
Yapay zekanın ardındaki güç olan Nvidia'nın CEO'sunun bir Çinli ajanla ilişkisi Amerika'nın konusu. Başkan Trump konuya doğrudan müdahil oldu, Jensen Huang'la konuştuğunu ve onun masum olduğuna inandığını söyledi.
Başkan Trump Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ın kendisine, romantik ilişki yaşadığı Çinli iş kadınının Pekin adına çalışan bir istihbarat görevlisi olduğundan haberdar olmadığını söylediğini aktardı.
Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Ona şu soruyu sordum: ‘Onun bir ajan olduğuna dair en ufak bir fikrin var mıydı?‘ O da bana ‘Ajan olduğu hakkında hiçbir fikrim yoktu’ dedi ve ben ona gerçekten inanıyorum” ifadelerini kullandı.
Trump’ın bu açıklamaları, The New York Times’ın ABD’li yetkililerin Alice Huang adını kullanan kadının Çin’in ana istihbarat teşkilatı tarafından devşirildiği sonucuna vardığını ve Trump ile diğer üst düzey yetkililerin bu ilişki hakkında önceden uyarıldığını ortaya çıkaran haber serisinin ardından geldi.
The New York Times geçen ay yayınladığı haberde, Trump’a yaklaşık bir yıl önce ABD istihbarat topluluğu tarafından Ms. Huang’ın Çin hükümeti adına çalışan bir ajan olduğunu gösteren elektronik dinleme verileri hakkında bilgi verildiğini yazmıştı. Başkan o dönemde bu bilgilerle ilgili herhangi bir işlem yapmamayı tercih etmişti.
Gazetenin Cuma günkü haberine göre ise Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ilkbahar aylarında Trump yönetiminin üst düzey yetkililerini Alice Huang ve onun Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı için casusluk yaptığına dair istihbarat değerlendirmeleri konusunda uyaran çok gizli bir muhtıranın hazırlanmasını koordine etmişti.
Pazartesi günü Trump, kendisine bu bilgilerin verildiğini hatırlamadığını söyledi.
Mayıs ayında Çin’e düzenlenen bir gezi sırasında Jensen Huang’ı Air Force One uçağına davet ettiğinde “Çinli ajanla bağlantı iddialarından” haberdar olup olmadığı sorulduğunda Başkan, “Hayır, o zaman böyle bir şey duymamıştım” yanıtını verdi.
Yaklaşık bir yıl önce bu konuda bir istihbarat brifingi alıp almadığı konusunda ısrarlı sorular karşısında ise Trump kaçamak yanıt verdi.
Konuyu ilk ne zaman öğrendiğine ilişkin bir soruya, “Kontrol etmem gerekir” diyerek karşılık verdi ve ekledi: “Kesinlikle istihbarat yetkilileriyle görüşüp kontrol edeceğim. Bahsetmiş olabilirler. Ama kesin olan şu ki üzerimde pek bir etki bırakmamış.”
Jensen Huang’ın Pazar günü kamuoyuna açıkça itiraf ettiği Ms. Huang ile olan ilişkisi, ABD ekonomisini sırtlayan yapay zekâ ve veri merkezi patlamasının motoru konumundaki çip devi Nvidia’da şok etkisi yarattı.
Şirket, Jensen Huang’ın yönetim kuruluna Alice Huang ile olan ilişkisini açıklamasının ardından CEO hakkında iç soruşturma başlatıldığını duyurdu. (Jensen Huang ve Alice Huang arasında bir akrabalık bağı bulunmuyor.)
Jensen Huang şirkete gönderdiği mesajda, “Eşime sadakatsizlik ettim. Eylemlerim onu ve çocuklarımızı yaraladı.Yaptığım şeyin hiçbir mazereti olamaz. Derin bir üzüntü duyuyorum” ifadelerini kullandı.
Başkan Trump ve Huang, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde yakın müttefik haline geldiler. Nvidia, Trump’ın önem verdiği Beyaz Saray balo salonu projesi için kurulan fonuna en az 20 milyon dolar bağışta bulundu. Huang ayrıca Başkanı, Çin’e yönelik çip satışı yasağını esnetme konusunda ikna etmişti.
Pazartesi günü gazetecilere konuşan Başkan, çoğunlukla skandalın ortasında Huang’ın durumunu nasıl idare ettiğiyle ilgilendiğini belirtti.
“İyi olup olmadığını görmek için bugün kendisiyle konuştum” diyen Trump, sözlerini şöyle sürdürdü: “Çok acı çektiğine inanıyorum. Açıklamasını okudum ve gerçekten büyük bir üzüntü içinde olduğunu düşünüyorum. En çok da ailesi,sevdiği eşi ve çocukları için üzülüyor ama kesinlikle zor bir dönemden geçiyor.”
Başkan, FBI’ın Huang ile ilgili bir konuyu incelediğini doğruladı ancak iş insanının yanlış bir şey yapmadığına inandığını ekledi.
Trump’ın bu ifadesiyle, Alice Huang’ın üst düzey yönetici olduğu ve Nvidia’dan 2 milyar dolarlık ürün satın alan Megaspeed şirketinin Çin’e yasadışı yollardan gelişmiş çipler aktarıp aktarmadığına dair Ticaret Bakanlığı soruşturmasını Adalet Bakanlığı’nın devralmasına atıfta bulunduğu değerlendiriliyor.
Trump, “FBI’ın başka bir açıdan konuyu incelediğini biliyorum ama onun (Jensen Huang) durumunun iyi olacağını düşünüyorum” dedi.
Trump önümüzdeki hafta Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi için Çin’in Şenzhen kentine gitmeyi ve burada Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmeyi planlıyor. Ancak Trump, şüphelenilen Çinli ajan konusunu gündeme getirmeyi düşünmediğini söyledi.
Trump, “Başkan Şi’nin bana bunu soracağından eminim” dedi ve ekledi: “Jensen’ı çok iyi tanıyorum. Onun çok onurlu bir adam olduğunu düşünüyorum. Yani harika biri. Harika bir şirket, bir Amerikan şirketi kurdu ve çok dürüst biri olduğunu düşünüyorum. Durumunun iyi olacağından son derece eminim.”