin teminatı olarak görüyoruz. Cumhuriyet'imizin ikinci asrının en büyük projesi olarak telakki ediyoruz.

Bu konu sadece Türkiye ile ilgili değildir. Esas yapmaya çalıştığımız şey, bölgemizde yeniden derlenip toparlanmayı sağlamaktır. Dağıtılan parçalarımızı, un ufak hale getirilen bölge halklarını yeniden birlik, beraberlik, kardeşlik şemsiyesi altında buluşturabilmektir. Bu büyük iddiayla, bu büyük iradeyle yola çıktık, büyük mesafeler aldık. Ne yaparlarsa yapsınlar mutlaka ama mutlaka başaracağız ve bölge halklarımız refah ve huzur içerisinde kıyamete kadar yaşamaya devam edecek."

ORSAM Başkanı Kadir Temiz ve Oxford Üniversitesi Küresel Düzenler Programı Eş Direktörü ve Chatham House Kıdemli Araştırmacısı Galip Dalay'ın da konuşma yaptığı program farklı başlıklardaki oturumlarla devam etti.