Türkiye genelinde konut satışları ekimde yıllık bazda yüzde 23,3 azalırken, ilk el konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının yüzde 38,2 ile 34 ayın en yüksek seviyesine çıkması dikkati çekti.
Türkiye İstatistik Kurumunun ekim ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerine göre, Türkiye genelinde ekimde satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,3 azalışla 131 bin 72 oldu.
Ocak-ekim döneminde ise toplam konut satışları yüzde 9,2 azalarak 1 milyon 348 bin 80'e geriledi. Düşüş oranı birinci el konut satışlarında yüzde 2,4, ikinci elde ise yüzde 12,3 olarak gerçekleşti.
Geçen ay ülke genelinde satılan ilk el konut sayısı yüzde 13,1 azalarak 50 bin 105 olurken, ikinci el konut sayısı da yüzde 28,5 azalışla 80 bin 967'ye geriledi. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 38,2 ile son 34 ayın en yüksek verisi olarak kayıtlara geçti.
Sektör temsilcileri, AA muhabirine, ekim ayı satış verileri ve güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkanı Hakan Şişik, Türkiye genelinde konut satışlarındaki düşüşün devam ettiğini, bu düşüşte arz-talep dengesizliğinin, inşaat ve arsa maliyetlerindeki artışın ve yüksek faiz oranlarının etkili olduğunu söyledi.
Kovid-19 salgını döneminde başlayan arz-talep dengesizliğinin yanı sıra işçilik ve malzeme fiyatlarındaki artışın konut üretim maliyetlerini yükselttiğini dile getiren Şişik, özellikle İstanbul'da arsa maliyetlerinin önemli bir sorun oluşturduğunu, bu nedenle birçok inşaat firmasının Anadolu'daki projelere ağırlık verdiğini ifade etti.
Şişik, yatırımcıların tercihlerini konut yerine mevduattan yana kullanmasının da düşüşte etkili olduğunu belirterek, satışların artışa geçmesi için ucuz konut yapmanın önünün açılması ve kredi faizlerinin düşmesi gerektiğini vurguladı.
Sıfır konut satışlarının toplam içindeki payının arttığına işaret eden Şişik, "Alıcı artık eski ve yıpranmış binalar yerine deprem yönetmeliğine uygun, güvenli, modern ve kurumsal projelere yöneliyor. Kampanyalar, esnek ödeme planları ve kentsel dönüşüm bilinciyle birlikte piyasa daralmasına rağmen yeni ve güvenli yapılar öncelikli tercih olmayı sürdürüyor." dedi.
Şişik, faiz indirimleri ve enflasyondaki dengelenmeyle mevduatta bekleyen paranın yeniden gayrimenkule yöneleceğini tahmin ettiklerini belirterek, "Şu an hem oturmak hem de yatırım için uygun bir zaman dilimi içindeyiz." diye konuştu.
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan da konut satışlarındaki durgunluğun temelinde alım gücündeki gerileme ve finansmana erişim güçlüğünün bulunduğunu dile getirerek, "Piyasanın kalıcı biçimde toparlanması için kredi maliyetlerinin düşürülmesi, ilk kez ev alacaklara gelirlerine uygun ödeme seçenekleri sunulması ve orta gelir grubunun erişebileceği konut arzının artırılması gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.
İlk el konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının ekimde yüzde 38,2'ye yükselmesine ilişkin Akdoğan, bu alanda kalıcı bir toparlanma olup olmadığının gelecek aylardaki verilerden daha net anlaşılacağını söyledi.
Akdoğan, yeni projelerde sunulan esnek ödeme seçeneklerinin ve deprem güvenliğine yönelik hassasiyetin ilk el konut tercihinde etkili olduğunu belirterek, konut piyasasının başarısının yalnızca satış sayılarıyla değil, ailelerin gelirlerine uygun ve güvenli konutlara erişimiyle de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği Başkanı Mustafa Kemal Şahin de konut satışlarındaki düşüşte yapısal sorunların da etkili olduğunu, konut ihtiyacı sürmesine rağmen vatandaşın satın alma gücü ile konut fiyatları arasındaki farkın giderek açıldığını bildirdi.
Yüksek finansman maliyetleri, konut kredisine erişimde yaşanan güçlükler ve hane halkı gelirlerinin konut fiyatları karşısında yetersiz kalmasının piyasadaki hareketliliği sınırladığını belirten Şahin, şunları söyledi:
"Konut piyasasında ihtiyaç var ama ihtiyaç efektif talebe dönüşemiyor. Satışların yeniden artması için öncelikle konut finansmanının erişilebilir hale gelmesi gerekiyor. Özellikle ilk kez ev sahibi olacak vatandaşlara yönelik uzun vadeli, öngörülebilir ve makul maliyetli finansman modelleri geliştirilmelidir. Arsa ve inşaat maliyetlerinin yanı sıra ruhsat işlemleri ve bürokratik süreçler de yeniden ele alınmalı."
Şahin, konut sektöründeki daralmanın inşaatın yanı sıra mobilya, beyaz eşya, lojistik, finansman ve istihdam gibi birçok alanı da doğrudan etkilediğine işaret etti.
Mustafa Kemal Şahin, ilk el konut satışlarının ekimde toplam satışlar içindeki payının yüzde 38,2'ye çıkarak son 34 ayın en yüksek seviyesine ulaşmasının olumlu olduğunu, bu yükselişte ikinci el satışlardaki gerilemenin de etkili olabileceğini dile getirdi.
İlk el satışlarda müteahhitlerin sunduğu alternatif ödeme modellerinin etkisine dikkati çeken Şahin, "Bankaların finansman yoluyla karşılayamadığı talebin bir bölümünü bugün konut üreticileri kendi kaynaklarıyla karşılamaya çalışıyor." ifadesini kullandı.
Şahin, bu modellerin tek başına sürdürülebilir olmadığını kaydederek, bankaların da erişilebilir finansman imkanlarıyla sürece katkı sunacağı yeni bir konut finansman modeline ihtiyaç duyulduğunu, ilk el konut satışlarının yeni üretim ve istihdamın yanı sıra inşaatla bağlantılı çok sayıda iş kolunu desteklediğini belirtti.
Sektörün yeniden hareketlenmesi için uzun vadeli ve sürdürülebilir çözümlere ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Şahin, "Kamu, finans ve inşaat sektörleri ile gayrimenkul meslek örgütlerinin konuta erişimi kolaylaştıracak, üretimi teşvik edecek ve sektörde güveni artıracak ortak politikalar geliştirmesi gerekiyor." dedi.